YARGITAY 4. HUKUK DAIRESI

4. Hukuk Dairesi         2023/11328 E.  ,  2024/2093 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/303 E., 2021/452 K.
DAVACILAR : ... ... adına vesayeten, kendi adına asaleten...vekilleri Avukat ...
DAVALILAR : 1-..., 2-...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.
vekilleri Avukat ...
3-Mapfre Sigorta A.Ş. vekili Avukat ...
4-Türkiye Sigorta A.Ş. vekilleri Avukat ...
Avukat ...
İHBAR OLUNAN : Anadolu A.Ş. vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ : 18.02.2016
HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulü/Başvuruların ayrı ayrı esastan reddi
Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı ...
A.Ş. vekili
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2016/178 E., 2020/818 K.

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili, davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 14.06.2022 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen gün ve saatte davacı adına gelen olmadı. Davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. adına vekili Avukat Zehra Yeşildemir Kaya geldi. Davalılar vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra eksiklik nedeniyle geri çevrilen dosya eksik husus tamamlanarak tekrar gelmekle, işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 27.02.2024 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 03.06.2015 tarihinde davacı ... ...’ın yolcu olarak bulunduğu, davacı ...'ın sürücüsü olduğu, davalı ...Ş. nezdinde ZMSS poliçesi olan araç ile davalı ...’nin sürücüsü, davalı ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.’nin maliki/işleteni ve davalı ...Ş. nezdinde ZMSS poliçesi olan çekici arasında meydana çift taraflı trafik kazasında, davacı yolcu ... ...’ın ağır yaralanarak % 100 oranda malul kaldığını, bitkisel hayata girdiğini, yatalak ve bakıma muhtaç ... geldiğini, aynı kazada davacı sürücü ...’ın da yaralandığını ve yüzünde sabit iz meydana geldiğini, sulh hukuk mahkemesinin kararıyla davacı ...'in davacı eşi ...’e vasi olarak atandığını belirterek davacı ... ... için belirsiz alacak olarak şimdilik 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 1.000,00 TL bakıcı gideri tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, davacı ... ... için 300.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... şirketleri haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen, davacı ... için belirsiz alacak olarak şimdilik 500,00 TL iş göremezlik tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen, davacı ...’ın kendi yaralanması ve yüzünde sabit iz oluşması sebebiyle 20.000,00 TL manevi tazminat, davacı ...’ın eşi ... ...’ın ağır yaralanması, yatalak ve bakıma muhtaç ... gelmesinden dolayı duyduğu elem ve ızdırap sebebiyle 150.000,00 TL manevi tazimatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... şirketleri haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 12.06.2020 tarihli talep artırım dilekçesi ile davacı ... ... için 482.170,25 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 859.332,64 TL bakıcı gideri tazminatının davalı ...Ş.'nin haricindeki diğer tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen, 10.11.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile davacı ... ... için 648.248,28 TL sürekli iş göremezlik tazimatı ve 859.332,64 TL bakıcı gideri tazminatının, davalı ...Ş.'nin haricindeki diğer tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; mahkemenin yetkisiz olduğunu, davacı sürücü İbrahim'in kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, müvekkillerinden Hasan'ın kusuru bulunmadığını, davacı ...'in kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığını, bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kaza tarihini kapsayan geçerli ZMSS poliçesinin müvekkili nezdinde bulunmadığını, bu nedenle müvekkiline husumet düşmeyeceğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacı tarafın kaza tarihinden itibaren avans faizi istemesinin doğru olmadığını, müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılarak temerrüde düşürülmediğini, olayın haksız fiilden kaynaklandığını ve yasal faiz istenebileceğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 08.04.2019 tarihli kusur raporuna göre davalı sürücüsü ...’nin kazanın meydana gelmesinde % 75, davacı sürücü ...’