YARGITAY 4. HUKUK DAIRESI

4. Hukuk Dairesi         2022/7272 E.  ,  2024/2101 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/351 Değişik İş, 2022/351 Karar
HÜKÜM/KARAR : Davanın Reddine/Davacının İtirazının Kabulü ile
Davanın Kabulüne

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının tashih talebi üzerine, davacının tashih talebinin kabulüne, İtiraz Hakem Heyetince verilen 15.03.2022 tarihli 2022/İHK-11692 sayılı kararın düzetilerek yeniden karar oluşturulmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 28.09.2008 tarihinde davacının desteğinin sürücüsü olduğu davalıya ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının desteğinin vefat ettiğini, müvekkilinin destekten yoksun kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, talebini 55.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; destekten yoksun kalma tazminatı talep edilemeyeceğini, sigorta şirketinin sorumluluğunun kusur oranı ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, yasal faiz talep edilebileceğini ve vekalet ücretinin asgari ücret tarifesine göre belirlenecek miktarın beşte biri olması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyeti yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; zarar gören sürücü tam ve ağır kusurlu olduğundan mirasçıların zarar gören sürücünün ölümüne dayalı tazminat istedikleri, bu kişinin ağır kusurunun illiyet bağını kestiği ve işletenin sorumluluğu olmadığı için işletenin sorumluluğunu üstlenen davalı ... şirketinin de sürücü mirasçısı olan davacıya karşı tazminat sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri
Davacı vekili itiraz dilekçesinde; sürücünün desteğinden yoksun kalanların üçüncü kişi olduğu kabul edilerek tazminat talep edilebileceğini belirterek itiraz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay içtihatları gereğince müteveffanın kusurunun başvuru sahibinin tazminat talep etmesine engel teşkil etmeyeceği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alındığı gerekçesiyle davacının itirazının kabulü ile taleple bağlılık ilkesi gereği 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 07.06.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.
Davacının 03.04.2022 tarihli başvurusu üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 13.04.2022 tarihli ek karar ile davacının 24.01.2022 tarihli maili ile taleplerini 55.000,00 TL olarak arttırdığının anlaşıldığı gerekçesiyle davacının tashih talebinin kabulüne, İtiraz Hakem Heyetince verilen 15.03.2022 tarihli 2022/İHK-11692 sayılı kararın düzetilerek yeniden karar oluşturulmasına, davanın kısmen kabulü ile 40.080,46 TL destekten yoksun kalma tazminatının 07.06.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetince yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, bilirkişi raporunda vefat eden ...'nın vefat tarihinde evli olmamasına rağmen sanki eşi varmış gibi hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, itirazlarının dikkate alınmadığını, garame denilen oranlama yöntemi, geride kalanların hak ettiği gerçek tazminat tutarlarının sigorta şirketinin sorumlu olduğu poliçe teminat tutarı yönünden oranlanması olduğunu, garame kaldırılsa bile müteveffanın eşi/kocası olmayan r'e destek tablosunda pay ayrılmasının hatalı olduğunu ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; destekten yoksun kalma tazminatının istenemeceğini, cenaze ve defin giderleri talepleri yönünden müvekkil sigorta şirketinin herhangi bir yükümlülüğü bulunmadığını, hesaplamalarda iskonto oranının (teknik faiz) %1,8 olarak uygulanması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin temerrüt tarihi olduğu ve bu tarihin dava tarihi olduğunu, bu duruma ek olarak yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, başvuran vekili lehine avukatlık ücretinin avukatlık asgari ücret tarifesine göre asliye hukuk mahkemeleri için ödenmesi gereken vekâlet ücretinin 1/5’i oranında olması gerektiğini ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanın açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
1. İtiraz Hakem Heyetince 13.04.2022 tarihli ek kararla "Davacının tashih talebinin kabulüne, İtiraz Hakem Heyetince verilen 5.03.2022 tarihli 2022/İHK-11692 sayılı kararın düzetilerek yeniden karar oluşturulmasına, davanın kısmen kabulü ile 40.080,46 TL destekten yoksun kalma tazminatının 07.06.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine," karar verilmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Hükmün tamamlanması başlıklı 305/A maddesinde Taraflardan her biri, nihaî kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilmesini isteyebilir. Bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir.
HMK'nın tavzihi düzenleyen 305 inci maddesinin 2 nci fıkrasında "hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar tavzih yoluyla sınırlandırılamaz genişletilemez ve değiştirilemez” düzenlemesi yer almakta olup İtiraz Hakem Heyetince bu husus dikkate alınmadan tavzih yoluyla hüküm fıkrasının değiştirilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan ek kararın kaldırılmasına karar verilerek tarafların asıl karara yönelik temyiz itirazları incelenmiştir.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm ve davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden;
Dairemizin yerleşik uygulamasına göre; desteğin çocuğu yok ise gelirini eşi ile eşit paylaşacağı kabul edilerek gelirden destek ile eşin %50’şer pay alacağı; desteğin çocuğu var ise destek ile eşin 2’şer, her bir çocuğun 1’er pay alacağı; desteğin eşi, çocuğu, ana ve babası var ise destek ile eşin 2’şer, çocuklar ile ana ve babanın 1’er pay alacağı kabul edilmektedir. Türk aile yapısıyla da uyumlu olan bu sistemde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri (özellikle çocuklar) arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, azaldıkça gelirden alınacak pay artmaktadır.

Somut olayda, desteğin eşi ile kaza tarihinden önce 16.05.1994 tarihinde boşandıkları UYAP kayıtlarından anlaşılmakta olup İtiraz Hakem Heyetince bu durum tespit edilmesine rağmen hatalı pay oranları ile hesaplama yapılan bilirkişi raporu doğrultusunda garame yapılmadan belirlenen tazminat tutarı olan 40.080,46 TL destekten yoksun kalma tazminatına karar verilmesi doğru olmamıştır.
Bu durumda; destekten yoksun kalma tazminatı hakkı olmayan eski eş dikkate alınmadan davacı ve desteğin sağ olan annesinin payı ayrılarak destek paylarının belirlenmesi, daha sonra Dairemizin yerleşik uygulamaları ile belirlenen ve yukarıda ifade olunan destek payları esas alınmak suretiyle davacının 24.01.2022 tarihinde ıslah yaptığı da anlaşıldığından HMK 297 inci maddesi uyarınca her bir talebin değerlendirilmesi de gerektiğinden bu talebin davalıya tebliği ile davacının talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi maksadı ile ek rapor alınması gerektiğinden kararın davacı lehine bozulmasına karar verilmiştir.
4.Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle 13.04.2022 tarihli ek kararın KALDIRILMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin tüm ve davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA,

4. Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

3.757,05 TL 0.H.
702,00 TL P.H.
3.055,05 TL Kalan