YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2023/6147 E.  ,  2024/3790 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/299 E., 2021/420 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... İşletme Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın onanmasına karar verilmiştir.

Onama kararına karşı davalı ... İşletme Müdürlüğü vekili karar düzeltme yoluna başvurmuştur. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince karar düzeltme talebinin kabulü ile onama ilamının kaldırılarak yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... İşletme Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın, davacının idaresindeki araca çarpmasıyla oluşan kazada yaralanan davacının geçici ve sürekli işgücü kaybına uğradığını, cismani zarar nedeniyle manevi açıdan da zarar gördüğünü belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş; 24.11.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle, maddi tazminat taleplerini 23.456,21 TL'ye yükselterek talep edilen maddi ve manevi tazminatların kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalıya atfedilen tam kusuru kabul etmediklerini, davacının tedavi giderlerinin davalı tarafından ödendiğini, sigorta şirketinden de tazminat alan davacının karşılanmamış maddi zararı bulunmadığını, istenen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... İşletme Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; davaya konu edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, kazada davacının da kusurlu olduğunu ve istenen manevi tazminatın fahiş olduğunu, davacının zararından araç sigortacısı sorumlu olduğundan davanın Güneş Sigorta A.Ş'ye ihbarı gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEMECE VERİLEN İLK KARAR
Mahkemenin 12.01.2015 tarih ve 2011/135 Esas, 2015/17 Karar sayılı kararı ile maddi tazminata yönelen davanın kabulüne, 23.456,21 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 03.10.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat davasının 2.000,00 TL için kabulüne, fazlası için reddine, kabul edilen kısmın olay tarihi olan 03.10.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV.ONAMA VE KARAR DÜZELTME KABUL-BOZMA SONRASINDAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Onama Kararı
1. Mahkeme kararına karşı davalı ... İşletme Müdürlüğü vekili temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

2.Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 17.12.2018 tarih ve 2018/3101 Esas 2018/12246 Karar sayılı ilamı ile "1-Davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz talebinin incelenmesinde; 6100 Sayılı HMK'nun geçici 3/2. maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı 01.01.2015 tarihinden itibaren 2.080,00 TL’ye çıkarılmıştır.
Temyize konu kararda, davalılar aleyhine hükmolunan manevi tazminatın 2.000,00 TL olduğu görülmektedir. Karar, anılan yasanın yürürlüğünden sonra verildiğinden, hüküm altına alınan manevi tazminat kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay’ca da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden; davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilinin bu yöne ilişkin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davaya konu kazaya karışan aracın maliki olan davalı ... İşletme Müdürlüğü'nün, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 vd. maddeleri gereği, araç işleteni sıfatıyla zarardan sorumlu tutulmasında bir usulsüzlük bulunmamasına; davacı tarafın dava dilekçesinde, aldıkları raporda saptanan maluliyet oranını belirttikten sonra, tüm konularda fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğu da dikkate alındığında, kaza tarihindeki mevzuat hükümlerine uygun biçimde maluliyet oranını belirleyen uzman bilirkişi raporundaki maluliyet oranın benimsenmesinde bir usulsüzlük görülmemesine; Dairemiz'in yerleşik uygulamalarındaki prensiplere uygun biçimde hesaplama yapan uzman bilirkişi raporunun maddi tazminat yönünden hükme esas alınmış olmasına; davacının, davalı aracının trafik sigortacısından aldığı tazminatın güncellenmiş değerinin, tazminattan düşüldüğü de dikkate alındığında, bakiye zararını müteselsil sorumlu olan davalılardan talep hakkı bulunduğuna ilişkin mahkeme kabulünün yerinde bulunmasına; dava dilekçesinde faiz talep etmeyen davacının ıslahla temerrüt faizini de talep edebileceği, davacı yanın bu işlemi yaptığı ve temyiz eden davalı tarafın yargılamada bu hususa herhangi bir itirazda bulunmadığı gözetildiğinde, hükmedilen tazminatlar için temerrüt faizinin de hüküm altına alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilinin diğer yönlere ilişkin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinin, davalı aleyhine hükmolunan manevi tazminata ilişkin kısım yönünden, mahkeme hükmünün kesin olması nedeniyle REDDİNE; (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilinin diğer yönlere ilişkin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA" gerekçeleriyle mahkeme kararı onanmıştır.