ın ise % 25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, davacı tarafın dava dilekçesinde müşterek ve müteselsil sorumluluk ilkesi gereğince tazminat talebinde bulunduğu, bu nedenle 6098 sayılı TBK’nun 61, 62 ve 162 inci maddeleri gereği davalıların zararın tamamından müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği, Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Kurulunun 06.01.2020 tarihli raporuna göre davacı ... ...’ın kazadan dolayı %100 oranında malul ve ağır engelli olduğu, başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğunun tespit edildiği, yargılama sırasında davacı ... ...’ın yolcu olarak bulunduğu aracın ZMSS sigortacısı olan davalı ...Ş.’nin davacı ...’e 16.06.2016 tarihinde 260.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ödediği, ödemenin taraflar arasında imzalanan 01.06.2016 tarihli ibraname gereğince yapıldığı, ibranamede davacının davalı ...Ş. haricindeki diğer davalılar yönünden maddi ve manevi tazminata ilişkin her türlü talep ve dava haklarını saklı tuttuğu, ancak davalı ...Ş.’yi tamamen ibra ettiği, davacı vekilinin 11.11.2020 tarihli celsede; davalı ...Ş.’nin davacı tarafa 260.000,00 TL ödediği, yapılan ödeme nedeniyle davalı ...Ş. yönünden taraflar arasında imzalanan ibraname doğrultusunda tüm taleplerinden feragat ettiklerini beyan ettiği, davacılar vekilinin 22.12.2020 tarihli dilekçesi ile davacı ... yönünden maddi tazminat talebinden feragat ettiklerini bildirdiği, yargılama sırasında da davacı ...'ın davalı ...Ş hakkındaki davadan feragat ettiğine ilişkin 24.08.2016 tarihli beyan dilekçesi verdiği, davacılar vekilinin ise bu hususta 23.09.2020 ve 11.11.2020 tarihli celselerde de beyanda bulunduğu, davacı ...’ın kendi yaralanması sebebi ile maddi tazminat talebinden feragat ettiğinden ayrıca rapor alınmasının gerekmediği, manevi tazminat yönünden değerlendirilmesi amacı ile ceza dosyasındaki Adli Tıp Kurumu ... Şube Müdürlüğünün 01.10.2018 tarihli raporunun dosya arasına alındığı, raporda davacı ...’in kazadaki yaralanmasından kaynaklanan kemik kırığının hayati fonksiyonlarını 2 (orta) derecede etkilediğinin görüldüğü, dosya kapsamında alınan 30.10.2020 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda; % 100 kusur, % 100 maluliyet oranı ile PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin esas alınarak yapılan hesaplamada davacı ... ... için toplam 908.248,28 TL sürekli işgöremezlik tazminatının hesaplandığı, davalı ...Ş.’nin dava açıldıktan sonra davacı ...’e 16.06.2016 tarihinde 260.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ödediği, ödemenin dava açıldıktan sonra yapılması nedeniyle güncellenmeksizin hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi suretiyle 648.248,28 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, 918.730,83 TL de bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı, davacı ... ...’ın kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığının anlaşıldığı, bu nedenle hesaplanan tazminattan 6098 sayılı TBK’nun 52 inci maddesi uyarınca % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmasına karar verildiği, 648.248,28 TL üzerinden % 20 oranında indirim yapılarak 518.598,62 TL sürekli işgöremezlik tazminatı, 918.730,83 TL üzerinden % 20 oranında indirim yapılarak 734.984,66 TL bakıcı gideri tazminatının hesaplandığı, yargılama sırasında gerek davacı ...'in 24.08.2016 tarihli dilekçesi ile davacılar vekilinin 05.12.2016 tarihli dilekçesi, gerekse yargılama sırasında alınan davacılar vekilinin 22.12.2020 tarihli yazılı beyanlarından davacı tarafın davalı ...