YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2022/810 E.  ,  2024/4462 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2018/2132 E., 2021/1245 K.
HÜKÜM/KARAR : Davacı Vekilinin İstinaf Başvurusunun Reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2017/10 E., 2018/367 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; yangın rizikosuna karşı davalı nezdinde Gıda Paket Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait et ve mangal lokantasının 30.09.2016 tarihinde meydana gelen yangın sonucu hasarlandığını, alınan 18.11.2016 tarihli teknik uzman raporunda oluşan zararın 852.000,00 TL olarak mütalaa edildiğini, müvekkilinin yangın olayında kastı olmadığı gibi kusur isnadının da mümkün olmadığını, yangın olayının akabinde davalı ... şirketine başvuruda bulunmuş iseler de ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 852.000,00 TL maddi zararın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigortalı işyerinde yapılan ekspertiz incelemesinde zararın 56.409,62 TL olarak tespit edildiğini, bu sebeple talep edilen hasar miktarının haksız ve fahiş olduğunu, teminat kapsamında olmayan hasarların talep edildiğini, poliçe limitlerinin üstünde taleplerde bulunulduğunu, yangının çıkmasına bina sabit yapısı olan elektrik tesisatının sebebiyet verdiğini, bu sebeple davanın bina sahibi ...'a ihbarını talep ettiklerini belirterek belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hatalı yapılan dekorasyon içinden geçirilen elektrik tesisatının ısınmasına bağlı olarak yangının meydana geldiği, elektrik tesisatını sigortalı kiracının yaptığı, poliçenin özel şartlarında; "hasar gerçekleştiğinde tazminat, ancak giriş çıkış ve envanter kayıtları ile diğer bütün evrakın inceleme ve saptanması sonucunda ödenebilecektir. Sigortalı, varlığını belge ile ispat edemediği emtia ve demirbaşlar için herhangi bir tazminat talebinde bulunmayacaktır. Bu konu taraflar arasında kararlaştırılmıştır" denildiği, davacının gerek dava dilekçesinde gerekse özel raporda dayanak olarak ileri sürdüğü ve tazminini istediği hasar listesi incelendiğinde; sunduğu muhtelif gıda maddeleri faturaları dışında başkaca herhangi bir fatura bulunmadığı, ekspertiz raporunda davacı tarafın istekleri doğrultusunda hasarlı olduğu beyan edilen kıymetler detaylandırılarak ayrıntılı dökümünün yapıldığı ve davacının demirbaş, dekorasyon, emtia, cam ve iş durması sebebiyle toplam hasar tazminatı bedelinin 56.409,62 TL olarak tespit edildiği, bilirkişi raporunda da bu hasar miktarının rayiç bedellere uygun olduğunun belirtildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 56.409,62 TL tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; hasar bedelinin eksik hesaplandığını, poliçede bir kısım faturasız kıymetlerin sigortalı olduğu belirtilmesine rağmen faturasız olması nedeniyle hasar kapsamına dahil edilmemesinin hatalı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mal sigortaları kapsamında davacıya ait işyerini sigortalayan davalının, poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla, yangın rizikosu nedeniyle fiilen oluşan gerçek zarar miktarını tazminle yükümlü bulunduğu, gerçek zarar miktarını ispat yükünün ise davacı sigortalıya ait olduğu, dosya kapsamından, tespit raporu ile davacı tarafça sunulan uzman raporunda hasar miktarının malzeme/muhtelif belgesiz harcama ve fiyat listesi olduğu, davacı tarafça verilen muhtelif onarım-yenileme tekliflerinden herhangi birinin fatura ve ödemesinin dava dosyasına ibraz edilmediği ve davacı tarafça tamir ve onarım yaptırıldığına dair dava dosyasına somut bir belge sunulmadığı, bunun yanında ekser raporunda riziko mahallinin tüm bölümleri incelenerek fiilen işyerinde bulunan dekorasyon, demirbaş, emtia ve cam teminatlarına ilişkin hasar bedelinin belirlendiği, mahkemece hükme esas alınan raporda da eksper raporunda belirtilen değerlerin rayiç değerlere ve piyasa şartlarına uygun bulunduğunun tespit edildiği, o halde davacının raporda belirtilen hasar miktarını aşan zararını ispatlayamadığı anlaşıldığından mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tekrar bilirkişi raporu alınması yönündeki taleplerinin haksız olarak reddedildiğini, davada eksik inceleme neticesinde hüküm tesis edildiğini, davalı ile davacı müvekkili arasında imzalanan sigorta poliçesinin 4/16 sayfasında ''kullanıcı özel şartları bölümünde'' ''Demirbaş teminatlarına aşağıdaki kıymetler dahildir. Söz konusu kıymetlerin faturası yoktur.'' açıklamasının yazılı olduğunu, sigorta poliçesinde faturasız kıymetlerin de poliçe kapsamında kaldığı açıkça yazılı ve taraflarca kabul edilmiş iken müvekkilinin zarar gören faturasız kıymetlerinin hesaplama dışı bırakılmasının anlaşılamadığını, söz konusu kullanıcı özel durumunun mahkemenin dayanak olarak gösterdiği poliçenin 12 nci sayfasında yazılı genel ifadeyi bertaraf etmesi gerekirken 12 nci sayfada yazılı