YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2023/12692 E.  ,  2024/4658 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkem sıfatıyla)
SAYISI : 2022/23 Esas-2023/165 Karar
HÜKÜM/KARAR :Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 05.09.2015 tarihinde davacı ...'nin eşi, ...'ın babaları ...'ın maliki ve sürücüsü olduğu davalı ...Ş.'ne zorunlu mali sorumluluk sigorta (ZMSS) poliçesi ile sigortalı araç ile davalı ...Ş.'ye zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı kaza sonucu ...'ın vefat ettiğini, davacıların destekten yoksun kaldıklarını belirterek şimdilik 1.000,00'er TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacılar vekili 13.03.2019 havale tarihli dilekçesi ile talep sonucunu 436.884,01 TL olarak ıslah etmiştir.
Davacılar vekili 17.07.2023 tarihli dilekçesi ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere, davacı eş ... için 215.543,84 TL, müteveffanın çocukları ... için 3.525,42 TL ... için 8.826,77 TL olmak üzere toplam 227.896,03 TL tazminat alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faiziyle birlikte, davalı ... AŞ'den alınıp davacılara verilmesini, davalılardan Axa Sigorta AŞ yönünden ( münferiden sigorta şirketi ve sürücü işletenin sorumluluğuna dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile) dosyanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 150 nci maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, sigortalının kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduklarını, davacı tarafın müvekkili şirkete gerekli evrakları göndererek tazminatı talep etmek yerine dava açtığını, bilirkişi raporu alınması gerektiğini, kabule karar verilmesi halinde yasal faiz uygulanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ...Ş. (Eski Unvanı: Işık Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde; davacıların murisinin kazada kusurlu olduğunu bu nedenle tazminat talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 28.03.2019 tarihli ve 2016/125 Esas-2019/114 Karar sayılı kararıyla; Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen kusur raporunda sürücü ........,'nın %20, müteveffa sürücü ...'ın %80 oranında kusurlu olduğu, bilirkişi raporu ile; dava dışı anne ve babaya pay ayrılması halinde ... yönünden 380.087,42 TL, ... yönünden 22.444,30 TL, ... yönünden 35.848,89 TL, dava dışı anne ve babaya pay ayrılmaması halinde ise ... yönünden 493.115,99 TL, ... yönünden 33.374,93 TL, ... yönünden 53.509,08 TL olacağı, davalı ...Ş. tarafından sigortalanan aracın %80 oranında kusurlu olması nedeniyle tazminat bedelinin 464.000,00 TL'sinden sorumlu olduğu, davalı ...Ş. tarafından sigortalanan aracın %20 oranında kusurlu olması sebebiyle tazminat bedelinin 116.000,00 TL'sinden sorumlu olduğu, davalı ... şirketlerinin sorumlu oldukları miktar doğrultusunda tazminata hükmedilebileceği, bu itibarla davalı ...'nın en fazla 268.000,00 TL ile sorumlu olduğu, davalı ...'nın ise 116.000,00 TL ile sorumlu olduğu, davalıların sorumluluk sınırları ve kusurları uyarınca toplam 384.000,00 TL'den müteselsilen sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 326.476,79 TL, davacı ... için 35.426,70 TL, davacı ... için 22.096,51 TL olmak üzere toplam 384.000,00 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek, davalı ...Ş. yönünden avans, davalı ...Ş. yönünden yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davalı ... Sigortanın poliçe limiti olan 290.000,00 TL, davalı ... Sigortanın poliçe limiti olan 268.000,00 TL ile sorumlu tutulmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 28.02.2020 tarihli ve 2020/1534 Esas, 2020/431 Karar sayılı kararıyla; dosyadaki belgelere, bilirkişi raporları ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Karar
Dairenin 2021/14792 Esas-2021/3502 Karar sayılı 23.06.2021 tarihli kararı ile; poliçedeki ölüm halinde teminat limiti kaza tarihinde 290.000,00 TL olmakla (kaza tarihi 2015 yılı itibariyle Hazine Müsteşarlığı tarafından zeyilname yapılmasına bakılmaksızın geçerli ZMSS sigorta poliçelerinde kişi başına teminat tutarının 290.000,00 TL olduğu gözetilerek) mahkemece, kazaya karışan iki aracın poliçelerindeki teminat limitleri toplamı 580.000,00 TL limit üzerinden davalılar arasında kusur oranlaması yapıldığı, desteğin sürücüsü olduğu aracın sigortası Bereket Sigorta A.Ş. %80 kusur oranına göre 464.000,00 TL -ancak limit üzerinde olduğu için 268.000,00 TL'den- yine, karşı araç sigortası Axa Sigorta A.Ş. %20 kusur oranına göre 116.000,00 TL'den sorumlu olmak üzere davalılar toplam 384.000,00 TL'den müteselsilen sorumlu tutulduğu, davalı ...Ş. ile davalı ...Ş.'nin hükmedilen destek tazminatı yönünden sorumluluğuna ilişkin limit tutarı 290.000,00 TL üzerinden değerlendirme yapılarak ve 290.000,00 TL limit üzerinden garame hesabı yapılmak suretiyle, sonucuna göre kazanılmış haklar da gözetilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere sorumluluk miktarları hususunda toplam limit 580.000,00 TL üzerinden (ayrıca limit tutarları yönünden sigorta şirketleri yönünden çelişki oluşturacak şekilde) hüküm tesisi doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile 06.07.2023 ve 17.07.2023 tarihli beyan dilekçelerindeki netice-i taleplerinin farklı olması nedeni ile 06.07.2023 ve 17.07.2023 tarihli dilekçesindeki beyanın feragat yahut davanın geri alınması niteliğinde olup olmadığı davacı vekilinden sorulduğu, vekilin "Sunduğumuz beyan dilekçeleri feragat ya da davanın geri alınması niteliğinde değildir, bilirkişi raporu, beyan dilekçemizde belirttiğimiz değerler üzerinden gelmiştir. Bu nedenle beyan dilekçesi sunduk asıl talebimiz 12.03.2019 tarihli ıslah dilekçemizdeki gibidir, ıslah dilekçemizdeki taleplerimizden daha azına karar verilecek ise fazlaya ilişkin istemin reddi yönünde karar verilmelidir, feragate ilişkin bir beyanımız yoktur" şeklinde beyanda bulunduğu,Bereket Sigorta A.