YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2022/66 E.  ,  2024/3267 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2006 E., 2021/1785 K.
HÜKÜM/KARAR : İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2017/656 E., 2019/188 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından kasko poliçesi ile sigortalı olan aracın 16.07.2016 tarihinde park halindeyken çalındığını, aracın çalınması üzerine müvekkili tarafından aynı tarihte Yenibosna 75. Yıl Polis Merkezi Amirliğine ihbarda bulunulduğunu ve oto hırsızlığı müracat formu doldurulduğunu, Bahçelievler Emniyet Müdürlüğünün 22.06.2017 tarih ve 457463384.76912 sayılı yazısı ile aracın bulunamadığı belirtilerek, çalıntı belgesi düzenlendiğini, davalıya yapılan başvurunun olumsuz sonuçlandığını, müvekkilinin ve işletenin rizikonun gerçekleşmemesi için gereken tüm özeni gösterdiğini, müvekkilinin söz konusu aracı ticari faaliyeti için satın aldığını, çalınan aracın rayiç bedelinin ödenmemesi nedeniyle 12 ay süreli toplam 26.479,20 TL değerinde araç kiralamak zorunda kaldığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, aracın rayiç değerinin(kısmi olarak) 30.000,00 TL ve 1.000,00 TL geç ödeme/ödememeden dolayı başka araç kiralamak suretiyle uğranılan menfi zararın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigorta ettirenin rizikoyu gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde sigortacıya bildirmek zorunda olduğunu, davalı şirkete ihbarın 23.02.2017 tarihinde yapıldığını, hasara ilişkin belgelerin ise ancak 28.06.2017 tarihli ihtarname ile gönderildiğini, ihbara kadar geçen zamanın kazaya ilişkin araştırma yapma imkanını daralttığını, ihbarın kasten yerine getirilmediği kanaatinin edinildiğini, çalınma şeklinde gerçekleştiği iddia olunan hasarın, poliçe teminat kapsamı dışında kaldığını, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, hasar araştırma raporunda iki adet orijinal anahtarın davacıdan talep edildiğinin, ilk etapta tek anahtar, sonrasında ise kopya olan ikinci anahtarın ibraz edildiğinin ve sigortalı aracın ibraz edilmeyen orijinal anahtarı ile götürüldüğü görüşüne varıldığının beyan edildiğini, hasar tarihinde aracın kirada olup olmadığının, kim tarafından kullanıldığının tespit edilmesi gerektiğini, hasarın, teminatının kapsamı içinde kaldığını ispat külfetinin davacı üzerinde olduğunu, yine güveni kötüye kullanma sonucunda araç anahtarlarının ele geçirilmesi neticesinde aracın çalınması sonucu doğan zararların teminat kapsamı dışında kaldığını, müvekkili şirketin menfi zarardan sorumluğunun olmadığını, sigorta poliçesinde belirtilmeyen menfi zarara ilişkin taleplerin poliçe teminat kapsamı dışında kaldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıya ait aracın davalı nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, sigorta poliçesinde anahtar kaybı neticesinde aracın çalınmasının sigorta teminatının kapsamında olduğu, araç anahtarının zor kullanılmaksızın veya zor kullanmaya gerek duyulmaksızın açık bırakılmış kapı, pencere veya bunun gibi bir yerden kapalı bir mahalle girilip, açıkta bırakılan veya kilitli bir yerde tutulmayan asıl veya yedek anahtarın elde edilmesi sonucu meydana gelebilecek ziya ve hasarların teminat kapsamı dışında tutulduğu, davacı tarafça aracın 16.07.2016 tarihinde park halinde iken çalındığının iddia edildiği, bu hususta açılan bir soruşturma dosyası olmadığı, davacının başvurusu ile kendisine geçici tescil belgesi verildiği, davacı tarafından aracın çalınması nedeniyle poliçe teminatından bedelinin tahsili istemiyle davalı ... şirketine yapılan başvuru sonrasında ekspertiz incelemesi yapıldığı, bu kapsamda davacıdan