B. Karar Düzeltme Kabul/Bozma kararı
1. Onama kararına karşı davalı ... İşletme Müdürlüğü vekili karar düzeltme kanun yoluna başvurmuştur.

2.Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 19.11.2020 tarih ve 2019/1415 Esas, 2020/7386 Karar sayılı ilamı ile "1-6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2.maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'un 440/III-1 maddesinde öngörülen karar düzeltme parasal sınırı 01.01.2018 tarihinden itibaren 15.910,00 TL olarak belirlenmiştir.
Dairemizin onama ilam tarihi ve davalı aleyhine hükmedilen manevi tazminat miktarı dikkate alındığında, davalı ... İşletme Müdürlüğü'nün manevi tazminata yönelik karar düzeltme dilekçesinin miktar itibariyle REDDİNE
2-Davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilinin, dosya içeriğine, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesi 2. fıkrası delaletiyle 1086 sayılı HUMK’nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan ve aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme isteklerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
3-Somut olayda, ihbar olunan Güneş Sigorta AŞ'nin 14.05.2018 tarihli cevabı ekinde 11.01.2011 tarih ve 11.856,00 TL ve 14.12.2009 tarih ve 1.050,85 TL bedelli ödeme dekontlarını dosyaya sunmuş olduğu, mahkemece aldırılan 15.07.2014 tarihli hesap raporunda, sadece 11.856,00 TL ödemenin güncellenerek düşüldüğü, 1.050,85 TL'lik ödemenin ise raporda değerlendirmeye alınmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece bu hususla ilgili olarak önceki bilirkişiden ek rapor alındıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilinin manevi tazminata yönelik karar düzeltme dilekçesinin miktar itibarı ile REDDİNE, (2) nolu bette açıklanan nedenlerle, davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilinin sair karar düzeltme isteğinin reddine; (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 17.12.2018 gün ve 2018/3101-2018/12246 sayılı onama ilamının kaldırılarak yerel mahkeme kararının BOZULMASINA, temyiz peşin harcı ile tashihi karar peşin harcının istek halinde davalı Osman İşletme Müdürlüğüne geri verilmesine, 19.11.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi." gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkememece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda,manevi tazminat istemi yönünden verilen kararın yasa yolu denetiminden geçerek kesinleştiği anlaşıldığından iş bu talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına, maddi tazminata yönelen davanın kısmen kabulü ile 21.280,03 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 03.10.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkeme'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İşletme Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebebleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet oranını ve kusuru kabul etmediklerini, sigorta şirketince yapılan ödeme ile borcun sona erdiğini, davacının bilirkişi raporuna göre davasını ıslah ederek dava dilekçesinde talep etmediği faiz istemini de ıslahla istemesinin kabul edilemeyeceğini, mahkeme kararında davacı lehine hem maddi hem de karar verilmesine yer olmadığına karar verilen manevi tazminat yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedildiğini, bu yönden de verilen kararın yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü ve işleteni olan araç ile davacının sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazasında, davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü ve 56 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı; özellikle, daha önce temyize konu edilip bozma kapsamı dışında bırakıldığı için kesinleşen yönlerin yeniden incelenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla; davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir

2. Mahkemece, bozma kararı sonrasında yapılan yargılamada, davacının manevi tazminat istemi bakımından verilen kararın kanun yolu denetiminden geçerek kesinleştiği ve bu yönde karar verilmesine yer olmadığı şeklinde hüküm kurulmasına rağmen, hüküm fıkrasının 5. bendinde temyiz eden davalı ... İşletme Müdürlüğü'nün sıfatına göre ilk kararda aleyhine hükmedilen davacı vekalet ücreti yönünden, bozmadan sonraki hükümde davalı ... İşletme Müdürlüğü'ne ilave sorumluluk doğuracak biçimde manevi tazminat yönünden yeniden vekalet ücretine karar verilmesi bozma nedeni ise de, bu yanılgıların giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirecek nitelikte görülmediğinden hükmün HUMK’nun 438/7 nci maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle, davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının 5. bendindeki " ...manevi tazminat davası için 2.000,00 TL" ibaresinin hükümden çıkarılarak kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

25.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.