Ş'nin poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla %80 kusuruna isabet eden maddi zarar miktarı hesaplandığı, ...'ın destek zararının 215.543,84 TL, ...'ın destek zararının 3.525,42 TL, ...'ın destek zararının 8.826,77 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 215.543,84 TL, davacı ... için 3.525,42 TL, davacı ... için 8.826,77 TL olmak üzere toplam 227.896,03 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...Ş'den alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; dava dışı anne ve babanın, müteveffa sürücü ...'ın 05.09.2018 tarihli vefatı ile birlikte kaza tarihinden itibaren kazaya karışan gerçek kişiler ve sigorta şirketleri aleyhine ileri sürebileceği maddi ve manevi tazminat hakları ayrıca kaza tarihinden geçerli olmak üzere çocukları ve eşine destek payları nisabında bila bedel temlik edildiğine dair yazılı temlik beyanlarının dosyasına sunulduğu, davalı vekilinin UYAP sistemine 27.02.2023 tarihinde eklenen beyanı ve eki belgeler üzerine; dava dışı anne ve babanın 01.09.2020 tarihinde Sigorta Hakeme Heyetine başvurdukları, 08.02.2021 tarih ve 2021/İHK-2005 sayılı İtiraz Hakem Heyetinden bir karar elde ettikleri ve bu surette davacılar lehine var olan temlik beyanlarından döndükleri, aynı davalı vekilince takip edilen işte ise Sigorta Hakeme Heyetinin ile İtiraz Hakem Heyetinin, süre gelen yargılama aşamasından ve yargılama aşamasındaki 01.10.2018 tarihli yazılı beyanları olan ek temlik işlemi hakkında bilgilendirmediği, bozma öncesi yargılamanın gerek bidayeti, gerek ıslah tarihi ve gerekse hüküm tarihi itibari ile davacıların geçerli bir temlik belgesine dayanan alacakları için, ıslah tarihinden sonrasında vaki olan hakem heyeti kararlarına bağlı harici ödemeye dayalı kısmen ret kararı verilirken, dava aşaması ve ıslah aşamalarında kendilerine yüklenecek bir kusur bulunmadığı halde yargılama giderleri vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacaklarını ileri sürerek kararın bozulmasına talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dosya kapsamında kusurun eksik araştırıldığını, davacı yanın alkollü olması nedeniyle mezkur kazanın meydana geldiğini olup müvekkil şirket tarafından rücu gündeme geleceğini, borçlu-alacaklı sıfatı birleştiğinden müvekkil şirketin davaya konu kaza kapsamında herhangi bir sorumluluğu gündeme gelmeyeceğini, davaya konu kazanın müteveffa ...'ın 2.31 promil oranında alkollü olması nedeniyle meydana geldiğini, Kazanın meydana geliş biçimi dikkate alındığında alkol kullanımın kazanın meydana gelmesindeki asli neden olduğu, davacı yanın annesi ve babasının payının göz ardı edildiğini, işbu nedenle poliçe teminat limitinin aşıldığını, davacı yan babası ... ve annesi ... tarafından Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulduğunu ve İtiraz Hakem Heyetince başvurunun kabulü ile dava dışı ... için 40.960,00 TL, baba ... için 37.165,00 olmak üzere toplam 78.125,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ödenmesine karar verildiğini, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarının birbiri ile çeliştiğini, raporlarda anne babanın payının ayrılması ve ayrılmaması ihtimaline göre ayrı ayrı değerlendirme yapıldığını, raporların her birinin birbiri ile çeliştiğini, davacı eşin yeniden evlenme ihtimalinin hesaplanmasını, davacılar tarafından dosyaya destek olgusunu ispat edecek herhangi bir belge sunulmadığını ileri sürerek kararın bozulmasına talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370, ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1.Davacılar ... ve ... vekili ile davalı vekilinin ... ve ... yönünden temyiz itirazlarının incelemesinde;

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davalının her bir davacıya yönelik temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
Dosya içeriğine göre davacı ... için temyize konu edilen ve hüküm altına alınan tutar 3.525,00 TL ve davacı ... için temyize konu edilen ve hüküm altına alınan tutar 8.826,77 TL olup İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi itibariyle Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yönünden kesinlik sınırı olan 17.830 TL’nin altında kalmaktadır. (YGHK) 2024/11 - 135 E., 2024/185 K.).

2. Davacılar vekili ve davalı vekilinin davacı ... yönünden temyiz itirazlarının incelemesinde,

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle
1-Davacı ... ve ... vekili ile davalı vekilinin davacılar ... ve ... yönünden temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2- Davacı vekili ve davalı vekilinin davacı ... yönünden yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılar ve davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

14.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.