aracın asıl ve yedek anahtarının talep edildiği, davacı tarafından sunulan yedek anahtarın sahte olduğu tespit edilerek başvurusunun reddine karar verildiği, mahkemece alınan bilirkişi raporunda da sunulan yedek anahtarın sahte olduğunun tespit edildiği, davacının orijinal anahtarın kaybolduğu ya da çalındığı yönünde bir iddiasının olmadığı, aksine kopya anahtarın orijinal anahtar adı altında sunulduğu, bu şekilde aracın çalınmadığı, orijinal anahtarı ile götürüldüğü yönünde kanaat oluştuğu ve davacının hasar talebinin bu haliyle poliçe teminatı kapsamında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; şüphelinin ve çalınan aracın bulunamamış olmasının ya da Savcılık tarafından soruşturma dosyası açılmamış olmasının yükünün müvekkile yükletilemeyeceğini, sigortacının soruşturma açılmamış olsa dahi, aracın bulunması için başvuru yapıldığının belgelenmesi halinde ödeme yapmakla yükümlü olduğunu, sigorta şirketine bildirim konusunda da müvekkilin gereken yükümlülüğü yerine getirdiğini, acentesine bildirimde bulunduğunu, aracın çalınması ve çalınmaya teşebbüsü sonucu meydana gelebilecek ziya ve hasarların teminat kapsamında olduğunu, mahkemenin çalıntı olayının poliçedeki hangi madde nedeniyle teminat dışı tutulduğuna ilişkin açıklık getirmediğini, müvekkilin kendisine teslim edilen anahtarların orijinal ya da sahte olabileceğini bilemeyeceğini, anahtarı aracın içinde bırakarak park etmiş olmasının hayatın olağan akışına da uygun olmadığını dolayısıyla kararda belirtildiği gibi, anahtarlardan birinin orijinal olmamasının, aracın çalınmadığı, orijinal anahtarı ile götürüldüğü şeklinde yorumlanmasının, mahkemece afaki bir karine yaratılmış olduğu izlenimi verdiğini, 15.07.2016 günü aynı yerde başkaca araç çalınma olaylarının da bilindiğini belirterek İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıya ait aracın davalı nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, sigorta poliçesinde anahtar kaybı neticesinde aracın çalınmasının sigorta teminatının kapsamında olduğu, araç anahtarının zor kullanılmaksızın veya zor kullanmaya gerek duyulmaksızın açık bırakılmış kapı, pencere veya bunun gibi bir yerden kapalı bir mahalle girilip, açıkta bırakılan veya kilitli bir yerde tutulmayan asıl veya yedek anahtarın elde edilmesi sonucu meydana gelebilecek ziya ve hasarların teminat kapsamı dışında tutulduğu, davacı tarafça aracın 16.07.2016 tarihinde park halindeyken çalındığının iddia edildiği, bu hususta açılan bir soruşturma dosyası olmadığı, davacının başvurusu ile kendisine geçici tescil belgesi verildiği, davacı tarafından aracın çalınması nedeniyle poliçe teminatından bedelinin tahsili istemiyle davalı ... şirketine yapılan başvuru sonrasında ekspertiz incelemesi yapıldığı, bu kapsamda davacıdan aracın asıl ve yedek anahtarının talep edildiği, davacı tarafından sunulan yedek anahtarın sahte olduğu tespit edilerek başvurusunun reddine karar verildiği, mahkemece alınan bilirkişi ek raporunda da sunulan yedek anahtarın sahte olduğunun tespit edildiği, davacının, orijinal anahtarın kaybolduğu ya da çalındığı yönünde bir iddiasının olmadığı, aksine kopya anahtarın orijinal anahtar adı altında sunulduğu, bu şekilde aracın çalınmadığı, orijinal anahtarı ile götürüldüğü ve davacının hasar talebinin poliçe teminatı kapsamında olmadığı yönündeki gerekçeyle davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait aracın çalınması sonucu aracın rayiç değeri ve geç ödeme/ödememeden dolayı başka araç kiralamak suretiyle uğranılan menfi zarar talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401 ve 1453 üncü maddesi, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.