YARGITAY 4. HUKUK DAIRESI

4. Hukuk Dairesi         2023/12415 E.  ,  2024/2195 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/956 - 2021/963
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI : 2021/İHK-41749
DAVA TARİHİ : 11.03.2021
HÜKÜM/KARAR : Davalı itirazının reddine
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI : K-2021/147124

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davacılar vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 26.09.2019 tarihinde meydana gelen deprem sonrası müvekkilinin taşınmazının ağır hasar gördüğünü, taşınmazın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından riskli yapı olarak değerlendirilerek tahliye kararı alındığını, tahliye sonrası taşınmazın yıkıldığını, yapılan başvuruya rağmen davalı kurum tarafından ödeme yapılmadığını belirterek bilirkişi raporu doğrultusunda arttırılmak üzere şimdilik 6.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 26.07.2021 tarihli dilekçesi ile talebini 73.728,89 TL olarak yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; rehinli alacaklı bankanın davaya muvafakat vermesi gerektiğini, hasar ihbarı üzerine hasar dosyası oluşturularak hasar tespiti yapıldığını, rapor sonucu tespit edilen hasarın muafiyet bedeli düşülerek ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda başvurunun kabulüne, 73.728,89 TL tazminatın 04.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Doğal Afet Sigortaları Kurumundan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri
Davalı vekili itiraz dilekçesinde Yargıtay kararları doğrultusunda keşif yapılarak bilirkişi raporu alınması gerektiğini, muafiyet tutarının hasar tutarından değil sigorta bedelinden hesaplanması gerektiğini, muafiyet tutarı ve ödenen tutar mahsup edildiğinde bakiye alacak bulunmadığını, binanın kendi kusuru ve özellikleri nedeniyle zamanla oluşan zararın teminat dışı olduğunu, binanın yapısal sorunları ve mevcut yönetmeliğe uymaması nedeni ile yıkılmasının yasal iyileştirme olduğunu ve zorunlu deprem sigortası kapsamında bulunmadığını belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bilirkişi rapornun denetime açık ve açıklayıcı olduğu, hükme esas alınmasında isabetsizlik görülmediği, taşınmazın riskli yapı olarak değerlendirilmesi ile meydana gelen deprem arasında illiyet bağı bulunduğu, hesaplamanın usule uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepleri ile İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, zorunlu deprem sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30’uncu maddesi, 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu, Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1456 ncı maddesinde sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkının sigorta tazminatı üzerinde de devam edeceği, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacının sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Yine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 879 uncu maddesinde muaccel olan sigorta tazminatının, malike ancak bütün rehinli alacaklıların rızasıyla ödenebileceği düzenlenmiştir. Söz konusu rıza beyanının açık olmasının yanı sıra kayıtsız ve şartsız olması da gerekmektedir. Bu nedenle dain-mürtehin hakkı sahibinin muvafakatinin herhangi bir şarta bağlı olmaması gerekir. Diğer bir anlatımla şarta bağlı muvafakat geçerli değildir.

Somut olayda, Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O Şubesinin sigorta poliçesi üzerinde rehinli alacaklı kaydı bulunması nedeniyle Dairenin önceki kararında dain mürtehin hakkı sahibinin davaya ve tazminatın davacıya ödenmesine muvafakati olup olmadığının sorulması amacıyla dosya mahkemesine geri çevrilmiştir.

Dain-mürtehin hakkı olan banka cevabi yazısında, 23.11.2023 tarihi itibariyle kalan taksitli borç miktarının 81.683,,93 TL olduğunu, borcun devam etmesi sebebiyle tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat etmediklerini bildirmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince, dain mürtehin hakkı sahibi banka tarafından kredi borcunun devam etmesi ve tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat edilmemesi nedeniyle davacının aktif dava ehliyeti olmadığı gözetilmeksizin, aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR
Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.