Ş. hakkındaki davadan ve davacı ...'in maddi tazminat talebinden feragat ettiğinin anlaşıldığı, bu nedenle davalı ...Ş hakkındaki davanın ve davacı ...'in maddi tazminat davasının feragat sebebi ile reddine karar verilmesi, meydana gelen olay nedeniyle davacılar lehine uygun bir miktar manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, aracın ticari araç olması sebebiyle davalıların temerrüt tarihinden itibaren avans faizinden sorumlu olduğu, davanın belirsiz alacak davası olması sebebiyle davacı tarafın bir kez bedel artırım bir kez de ıslah dilekçesi sunma hakkının bulunduğu, uzamış ceza zamanaşımı nedeniyle davanın süresinde açıldığı, bedel artırım dilekçesi ve ıslah dilekçesi tarihi itibariyle de zamanaşımının dolmadığının anlaşıldığı, müterafik kusur indirimi nedeniyle reddedilen kısım bakımından davacı taraf aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalı ...Ş hakkındaki davanın feragat sebebi ile reddine, davacı ...’ın maddi tazminat talebinin feragat sebebi ile reddine, 518.598,62 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 734.984,66 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 1.253.583,28 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Ltd. Şti. yönünden 03.06.2015 kaza tarihinden, davalı ...Ş. yönünden 20.01.2016 temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte (davalı ...Ş.’nin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...’a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 50.000,00 TL manevi tazminatın 03.06.2015 kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...’a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, kendi yaralanması sebebi ile 10.000,00 TL manevi tazminat, eşi ... ...’ın yaralanması sebebi ile 15.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 25.000,00 TL manevi tazminatın 03.06.2015 kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacılar ... ve İbrahim lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğunu, emniyet kemerinin takılı olmadığı gerekçesiyle müterafik kusur indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, davacı ...’in davaya konu kaza esnasında emniyet kemerini takmadığı yönünde herhangi bir tespit, tanık anlatımı veya başka bir bulgunun olmadığını belirtmiştir.

Davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; bakıcı gideri yönünden hakkaniyet indirimi yapılmamasının hatalı olduğunu, davalı ...Ş.’nin dava açıldıktan sonra davacı tarafa 16.06.2016 tarihinde 260.000,00 TL maluliyete bağlı ödeme yaptığını, mahkemece söz konusu ödemenin dava tarihinden sonra yapıldığı gerekçesiyle güncellenme yapılmadan toplam tazminattan mahsup edilmesine karar verildiğini, ancak 260.000,00 TL’nin güncellenmiş halinin tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, davalı ...Ş.’nin dava açıldıktan sonra davacı tarafa 16.06.2016 tarihinde ödediği 260.000,00 TL maluliyet tazminatı nedeniyle davacının davalı ...Ş. lehine davadan feragat ettiğini, ZMSS teminat limitinin kaza tarihi itibariyle sakatlık için 290.000,00 TL, sağlık gideri için 290.000,00 TL olmak üzere toplam 580.000,00 TL olduğunu, davalı ...Ş.’nin ZMSS teminat limitinin altında ödeme yapmış olmasına karşılık davacının davalı ...Ş. lehine davadan feragat etmesi nedeniyle diğer davalıların davalı ...Ş.’nin poliçe limiti kadar sorumluluktan kurtulmasına karar verilmesi gerektiğini, buna rağmen mahkemece teminat limitinin altındaki ödeme kadar tazminattan mahsup yapılması ve davacının feragati ile diğer davalıların sorumluluğunun ağırlaştırılmasına yönelik karar verilmesinin hatalı olduğunu, hesaplanan toplam tazminattan önce % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması, daha sonra kalan miktardan davalı ...Ş. tarafından davacıya ödenen tazminatın mahsup edilmesi gerektiğini, davalı sürücü ...’ye atfedilen % 75 kusur oranının hatalı olduğunu, tazminat hesabının % 100 kusura göre yapılmasının doğru olmadığını, hesaplanan tazminattan davalı sürücü ...’