YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2022/7838 E.  ,  2024/3482 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/314 Değişik İş, 2022/314 Karar
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI : İHK-2022/13635
HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü/İtirazın Kısmen Kabulü
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI : K-2022/38405

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın vekalet ücreti ile sınırlı şekilde kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 14.12.2020 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucunda, araçta yolcu olan müvekkilinin yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sürekli iş göremezlik tazminatı olarak 40.000,00 TL talep etmiş, yargılama sırasında talebini 410.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı defi ileri sürerek, maluliyet raporu ve oranını kabul etmediklerini, 12 aylık stabilizasyon sürecinin beklenmediğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, başvurunun kısmen kabulüne; 400.229,01 TL'nin 20.04.2021tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

B. İtiraz sebepleri
Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporu ve oranını kabul etmediklerini, 12 aylık iyileşme sürecinin beklenmediğini, alkollü sürücünün aracına binildiği için müterafik kusur bulunduğunu, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, progresif rant yöntemine göre hesap yapılmış olmasını kabul etmediklerini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazın vekalet ücreti ile sınırlı şekilde kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde, eksik evrakla başvuru yapılmış olması nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporu ve oranını kabul etmediklerini, Adli Tıp Kurumu'ndan (ATK) maluliyet raporu alınması gerektiğini, progresif rant yöntemine göre hesap yapılmış olmasını kabul etmediklerini, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli kararı ile iptal edilen maddelerin iş bu uyuşmazlık bakımından dikkate alınmaması gerektiğini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 90 ıncı maddesinin güncel halinin dikkate alınması gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz uygulanmasını gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davacı alkollü sürücünün aracına bindiği için müterafik kusuru bulunduğunu, davacının kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığının araştırılması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davacı yararına 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesinin haksız olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik zararına ilişkin tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıda yer alan bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekili, davacının, davalıya sigortalı araçta yolcu iken gerçekleşen kazada yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp maddi tazminat talebinde bulunmuş, davalı vekili, davacının araçta hatır için taşındığını savunarak tazminattan indirim yapılmasını talep etmiş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince hatır taşıması konusunda somut delil olmadığı gerekçesi ile bu savunmanın reddine karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince Uyuşmazlık Halem Heyeti kararının hakkaniyete uygun olduğu belirtilmiştir.
Hatır taşıması bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Genel ilke olarak araçta yolcu olarak taşınan kişinin akrabalık ve iş ilişkisi gibi haller dışında hatır için taşındığı kabul edilmektedir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 51 inci ve devamı maddeleri gereğince, hâkim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekmekte olup eksik inceleme ile karar verilemez.
Somut olayda dosya kapsamından, sürücünün oğlu olan ve davacı ile aynı araçta bulunan ...ın kolluk ifadesinde; olay günü araçta annesinin arkadaşı olan ...'ın da bulunduğunu ve Tekirdağ Şarköy'den Keşan'a gelmek için yola çıktıklarını belirttiği anlaşılmakla, araçta yolcu oarak bulunan davacı ile sürücünün arkadaş oldukları ve birlikte seyahat ettikleri sabit olup, sürücü ile arkadaş olan davacının taşımada bir yararı olduğu ve karine olarak davacı yararına hatır taşıması bulunduğunun kabulü hayatın olağan akışına uygun görünmektedir. Bu nedenle de; karineden yararlanan ve taşımanın hatır için yapıldığını savunan davalı taraf ispatla mükellef olmayıp, hatır taşıması bulunmadığını ispat yükünün davacı yanda olduğu gözetilerek değerlendirme yapılması gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle aksi yönde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

3. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur, olay tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı TBK'nın 52 nci maddesinde düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir.
Somut olayda, dosya kapsamına, kazanın oluş şekline, araç sürücüsünün alkol oranına, kazaya karışan aracın taşımaya mahsus araç olmayıp özel oto olmasına göre; davacının, arkadaşı olan alkollü sürücünün aracına bilerek bindiği ve zararın meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunduğu gözetilerek Dairenin uygulamaları da dikkate alınarak TBK’nın 52 nci maddesi uyarınca tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak karar verilmek üzere kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,

18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.