YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2023/4444 E.  ,  2023/7607 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/305 Değişik ...-2021/305 Karar
... ...
SAYISI : İHK-2021/10285
vekili ... ...
DAVA TARİHİ : 02.10.2020
HÜKÜM/KARAR : Davalının itirazının kısmen kabulüne
... ...
SAYISI : K-2021/5370

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Dava dilekçesinde; davalı ... şirketine Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış bulunan, başvurana ait aracın 05.....2020 tarihinde başvuru dışı araçla karıştığı maddi hasarlı trafik kaza neticesinde, başvuran aracında oluşan ve sigortacı tarafından karşılanmayan hasar bedelinin 70.047,00 TL olarak tespit edildiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 15.000,00 TL hasar bedelinin 07.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigortacıdan tahsilini istemiştir. Davacı vekili 08.01.2021 tarihinde talebini 94.058,20 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP
Cevap dilekçesinde; sigortalı araç sürücününü 0,93 promil alkollü olduğunu, kasko genel şartları 5.5 md gereği alkollü araç kullanma sırasında meydana gelen zararların teminat kapsamında olmadığını, vekalet ücretinin yönetmelik gereği asliye mahkemelerinde hesaplanan vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... sigortalı araç sürücüsünün kaza anındaki alkol seviyesinin tespiti ve kazanın alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediğinin belirlenmesi bakımından dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırdıktan sonra, nöroloji uzmanı tarafından düzenlenen ve “sürücünün alkol seviyesinin 1,17 olduğu, kazanın da alkolün etkisiyle meydana geldiği” tespitini içeren bilirkişi raporunu yeterli görülmeyerek, nöroloji uzmanı, adli trafik bilirkişisi ve sigorta eksperi bilirkişilerden oluşturduğu üç kişilik heyet marifetiyle yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve “kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün %75, karşı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu, karşı araç sürücüsünün de kusurlu olması nedeniyle kazanın salt alkolün etkisiyle meydana geldiğinden söz edilemeyeceği, davacı aracında meydana gelen hasar miktarının KDV dahil 94.,058,20 TL olduğu, aracın rayiç değerinin 220.000,00 TL olması nedeniyle onarımının daha ekonomik olduğu tespitini içeren bilirkişi raporu hükme esas alınmış, ıslahta dikkate alınmak suretiyle" başvurunun kabulüne, 94.058,20 TL hasar bedelinin 29.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, toplam 2.868,80 TL yargılama gideri ve 12.885,53 TL vekalet ücreti ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar vermiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri
Davalı vekili; başvuruya konu hadisenin sürücünün yasal sınırın üzerinde alkollü olması nedeniyle kasko sigortası genel şartları gereğince teminat kapsamı dışında kaldığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ve ... kararında ortalama bir yorumla karşı araç sürücüsüne %25 oranında kusur verilmesinin kabul edilemez olduğunu, bilirkişi raporu ile saptanan hasar miktarının da fahiş olduğunu, kabule göre de başvuran lehine 1/5 oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini bildirmiş ve kararın kaldırılarak, başvurunun reddine karar verilmesini istemiştir,

C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " olayda, kazadan bir süre sonra sigortalı araç sürücüsünün 0,93 promil seviyesinde alkollü olduğu tespitinin yapıldığını ve yargılama sırasında nöroloji uzmanı bilirkişiden alınan 17.11.2020 tarihli raporda ise kaza anındaki alkol seviyesinin 1,17 seviyesinde olduğu kanaatinin açıklandığını, sigortalı araç sürücüsünün kaza esnasında yasal sınırın üzerinde alkollü olduğunun kabulü ve bu kabule göre de sigortalı araçta meydana gelen hasarın teminat dışı sayılması gerekmekle birlikte, başvuruya konu trafik kazasının iki yanlı olarak gerçekleştiği ve kazanın oluşumunda karşı araç sürücüsünün eyleminin de etkili olduğunu, alınan kusur bilirkişi raporunda başvurana ait araç sürücüsünün %75, karşı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, bu durumda sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında davalı şirketin tazminattan sorumlu tutulamayacağını, buna karşılık karşı araç sürücüsünün kusuru nispetinde davalı ... şirketinin tazminat ödeme sorumluluğunun devam ettiğinden," davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile davalı şirketin sorumlu olduğu tutarın, bilirkişi raporu ile hesaplanan 94,058,20 TL tazminattan %75 oranında indirim yapılarak belirlenen 23.514,55 TL tazminatın 15.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; araçtaki hasar miktarı, kazadaki kusur durumunun tespiti bakımından rapor alınması gerektiğini, kazanın salt alkol etkisi ile meydana gelmediğini, hasarın teminat kapsamında olduğunu, dosyaya alınan raporda kazanın salt alkol etkisi ile meydana gelmediğinin tespit edildiğini, davacının kusur durumunun artık önemli olmadığını, davalının zarardan sorumlu olduğunu beyan etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait aracın, 05.....2020 tarihinde yaptığı kaza sonucu meydana gelen hasar kaybı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6102 sayılı ... Ticaret Kanunu (TTK) ilgili hükümleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ilgili hükümleri ve Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 48 inci maddesi, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 51 inci maddesi