ın % 25 kusuru oranında indirim yapılması gerektiğini, davacının hem bedel artırımı talebinde, hem de ıslah talebinde bulunmasının usule aykırı olduğunu, ıslah ile dava değerinin artırılmasına muvafakatlerinin olmadığını, avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin %100 oranında kusurdan sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, müvekkiline sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olduklarını, kusur oranının hatalı olduğunu, davalı sürücü ...’nin kusuru bulunmadığını, tazminat hesabının % 100 kusura göre yapıldığını, ancak hesaplanan tazminattan davalı sürücü ...’ın % 25 kusuru oranında indirim yapılması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda maluliyet durumunun sadece kaza sebebiyle oluşup oluşmadığının araştırılmadığını, davacı ... ...’ın kaza esnasında emniyet kemerini takmamasının meydana gelen zararı ağırlaştırdığını, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, harçlar yönünden de kusur ayrımına gidilmesi gerektiğini, mahkemece hem talep artırım, hem de ıslah dilekçesinin kabulüne karar verilmesinin usule aykırı olduğunu, ıslah dilekçesinin usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, ıslah dilekçesi olarak sunulan dilekçeye muvafakatlerinin bulunmadığını, bu nedenle zamanaşımı defilerinin de dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, mahkemece müvekkilinin poliçe limitlerinin dahilinde sorumlu olduğu belirtilmesine rağmen hükümde vekalet ücreti, davacıya ödenecek harç ve yargılama giderleri yönünden poliçe limitleri dahilinde sorumlu tutulduklarının belirtilmediğini, davaya konu talebe ilişkin olarak müvekkilinin poliçe teminat limitinin 268.000,00 TL olmasına rağmen mahkemece müvekkilinin poliçe teminat limitinin üstünde bir bedel ile sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiğini, ancak müvekkili lehine reddedilen kısım yönünden vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmediğini, mahkemenin kararından sonra davacı tarafça, belirlenen tazminat bedellerinin tahsili için Samsun İcra Dairesinin 2021/268 sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi düzenlendiğini ve icra emrinin gönderildiğini, müvekkilinin bu kapsamda davacı tarafa poliçe teminat limiti dahilinde 1.089.709,22 TL ödeme yaptığını, bu nedenle temyiz nispi harcının müvekkilinin teminat limiti dahilinde hesaplanmasına karar verilmesini talep ettiklerini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza tespit tutanağı nazara alındığında olayın oluşunun tüm raporlarda aynı şekilde anlatıldığı ve meydana gelen kazada ATK raporunda açıklandığı şekli ile davalı sürücünün asli %75, davacı ...'in ise %25 kusurlu olduğu tespit edilmiş olduğu, ATK raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacı ...'in geçici ve sürekli iş görememezlik oranının tespiti için istenen 02.01.2019 tarihli ATK 3. İhtisas Kurulunun raporunda; kaza tarihinde yürürlükte bulunan ve 30.03.2013 tarih 28603 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Özürlülük Ölçütü Yönetmeliği yöntemine göre vücut fonksiyon kayıp oranının %100 ve kişinin ağır engelli olduğu belirlendiği, alınan raporun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacı ... ... yönünden bakıcı gideri ve sürekli iş görememezlik giderinin tespiti amacı ile aktüerya bilirkişisinin 13.04.2020 tarihli raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, kaza tespit tutanağında davacı ...'in emniyet kemerinin takılı olup olmadığı yönünde tespit yapılamadığı, ceza dosyasındaki 03.06.2015 tarihli tutanağa göre kazayı gören tanık mevcut olmadığını, Jandarma görevlileri geldiğinde yaralılar ambulansa alındığından bu tutanakta da bir açıklık mevcut olmadığı, ancak davalı ... 