hasarla ilgili ibarenin uygulanması gerektiği yönünde görüş bildirmesinin isabetsiz olduğunu, bilirkişi raporundaki hesaplamanın davalı tarafça sunulan eksper hesap raporunun aynen kopyalanması neticesinde rapora geçirildiğini, rapora itirazlarının değerlendirilerek yeni bir bilirkişi raporu alınmamasının hatalı olduğunu, aldırdıkları uzman bilirkişi raporunda işyerinde oluşan Katma Değer Vergisi (KDV) dahil toplam zararın 852.624,00 TL olarak takdir ve hesaplandığı, Bakırköy 4. Sulh Hukuk Mahkemesi 2016/107 D. İş dosyasında alınan raporda da uzman teknik raporunda belirtilen 852.000,00 TL miktarınn yeterli olacağı görüşüne varıldığı, yangın hadisesinin hemen akabinde alınan uzman görüşü ve Sulh Hukuk Mahkemesinden alınan bilirkişi raporu olduğunu, bu raporlara hukuken hiç değer verilmediğini, mahkemece alınan bilirkişi raporu ile bu tespit raporu ve uzman görüşü arasındaki ciddi farklar göz ardı edilerek bu konudaki itirazların değerlendirilmediğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, “Gıda Paket Sigorta Poliçesi“ kapsamında davacı iş yerinde meydana gelen yangın nedeniyle hasar bedelinin tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401 ve 1409, 1429 uncu maddeleri, Yangın Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
Tüm mal sigortası türlerinde olduğu gibi, işyeri sigortasında da, sigorta kapsamına giren rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sigortacı tarafından "gerçek zarar miktarının" ödenmesi gereklidir. Sigortacı tarafından ödenecek tazminat miktarı, sigortalı malın rizikonun gerçekleştiği andaki değeri dikkate alınarak tespit edilmektedir. Zarar miktarının iddia ve ispatı ise sigorta ettirene düşen bir görevdir.
Somut olayda; dava dayanağı sigorta poliçesinin dördüncü sayfasında ''Kullanıcı Özel Şartları" bölümünde; ''Demirbaş teminatlarına aşağıdaki kıymetler dahildir. Söz konusu kıymetlerin faturası yoktur.'' düzenlemesi öngörüldükten sonra bu kıymetlerin ne olduğu tek tek sayılmak suretiyle mutfak araç gereçleri, mutfak beyaz eşyaları, masa ve sandalyeler, soğutma ve havalandırma sistemleri , derin dondurucular ve soğutma dolapları, pişirme ocağı, televizyonlar, çay ocağı olarak belirtilmiştir. Yine dava dayanağı sigorta poliçesinin sekizinci sayfasında "Poliçe Kapsamı Başlığı" altındaki ikinci paragrafta; "İşbu poliçe ile sigortalıya sağlanan sigorta teminatı, poliçede ve sigorta genel ve özel şartlarında teminata dahil olduğu belirtilmiş olan hususlarla sınırlıdır. Teminata dahil olduğu açıkça öngörülmüş bulunan hallerin dışındaki hiçbir hal, teminat dışında kalan haller arasında ayrıca sayılmış olmasa dahi, kesinlikle sigorta koruması altında değildir." düzenlemesine yer verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince poliçenin özel şartlarında; "Hasar gerçekleştiğinde tazminat, ancak giriş çıkış ve envanter kayıtları ile diğer bütün evrakın inceleme ve saptanması sonucunda ödenebilecektir. Sigortalı, varlığını belge ile ispat edemediği emtia ve demirbaşlar için herhangi bir tazminat talebinde bulunmayacaktır. Bu konu taraflar arasında kararlaştırılmıştır"denildiği, bu durumda faturasız ve belgesiz kıymetlerin teminat altına alındığına ilişkin maddenin sigorta poliçesinin onikinci sayafasında yer alan bu madde ile bertaraf edildiği, davacının gerek dava dilekçesinde gerekse özel raporda dayanak olarak ileri sürdüğü ve tazminini istediği hasar listesi incelendiğinde; sunduğu muhtelif gıda maddeleri faturaları dışında başkaca herhangi bir fatura bulunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince de davacı istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.
Dava dayanağı sigorta poliçesinin dördüncü sayfasında; mutfak araç gereçleri, mutfak beyaz eşyaları, masa ve sandalyeler, soğutma ve havalandırma sistemleri, derin dondurucular ve soğutma dolapları, pişirme ocağı, televizyonlar ve çay ocağının demirbaş kıymetlerine dahil olduğu ve bu kıymetlerin faturasının bulunmadığı belirtilmekle, bu kıymetlerin faturası olmadığının taraflar arasında kabul edildiği açıktır. Yukarıda bahsi geçen poliçenin dördüncü sayfasındaki faturası olmadan sigortalanan kıymetler için hasar durumunda fatura talebinde bulunulamayacağı klozu, adına her ne kadar özel şart denilmiş ise de, sigorta poliçesinin dördüncü sayfasındaki özel düzenlemeye göre genel bir düzenleme içeren sigorta poliçesinin onikinci sayfasındaki "Hasar ile İlgili Özel Şart" başlıklı maddesi ile ortadan kaldırılamayacaktır. İlk Derece Mahkemesinin aksi yöndeki değerlendirmesi isabetli olmayıp sigorta poliçesinin dördüncü sayfasında yer alan kıymetlerin faturasız olarak var olduğu tarafların kabulünde olduğu bu nedenle de bahsi geçen kıymetlerin poliçe teminatı kapsamında olduğu gözetilerek tüm emtia ve demirbaşlar kalem kalem incelenip ve dosyadaki tüm raporları da irdeleyen konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.