YARGITAY 4. HUKUK DAIRESI

4. Hukuk Dairesi         2023/12710 E.  ,  2024/2198 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/56 - 2022/56
HÜKÜM/KARAR : Davacı İtirazının Kısmen Kabulüne, Davalı İtirazının Reddine

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı itirazının kısmen kabulüne, davalı itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın yaya konumundaki davacıya çarpmasıyla oluşan 01.09.2019 tarihli trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp malul kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sürekli iş gücü kaybı, geçici iş gücü kaybı ve bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 5.100,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 16.08.2021 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talebini sürekli iş göremezlik yönünden 75.158,43 TL, geçici iş göremezlik yönünden 8.813,16 TL, bakıcı gideri yönünden 2.558,40 TL olarak yükseltmiş, 01.09.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini sürekli iş göremezlik yönünden 98.544,14 TL, geçici iş göremezlik yönünden 15.691,73 TL, bakıcı gideri yönünden 3.487,05 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru şartının gerçekleşmediğini, maluliyet raporunun usule uygun olmadığını, kusur ve zararı kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk ıslah dilekçesi doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne, taleple bağlı kalınarak 75.697,98 TL sürekli maluliyet tazminatı ile 2.558,40 TL geçici bakıcı gideri toplamı 78.256,38 TL’nin davalıdan alınarak başvurana ödenmesine, alacağa 17.03.2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar vermiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri
Davacı vekili itiraz dilekçesinde; 01.09.2021 tarihinde ıslah dilekçesi verildiği halde davanın 16.08.2021 tarihli talep artırım dilekçesi çerçevesinde kabul edildiğini, bedel artırım dilekçesinin ıslah niteliğinde olmadığını, davanın miktar bakımından çerçevesi belli olduğunda ayrıca ıslah dilekçesi de verilebildiğini, bu nedenle davanın ıslah dilekçesi doğrultusunda kabul edilmesi gerektiğini, bilirkişi kök ve bilirkişi ek raporunun tazminat hesabı bakımından hatalı olduğunu, her ne kadar gerçek kazanç üzerinden hesap yapıldığı belirtilmiş ise de asgari ücret üzerinden yapıldığını bu sebeple yeni bir bilirkişiden yeniden aktüer raporu alınması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davalı vekili itiraz dilekçesinde; sigorta kuruluşuna talep edilen sağlık kurulu raporu ve genel şartlarda sayılan eksik belgeler ibraz edilmeden başvuru yapıldığını bu nedenle başvuru şartı yerine getirilmediğinden başvurunun usulden reddi gerektiğini, tazminat hesaplamasının Genel Şartlar’daki ilke ve kurallara göre yapılması gerektiğini, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, muhtemel ömrün TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre ve iskonto oranının %1,8, gelirin ise kaza tarihinden önceki 3 aylık vergilendirilmiş yıllık ücret ortalaması olarak alınarak aktüer hesabı yapılması gerektiğini, başvurucunun çalışma süresi hesaplanırken bir kimsenin çalışma süresinin hiçbir zaman ömrünün tüm süresi kadar uzun olamayacağı gerçeğinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumlu olduğu tedavi giderlerinden olduğunu, zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) Genel Şartları gereği teminat dışı olduğunu, başvuranın gelirden mahrum kaldığını ve kaza tarihi ile iyileşme tarihi arasında işinden ayrı kaldığını ispat etmesi gerektiğini, Genel Şartlar gereğince, 0-69 maluliyet durumunda bakıcı gideri talep edilemeyeceğinden bakıcı giderleri yönünden başvurunun reddi gerektiğini, hesaplanan tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, kazadaki kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, kaza tespit tutanağının ve ifade tutanaklarının bilirkişi raporu niteliğinde olmadığından hükme esas alınamayacağını, başvuru sahibine SGK tarafından rücuya tabi herhangi bir ödeme veyahut gelir bağlama işleminin yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, ıslah edilen kısım açısından ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini, davacı lehine 1/5 oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı itirazları yönünden; başvuru sahibince uyuşmazlık yargılamasında alınan ilk rapora istinaden sunulan 16.08.2021 tarihli dilekçenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107 nci maddesi uyarınca bedel artırım dilekçesi olduğu, Uyuşmazlık Heyetince aldırılan ikinci ek rapor sonrasında başvuru sahibinin sunduğu 01.09.2021 tarihli dilekçe ile, bu kez de HMK'nın 176 ncı maddesi uyarınca talebini ıslah yoluyla arttırdığını beyan ederek 98.544,14 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 15.691,73 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 3.487,05 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 117.722,92 TL'nin davalıdan tahsilini talep ettiği, bu bakımdan başvuru sahibinin itirazlarının kabulü ile alınan aktüer 2. ek raporu doğrultusunda yaptığı ıslah talebinin sürekli iş göremezlik yönünden kabulüne, 98.544,14 TL sürekli maluliyet tazminatının ve 2.558,40 TL geçici bakıcı gideri tazminatının davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin 15.691,73 TL geçici iş göremezlik ve 928,65 TL geçici bakıcı gideri talebinin reddine karar verilmesi gerektiği, hesap raporunda zaten davacının gerçek geliri doğrultusunda hesaplama yapıldığı davalı itirazları yönünden ise; usule uygun başvuru bulunduğu, maluliyet raporunun usule uygun olduğu bakıcı giderinin teminat kapsamında bulunduğu , davacının yaya olduğu hatır taşıması indirimi yapılması mümkün olmadığı, davalının ödeme yükümlülüğüne uymayarak alacağın tamamı bakımından temerrüdün gerçekleştiği, tam vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, davacının ileri sürmüş olduğu itirazların kısmen kabulüne, davalı tarafın ileri sürdüğü itirazların reddine, başvurunun kısmen kabulü ile 98.544,14 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 2.558,40 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 101.102,54 TL tazminatın 17.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak başvurana verilmesine, fazlaya ilişkin 15.691,73 TL geçici iş göremezlik ve 928,65 TL geçici bakıcı gideri talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 faiz oranı esas alınarak yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, bilirkişi kök ve bilirkişi ek raporunun tazminat hesabı bakımından hatalı olduğunu, her ne kadar gerçek kazanç üzerinden hesap yapıldığı belirtilmiş ise de asgari ücret üzerinden yapıldığını bu sebeple yeni bir bilirkişiden yeniden aktüer raporu alınması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, İtiraz Hakem Heyeti kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;
Trafik kazasında bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak işgücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesinin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmıştır. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda; Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosuna göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir. Bu itibarla; tazminat hesaplamasında, TRH 2010 Yaşam Tablosunun kullanılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacının hak kazanabileceği işgücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından da karara esas kabul edilen 06.08.2021 tarihli raporda, ZMSS Genel Şartları dahilinde, TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre ve %1,8 teknik faiz uygulanarak, işleyecek devre bakımından ise "devre başı ödemeli belirli süreli rant" formülü kullanılarak tazminat hesabı yapılmıştır. Tazminat hesaplamasında, yeni ZMSSGŞ ve ekindeki cetvellere göre hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarih-2019/40-2020/40 sayılı kararı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90 ıncı maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli ranf formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak yapılması gereklidir ki, esas alınan rapor bu yönüyle yeterli bir rapor değildir.

Açıklanan tüm bu nedenler karşısında; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanmasının gerektiği dikkate alınmak suretiyle, daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeple davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeple davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.