04.06.2015 tarih Saat:01:20'de yani olayın sıcağı sıcağına verdiği ifadesinde sağ ön koltuk boşluk kısmında bayan gördüğünü, bu beyanda emniyet kemeri hakkında yine açıklama yok ise de, doktor raporlarından davacı ...'in beyninde hasar olduğu, buna göre kafasını vurduğu, bunun da emniyet kemerinin takılı olmamasından kaynaklanacağı kanaatine varılarak TBK 52. madde uyarınca tespit edilen gerçek zarar olan 648.248,28 TL den takdiren ve Yargıtay 17.HD.'nin yerleşik uygulamaları gereği %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği sonucuna varıldığı, davacıların, davacı ...'in bulunduğu aracın tali kusurlu olması sebebi ile zararın tamamını davalılardan müştereken ve müteselsilen talep ettiği, meydana gelen kazada davacı ... yolcu konumunda olup kusurunun bulunmadığının sabit olduğu, bu durumda davalılar tazminatın tamamından müşterek ve müteselsil sorumluluk ilkelerine göre sorumlu olmaları gerektiğinden tazminattan davacı ...'in %25 kusuru oranda indirim mümkün olmadığından indirim yapılmadan ancak %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak 518.598,62 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, Bakıcı gideri yönünden 30.10.2020 tarihli rapordaki hesaplamaların yasal ve yeterli görüldüğü, bulunan 918.730,83TL bakıcı giderinden %20 müterafik kusur indirimi yapılarak 734.984,66 TL bakıcı giderine karar verildiği, her ne kadar bilirkişi raporunda %50 oranında hakkaniyet indirimi değerlendirmesi yapılmış ise de Yargıtay 17. HD.nin 2016/18222 E. 2019/9513 K. Sayılı ilamında açıklandığı üzere aile içi bakım düşüncesi ile bakıcı giderinden hakkaniyet indirimi yapılmadığı, mahkemece maddi tazminata ilişkin verilen kararın ve gerekçelerinin usul ve yasaya uygun olduğu, davacılar için takdir olunan manevi tazminatın yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekili, davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvuru dilekçesine konu ettiği nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvuru dilekçesine konu ettiği nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvuru dilekçesine konu ettiği nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, maliki, işleteni ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı (ZMSS) oldukları araçların karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı tarafın talep ettiği sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri tazminatı ve manevi tazminata ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52, 54, 56, 61, 62 ve 162 nci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, özellikle olay tarihi, tarafların kusur durumu, davacı ...'in kazadan kaynaklanan maluliyet oranı, davacı ...'in de aynı kazada yaralanması dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarlarının isabetli olduğu, davalıların meydana gelen zarardan müteselsilen sorumlu olduğu, müterafik kusur indirimi yapılmasında isabetsizlik bulunmadığı, davanın belirsiz alacak davası olması nedeniyle davacının bir kez talep artırım dilekçesi bir kez de ıslah dilekçesi sunabileceği, zamanaşımının bulunmadığı, aracın ticari olması sebebiyle avans faizine hükmedilmesinin doğru olduğu, olayda hatır taşımasının bulunmadığının anlaşılmasına göre davacı vekili ile davalı ... vekilinin tüm, davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Tazminatın kapsamını belirleme biçimi, tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması 6098 sayılı TBK’nın 51 ve 52 nci (818 sayılı BK’nın 43 ve 44 üncü maddeleri) maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK’nın 51 inci maddesine (BK’nın 43 üncü maddesi) göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyecektir.

Buna göre, tarafların kusur durumu dikkate alınarak tazminatın kapsamı belirlendikten sonra zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise Yargıtay kararlarında yerleşmiş olduğu üzere tazminattan müterafik kusur indirimi yapılarak nihai zarar ve ödenmesi gereken tazminat tespit edilecek, son olarak da zararın tazmininden sorumluluğu olan davalı tarafça davacı tarafa yapılan ödeme düşülecektir.

İlgili Kanun maddeleri incelendiğinde, davalı tarafından yapılan ödemeler tazminatı belirlemede bir indirim nedeni olarak gösterilmediği gibi, Yargıtay uygulamaları ile artık yerleşik ... geldiği üzere borcu söndüren bir nitelik taşımaktadır.