3. Değerlendirme
Davalıya Genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı bulunan davacıya ait aracın 05.....2020 tarihinde dava dışı araç ile yaptığı kaza neticesinde araçta oluşan hasar miktarı talep edilmektedir. ... Uyuşmazlık Hakem Heyetince kazanın salt alkol etkisi ile meydana gelmediği gerekçesi ile 94.058,20TL hasar miktarının 29.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Davalı vekilinin karara yaptığı itiraz üzerinde, ... tarafından, dava dışı araç sürücüsünün kazada %25 oranında kusurlu bulunduğu bu nedenle davalınında kusur oranında sorumlu olduğunun kabulü ile hasar miktarından %75 oranında indirim yapmak suretiyle hakem heyeti kararının kaldırılarak davalı tarafın itirazının kısmen kabulü ile 23.514.55 TL tazminattın 29.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

6847 Sayılı Kanun'un 19. maddesi ile değişik 2918 sayılı KTK.'nın 48/6. maddesinde; "Yapılan tespit sonucunda 1.00 promil ve üstü alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca ... Ceza Kanununun 179 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır.” düzenlemesi ve TCK.nın 179/3 maddesinde ise "Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen araç kullanan kişi yukarıdaki madde hükmüne göre cezalandırılır.” düzenlemesi ve Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.5 maddesinde yer alan; Taşıtın uyuşturucu maddeler veya Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararlar” düzenlemesi karşısında %100 kusurlu olup 1.00 promil ve üstü alkollü sürücülerin emniyetli araç sevk ve idare edemeyecek durumda olmaları nedeniyle meydana gelen zarar münhasırlık raporu aranmadan sigorta teminatı kapsamı dışında sayılacaktır. Kasko sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olması ya da tam kusurlu olmaması durumunda, trafik kazasının oluşumuna sadece sürücünün alkollü olması değil başka sebeplerinde etken olması nedeniyle meydana gelen zarar kasko sigortası teminat kapsamı içinde sayılacaktır.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için sürücünün sadece alkollü olması yetmeyip kazanın münhasıran alkolün etkisinde oluşması gerekmektedir. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü ... Ticaret Kanunu'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkol oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, kazanın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması gerektiği benimsenmektedir. (YHGK 23/10/2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7/4/2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2/3/2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14/12/2005 gün ve 2005/11-624-713; YHGK 10.12.2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamları).

Kaza tespit tutanağında davacıya ait araç sürücünün 0,96 promil alkollü olduğu ve kazada her iki araç sürücüsününde kural ihlalleri olduğu belirtilmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyetince kusur ve hasarın tespiti için dosya nörolog hekim, kusur ve hasar bilirkişisinden oluşan heyetten alınan raporda dava dışı araç sürücünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/a-b maddesi uyarınca kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmamak kuralını, davacının ise aynı yasanın 47/c maddesi ve 84/h maddeleri uyarınca kavşakta ilk geçiş hakkının vermemek kuralını ihlal ettiği, kazanın salt alkol etkisi ile meydana gelmediği yönünde rapor verilmiştir. ... bu raporu itibar ederek davanın kabulüne karar verirken, ... ise davalı kasko şirketinin kusur nispetinde sorumlu olacağını kabul etmiş başvurunun kısmen kabulüne karar vermiştir.

Kaza sırasında sigortalı araç sürücüsünün 0,96 promil alkollü olduğu saptanmış ise de, yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, sürücünün alkollü olması yalnız başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Kazanın salt alkolün etkisiyle oluşması ve başka etmenlerin bulunmaması gerekir.

Dosyaya alınan rapor uyarınca davacıya ait araç sürücüsünün ... başına kazaya sebebiyet vermediği, dava dışı sürücünün %25 oranında kusurlu davranışı ile olaya katılımının bulunduğu, dolayısıyla kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmediği anlaşılmaktadır. Buna göre İtiraz hakem Heyetince kasko poliçesi nedeniyle davalının hasarın tamamından sorumlu olduğu hususu göz ardı edilerek davalı şirketin kusur oranında sorumlu olduğu gerekçesi ile verilen kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemesine gönderilmesine,

07.....2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.