YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2023/11344 E.  ,  2024/4537 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2017/259 Esas 2019/580 Karar
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul- İstinaf talebinin kısmen kabulü
ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş. vekili
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2013/107 Esas 2016/428 Karar

Taraflar arasındaki haksız eyleme dayalı maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalılar Maliye Hazinesi ve ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili, davalılar ... Yapı Endüstri Turizm Tic. Ltd. Şti., ... İnşaat San ve Tic. A.Ş. ve...... Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı Maliye Hazinesi yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı...... Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş; incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı...... Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş. vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda 29.06.2021 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte gelen davacılar vekili Avukat .........., geldi. Davalı ... ... Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş. Vekili Avukat ... geldi. Davalı ... vekili Avukat ..., davalı Maliye Hazinesi'ne İzafeten İstanbul Muhakemat Müdürlüğü vekili Avukat...geldi. Taraflar vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra eksiklik nedeni ile geri çevrilen dosya eksik hususlar tamamlanarak tekrar gelmekle işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 09.05.2024 gününde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor incelenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin İstanbul Şişli Ayazağa mahallesinde kain 4/1 pafta 3 Ada 54 parsel sayılı taşınmazın maliki olduklarını, davalı G.G. İnşaat Yapı Endüstrisi Turizm Tic. Ltd. Şti'nin yüklenici, davalı TOKİ'nin işveren olduğu “İstanbul Seyrantepe 600 yataklı hastane inşaatı ve alt yapım işi’ne ilişkin sözleşme ile yine davalı TOKİ’nin işveren, diğer davalılar...... Yapı San. Tur. Yat. Tic. A.Ş. ve ... İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. adi ortaklığının yüklenici olduğu “Seyrantepe 52.000 seyirci kapasiteli stadyum ve spor kompleksi yapım işi” ne ilişkin sözleşme kapsamında yürütülen inşaat ve kazı çalışmalarında çıkan hafriyatın komşu parselde bulunan müvekillerine ait taşınmaza döküldüğünü ve aynı zamanda komşu parselde bulunan davalı Maliye Hazinesine ait 40 ve 47 nolu parsellere dökülen hafriyatın da eğim nedeniyle müvekkillerine ait taşınmaza akma ihtimalinin bulunduğunu, bu hafriyat kaldırılmadan müvekkillerinin kendi parselleri üzerinde inşaat çalışmasına başlayamayacaklarını belirterek belirsiz alacak talepli olarak Maliye Hazinesine ait komşu 40 ve 47 sayılı parsellerde gerekli çalışmaları yapabilmeleri ve akması muhtemel hafriyatı tahliye etmeleri için izin verilmesi, tespit raporu ile belirlenen toplam 191.715,23 m3 hafriyat toprağının tahliyesi için gerekli olan 3.834.304,60 TL'nin avans olarak davalı Hazine dışındaki davalılardan tahsili isteminde bulunmuş; 05.11.2013 tarihli dilekçe ile nama ifa davası olarak açtıkları eldeki davayı tazminat davasına dönüştürdüklerini, 4.381.804,21 TL tazminatın davalı Hazine dışındaki davalılardan yasal faizi ile beraber tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile taleplerini 5.012.784,03 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalı G.G. İnşaat Yapı Endüstrisi Turizm Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından davacıların maliki olduğu taşınmaza hafriyat döküldüğünün ispatına yarar somut delil bulunmadığını, bu nedenle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, kusur ve sorumluluklarının olmadığını, ayrıca eldeki davanın belirsiz alacak talepli olarak açılamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı...... Yapı San. Tur. Yat. Tic. A.Ş. ve ... İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; eldeki davanın belirsiz alacak talepli olarak açılamayacağını, alacak miktarının belirli olduğunu, TOKİ'nin işvereni olduğu Seyrantepe 52.000 seyirci kapasiteli stadyum ve spor kompeklisi yapım işini tamamladıklarını, hafriyatın yasal boşaltım alanına döküldüğünü, davacıların maliki olduğu taşınmaza hafriyat dökülmediğini, kusur ve sorumluluklarının olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı yükleniciler ile yapılan sözleşmelerin anahtar teslim yapıldığını, müvekkiline husumet düşmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Maliye Hazinesi vekili; inşaat atıklarına ilişkin tahliye görevinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nda olduğunu, kusur ve sorumluluklarının olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile denetime uygun bilirkişi raporuna göre hastane ve stad inşaatı esnasında çıkan hafriyatın davalılar ..., ... ...Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş., ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. tarafından davacılara ait taşınmaza döküldüğü ve aynı zamanda adı geçen davalılar tarafından komşu Hazine arazisine dökülen hafriyatın da eğim nedeniyle davacılara ait taşınmaza dökülme riskinin bulunduğu, bu hafriyatın ihale, hak ediş belgeleri ve faturalara göre davacı tarafından 5.012.784,03 TL’ye kaldırıldığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile 5.012.784,03 TL’nin davalılar ..., ... ...Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş., ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’den müteselsilen tahsiline karar verilmiş; davalı şirketler ile davalı TOKİ arasında hastane ve stad inşaatı yapımına dair düzenlenen sözleşmelerin anahtar teslim götürü bedelli olarak düzenlendiği, davalı TOKİ’nin eylemi ile doğduğu belirtilen zarar arasında illiyet bağının bulunmadığı, bu nedenle bu davalıya husumet ve sorumluluk yöneltilemeyeceği yine davacıların ödemek zorunda kaldıkları hafriyat toprağı nakil bedeli ile davalılardan Maliye Hazine’nin eylemi arasında illiyet bağının bulunmadığı, adı geçen davalının davacılara yönelik bir eyleminin bulunmadığı gerekçesi ile davalı Hazine ve TOKİ yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı......Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş. vekili ve davalı ... İnşaat San ve Tic. A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davalı TOKİ'nin gözetim, denetim yetkisi bulunduğundan adam çalıştıranın sorumluluğu gereğince zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, nama ifa davası olarak açılan davanın ıslah ile tazmimat davasına dönüştürüldüğünü, ıslah dilekçesinde faiz talebinde bulunulmasına rağmen faiz yönünden karar verilmemesinin hatalı olduğunu, olay tarihinden faize hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Davalı ... vekili vekili istinaf dilekçesinde; eldeki davanın belirsiz alacak talepli olarak açılmasında davacıların hukuki yararlarının olmadığını, bir davada iki kez ıslah yapılamayacağını, hafriyatın hastane inşaatı esnasında değil stadyum inşaatı esnasında döküldüğünü, olayda kusur ve sorumluluklarının olmadığını, bilirkişi raporunun denetime uygun olmadığını, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

Davalı......Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş. ve ... İnşaat San ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, eldeki davanın belirsiz alacak talepli olarak açılmasında davacıların hukuki yararlarının olmadığını, stad inşaatının başından teslimine kadar dava konusu araziye döküm yapılmadığı sabit olmasına rağmen hatalı bilirkişi raporu esas alınarak varsayımlara dayalı kusur atfedildiğini, hafriyat dökümünün hastane inşaatı ile başladığını, müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun olmadığını, diğer davalı G.G. İnşaat Yapı Endüstrisi Turizm Tic. Ltd. Şti'nin inşaat ruhsatı olmadığından tüm hafriyatı alanda topladığını ve olayda tam kusurlu olduğunu, tüm uyarılara rağmen kaldırmadığını, müvekkili şirket sahadan ayrılmadan önce TOKİ tarafından sahada gerekli tespitlerin yapıldığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime uygun olmadığını, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Toki'nin işveren olarak davalı yüklenici şirketlerin eylemlerinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, istinaf aşamasında alınan bilirkişi heyet raporuna göre davacıların taşınmazındaki hafriyatın %36' sının stadyum inşaatından, %64' ünün hastane inşaatından döküldüğü gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı Maliye Hazinesi yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine; 1.431.609,39 TL tazminatın davalı ..., davalı...... Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş. ve davalı ... İnşaat San ve Tic. A.Ş.'den dava tarihinden işletilecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen tahsiline, 2.545.083,36 TL maddi tazminatın davalı ... ve davalı G.G. İnşaat Yapı Endüstrisi Turizm Tic. Ltd. Şti'den dava tarihinden işletilecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı...... Yapı San ve Turizm Yatırımları Tic A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; olay haksız fiil niteliğinde olduğundan müşterek ve müteselsil sorumluluk ilkelerine göre davalıların zararın tamamından sorumlu olduklarını, hastane ve stadyum inşaatının ayrılarak davalıların sorumlu oldukları miktarların ayrı ayrı belirlenmesinin hatalı olduğunu, davacıların taşınmazına dökülen hafriyat miktarı 191.175,23 m3 olmasına rağmen Bölge Adliye Mahkemesince 168.530,93 olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, dosyaya sunulan hak ediş ve faturalara göre davacıların taşınmazına dökülen hafriyatın 5.012.784,03 TL'ye kaldırıldığını, olay tarihinden faiz işletilmesi gerekirken dava tarihinden faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davalı şirketler ile müvekkili arasında yapılan sözleşmelerin anahtar teslim götürü bedelli olarak düzenlendiğini, bu nedenle müvekkilinin adam çalıştıran olarak kabul edilemeyeceğini ve husumet düşmeyeceğini, denetim yükümlülüğü bulunmadan sorumluluğun sözleşme ile devredildiğini, işveren sıfatına sahip olmadığını, müvekkili yönünden davanın husumet nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kararının yerinde olmadığını belirtmiştir.