Somut olayda; davacı ... ...’a yargılama sırasında davalı ...Ş. tarafından 16.06.2016 tarihinde 260.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ödenmiştir. Mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatından davalı ...Ş. tarafından davacıya ödenen 260.000,00 TL düşülerek bakiye tazminat miktarı belirlenmiş, daha sonra mahkemece hesaplanan bu tutardan davacı ... ...’ın kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığı gerekçesiyle % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak davacı ... lehine tazminata hükmedilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında mahkemece, hesaplanan tazminattan önce müterafik kusur indirimi yapılıp, daha sonra davalı ...Ş. tarafından davacıya yapılan ödemenin düşülmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekili ile davalı ... vekilinin tüm, davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar ... ve ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3.815,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalılar ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. ve ...'ye verilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılar ...Akaryakıt Taşımacılık Tic. Ltd. Şti. ve ...'ye iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya ve davalı .... A.Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY YAZISI
Uyuşmazlık; 03.05.2015 tarihinde davalı ...Ş nezdinde trafik sigortalı, davacı ...'in sürücü/işleteni ve davacı ...'in de yolcu konumunda olduğu araç ile davalı ...Ş nezdinde trafik sigortalı, davalı ...'ın sürücüsü ve davalı ...Şirketinin işleteni olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacıların sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Davacılardan yolcu konumunda olan ...'in %100 maluliyeti ve sürekli bakıma muhtaç olduğu belirlenmiş, yargılama sırasında davacı ... ile yolcusu olduğu aracın trafik sigortacısı olan davalı ...Ş. arasında sürekli iş göremezlik ve bakıcı giderinin tazmini amacıyla açılan eldeki dava sebebiyle 01.06.2016 tarihinde 260.000,00 TL'nin ferileriyle birlikte ödenmesi yönünde mutabakat sağlanıp ibraname ve feragatname başlıklı belge imzalanmış ve davacı ..., Mapfre Sigorta A.Ş'ye yönelik davasından feragat etmiştir. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılamada ise, davacı ... için hesaplanan 908.248,28 TL sürekli iş göremezlik tazminatından önce 260.000,00 TL'lik ödeme düşülüp daha sonra %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak belirlenen 518.598,62 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile müterafik kusur indirimi yapılarak belirlenen 734.984,66 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 1.253.583,28 TL'nin (davalı ...Ş'nin poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olmak üzere) davalılar ..., ...Akaryakıt Taşımacılık Ltd. Şti. ve davalı ...Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca müteselsil sorumluluğun bazı hukuki sonuçları vardır. Müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir (TBK m. 163/1). Borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder (TBK m. 163/2). Kanun veya sözleşme ile aksi belirlenmedikçe, borçlulardan biri kendi davranışıyla diğer borçluların durumunu ağırlaştıramaz (TBK m. 165). Müteselsil borçlulardan birinin zarar görenin zararını ödemesi oranında diğer borçlular borcundan aynı oranda kurtulurlar. TBK'nın 166 ncı maddesi "Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler. Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borcundan kurtarır" hükmünü içerir. Trafik sigortacısı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 inci maddesi gereği teminat limiti kadar zarardan sorumludur.
Kaza tarihinde sakatlık sigorta teminat limiti 290.000 TL, sağlık gideri teminat limiti 290.000 TL olup davacı ... tarafından müteselsil borçlu Mapfre Sigorta şirketine karşı açılan davada daha fazla tazminat hakkı olmasına rağmen yapılan daha az ödemeyi kabul ederek anılan davalıya yönelik davasından feragat etmiş, bu davalının durumunu iyileştirirken diğer müteselsil borçlu konumundaki davalıların iç ve dış ilişkideki durumunu ağırlaştırmıştır. Feragat beyanı, poliçe limitiyle sınırlı olarak diğer davalılara da sirayet edecektir. Bu durumda davacının, davalı ... Sigortanın yaptığı 260.000,00 TL'lik ödemenin üzerindeki bakiye teminat limitinden diğer davalılar yönünden zımnen feragat ettiğinin kabulü gerekir. Davalı Mafpre Sigorta A.Ş tarafından kaza tarihindeki sakatlık teminat limitinin altında bir ödeme yapılsa da kaza tarihi itibari ile sakatlık ve sağlık gideri teminat limitinin ayrı ayrı 290.000,00 TL olduğunun ve yargılama sırasında düzenlenen ibranamenin sirayetinde ödeme miktarının değil teminat limitinin sirayet edeceğinin gözetilmesi gerekir.

Bu halde davacı ...'in feragatinin poliçe limiti kadar olduğu ve feragatin sirayet ettiği davalıların bakiye sakatlık limiti olan 30.000,00 TL ile sağlık gideri limiti olan 290.000,00 TL olmak üzere toplam 320.000,00 TL'den de sorumlu bulunmadığı nazara alınarak hüküm kurulması gerekirken yalnızca yapılan 260.000,00 TL'lik ödeme miktarı mahsup edilerek hüküm kurulması doğru olmamıştır. Kararın açıklanan gerekçelerle temyize gelen davalılar yararına bozulması düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun bu yöne ilişkin davalı temyizinin reddine dair kararına katılmıyorum.