YARGITAY 4. HUKUK DAIRESI

4. Hukuk Dairesi         2023/1332 E.  ,  2024/2133 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1448 E., 2022/1943 K.
DAVALILAR : 1-... vekili Avukat ...,
2-... vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ : 06.11.2019
HÜKÜM/KARAR : Kabulüne/Esastan Reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : İskenderun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/518 E., 2021/164 K.

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı ... vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 27.02.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davalı ... vekili Avukat ... ve davalı ... vekili Avukat ... geldi. Davacı tarafından gelen olmadı. Davalılar vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 27.02.2024 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ...'ten kredi genel sözleşmesi gereğince alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine İskenderun İcra Müdürlüğü'nün 2019/29592 sayılı dosya ile takip yapıldığını, takibin kesinleştiğini, davalı borçlunun adına kayıtlı malının bulunmadığını, davalı borçlunun adına kayıtlı gayrımenkulleri de mal kaçırma gayesi ile diğer davalıya devredildiğinin tespit edildiğini, beyan ederek, davalılar arasındaki tasarrufların iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde; dosya içerisinde geçerli bir aciz vesikası ibraz edilmediğini, dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkillerinin mal kaçırma gayelerinin bulunmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemenin 24.03.2021 tarihli ve 2019/518 Esas ve 2021/164 Karar sayılı kararıyla; dava konusu gayrımenkullerin gerçek değerleri ile tapuda gösterilen değerleri arasında misli aşan fark olduğunun tespit edilmesine, davalı ...'in davalı borçlunun eski çalışanı olmasına, tapudaki işlemlerin davalı ...'e vekaleten, ... eşi tarafından yapılmış olmasına göre, davalı ...'in davalı borçlunun durumunu bilen veya bilmesi gereken kişilerden olduğunun da anlaşıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalılar vekilleri istinaf dilekçelerinde dosyada geçerli bir aciz vesikası bulunmadığını, davalı borçlu ... hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığını, aynı anda ilamsız takibe dayalı tasarrufun iptali davası açılamayacağını, davacının hukuki yararının bulunmadığını beyan ederek istinaf taleplerinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 18.10.2022 gün, 2021/1448 E., 2022/1943 K. sayılı kararı ile; ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri temyiz dilekçelerinde de istinaf dilekçelerinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, mahiyeti ve kapsamına göre uyuşmazlık, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali hükümleri.

3. Değerlendirme
1. İİK'nun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nispi nitelikte, yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK'nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK'nun 278, 279 ve 280 inci maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Mahkemece; davacı alacaklının davalı borçlu ... hakkında 27.03.2018 tarihli kredi genel sözleşmesi ve bu sözleşmeye dayalı 27.03.2018 tanzim, 01.10.2019 vadeli senede dayalı olarak İskenderun İcra Müdürlüğü'nün 2019/29592 sayılı dosya ile takip yaptığı, takibin kesinleştiği, icra dosyasından alınan 08.10.2019 ve 05.11.2019 tarihli haciz tutanaklarının geçici aciz vesikası hükmünde olduğu, davalı borçlunun mal kaçırma gayesi ile adına kayıtlı gayrımenkullerini, eski çalışanı olan ...'e düşük bedeller ile devrettiğinin tespit edildiği, davalıların birbirini tanıdıkları, tapuda davalı borçlu adına işlem yapanın, davalı ...'in eşi olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmişse de dosya kapsamına göre varılan sonuç doğru görülmemiştir.

Davalı borçlu aleyhine başlatılan İskenderun İcra Müdürlüğü'nün 2019/29592 sayılı takip dosyasından düzenlenen 08.10.2019 ve 05.11.2019 tarihli haciz tutanakları incelendiğinde; davalı borçlunun "dava dilekçesinde yer alan ..." adresine hacze gidildiği, adresin kapalı olduğu, dosyada çilingir masrafı depo edilmediğinden ve ayrıca haciz talebi olmadığından adreste işlem yapılmadan ayrılındığının" tutanak altına alındığı, davalı borçlunun bilinen başkaca adreslerine de (kredi genel sözleşmesinde belirlenen adresi, icra takip dosyasında belirlenen adresi) hacze gidilmediği, davalı borçlu hakkında "hacze kabil malının bulunmadığına dair" tutanak tutulmadığı, davalı borçlunun davacı alacaklıya, dava dışı asıl borçlu ...İnşaat Ltd. Şti. lehine ipotek verdiği "...Mah, 6147 Parsel, 1/14 arsa paylı, 1. Kat, 6 nolu ve 7 nolu bağımsız bölümlerin" halen davalı borçlu adına kayıtlı olduğunun tespit edildiği, her ne kadar bu gayrımenkuller yönünden davacı tarafından İskenderun İcra Müdürlüğü'nün 2019/30800 sayılı dosya ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığı ve ipotekli gayrımenkullerin kıymet takdirlerinin toplamının 230.000,00 TL olarak belirlendiği belirtilmişse de, ipotekli dosyadan kıymet takdirlerine itiraz davası açıldığı ve akıbetinin henüz dosyada belli olmadığı anlaşıldığından davalı borçlu hakkında yukarıda belirtilen hususlar değerlendirilmeden acz halinin kabul edilmesi doğru görülmemiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre davalı ... vekilinin ve davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. KARAR
1-Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA;

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine,

17.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalılara verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oybirlliği ile karar verildi.