Davalı...... Yapı San ve Turizm Yatırımları Tic A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; stad inşaatının başından teslimine kadar dava konusu araziye döküm yapılmadığının hava fotoğrafları ve yazışmalar ile sabit olmasına rağmen hatalı bilirkişi raporu esas alınarak varsayımlara dayalı kusur atfedildiğini, Karayolları Genel Müdürlüğünün bu yöndeki beyanının doğruluğuna dair somut delil bulunmadığını, müvekkili şirketin stad inşaatından sonra 58.000 m3 hafriyatı döküm sahasına taşıdığına dair belgelerin değerlendirilmediğini, hafriyat dökümünün hastane inşaatı ile başladığını, müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun olmadığını, diğer davalı G.G. İnşaat Yapı Endüstrisi Turizm Tic. Ltd. Şti'nin inşaat ruhsatı olmadığından tüm hafriyatı alanda topladığını ve olayda tam kusurlu olduğunu, tüm uyarılara rağmen kaldırmadığını, müvekkili şirket sahadan ayrılmadan önce TOKİ tarafından sahada gerekli tespitlerin yapıldığını, talep olmadan faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime uygun olmadığını, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı G.G. İnşaat Yapı Endüstrisi Turizm Tic. Ltd. Şti'nin yüklenici, davalı TOKİ'nin işveren olduğu “İstanbul Seyrantepe 600 yataklı hastane inşaatı ve alt yapım işi’ne ilişkin sözleşme ile yine davalı TOKİ’nin işveren, diğer davalılar...... Yapı San. Tur. Yat. Tic. A.Ş. ve ... İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. adi ortaklığının yüklenici olduğu “Seyrantepe 52.000 seyirci kapasiteli stadyum ve spor kompleksi yapım işi” ne ilişkin sözleşme kapsamında yürütülen inşaat ve kazı çalışmalarında çıkan hafriyatın davacıların malik oldukları taşınmaza döküldüğü ve aynı zamanda komşu parselde bulunan davalı Maliye Hazinesine ait 40 ve 47 nolu parsellere dökülen hafriyatın da eğim nedeniyle davacılara ait taşınmaza akma ihtimalinin bulunduğu iddiası hafriyatın kaldırılma bedelinin tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin tüm, davalılardan ... vekili ve davalılardan...... Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut olayda, nama ifa davası olarak açılan dava dilekçesinde faiz talep edilmediği, 05.11.2013 tarihli dilekçe ile davanın tazminat davasına çevrildiği ve faiz talep edildiği anlaşılmakla tazminata 05.11.2013 tarihinden itibaren tazminata faiz işletilmesi gerekirken dava tarihinden itibaren hükmedilmiş olması doğru olmayıp bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... vekili ve davalı...... Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş. yararına düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin tüm, davalı ... vekili ve davalı...... Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş.'nin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ... vekili ve davalı...... Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının B.1. numaralı bendinde yer alan "dava tarihinden" ibaresinin çıkartılarak yerine "05.11.2013 tarihinden (davalı ... İnşaat San ve Tic. A.Ş. yönünden dava tarihinden geçerli olmak üzere)" söz dizisinin yazılması; Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının B.2. numaralı bendinde yer alan "dava tarihinden" ibaresinin çıkartılarak yerine "05.11.2013 tarihinden (davalı G.G. İnşaat Yapı Endüstrisi Turizm Tic. Ltd. Şti yönünden dava tarihinden geçerli olmak üzere)" söz dizisinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3.050.00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalılar ... ve...... Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş.'ye verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılar ... ve...... Yapı San. ve Turizm Yatırımları Tic. A.Ş.'ye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.