YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2022/509 E.  ,  2024/3305 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/324 E., 2021/1124 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın kabulü / Başvurunun kısmen kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/518 E., 2020/575 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 01.06.2019 tarihinde müvekkillerinin desteğinin yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) poliçesi olan otomobilin karıştığı tek taraflı trafik kazasında desteğin vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak davacılardan ... için 500,00 TL, ... için 500,00 TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, talep artırım dilekçesi ile taleplerini davacılardan ... için 91.091,03 TL’ye, ... için 102.566,08 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalıya dava dilekçesinin tebliği edildiği, davalının yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıların destekten yoksunluk tazminatına hak kazandıkları ve davalının bu borçtan dolayı haksız fiil ve sorumluluğu ve sigorta hukuku kapsamında sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davacı ... için 91.091,00 TL, davacı ... için 102.566,08 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... şirketinden dava tarihi olan 10.12.2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsil edilerek davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece davalı şirketten hasar dosyasının istendiğini ancak hangi davacı için ne kadar ödeme yapıldığı sorulup tespit edilmeden hüküm kurulduğunu, desteğin hatır için taşındığı açıkça belli olmasına karşın bu konuda bir araştırma yapılmadığı gibi indirim de uygulanmadığını, müterafik kusur hususunun irdelenmediğini, davalı tarafından yapılan ödeme kabul edilmesine rağmen ne ödeme tarihi itibariyle hesap yapıldığını ne de ödenen tutarın güncellendiğini, davaya cevap verilmeyerek tüm iddialar reddedilmiş sayılmakla ifade edilen hususların resen dikkate alınması gerektiğini, eksik inceleme ile hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafça cevap dilekçesi verilmemiş olduğundan mahkemece hatır taşıması konusunda değerlendirme yapılmamış olmasının yerinde olduğu, desteğin bölüşük kusurunun kanıtlanamadığı, mahkemece ödeme tutarları düşülerek hüküm kurulmuş ise de; ödenen tutarların faizinin hesaplanan tazminat miktarlarından düşülmediği, hesaplamaya göre davacılardan ... için yapılan ödeme nedeniyle 9.760,95 TL, ... için yapılan ödeme nedeniyle ise 7.848,20 TL'nin mahsup edilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle, davanın kısmen kabulüne, davacılardan ... için 81.330,05 TL, ... için 94.717,88 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 10.12.2019 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması, dava açılmadan önce davalı tarafından davacılara ödenen kısmi tazminatın güncellenmiş halinin toplam hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi, kısmi ödemenin, ödeme tarihindeki verilere göre yeterli olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 ve 53 üncü maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, özellikle dava dilekçesinin davalıya 26.12.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalının yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunarak hatır taşıması definde bulunmadığı, bu nedenle davalı vekilinin hatır taşımasına ilişkin iddiasının mahkemece re'sen incelenemeyeceği, hatır taşıması indirimi yapılmamasının isabetli olduğu, Bölge Adliye Mahkemesince davalının dava açılmadan önce davacı tarafa ödediği kısmi ödemenin güncellenmiş halinin toplam hesaplanan tazminattan mahsup edilmek suretiyle hüküm kurulduğu, hesaplanan bakiye tazminata göre kısmi ödemenin, ödeme tarihindeki verilere göre yeterli olmadığının anlaşılmış olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 nci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.

Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde Türk Borçlar Kanunu'nun 52 nci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Somut olayda; otomobilde yolcu konumunda olan davacıların desteğinin kaza tespit tutanağında emniyet kemerinin takılı olup olmadığı hususunun belirsiz olduğu belirtilmiş ise de, Jandarma görevlilerince düzenlenen 01.06.2019 tarihli olay yeri inceleme raporuna göre kazadan sonra davacıların desteği Selim Turgay’ın cesedinin davaya konu araca yaklaşık 2 metre mesafede yüz üstü yatar vaziyette bulunduğu, emniyet kemerlerinin de kaza esnasında takılı olmadığının hususunun rapor edildiği, kaza tespit tutanağında desteğin otomobilin ön koltuğunda oturduğunun tespit edildiği, otopsi raporuna göre desteğin genel beden travmasına bağlı iç kanama nedeniyle vefat ettiğinin anlaşıldığı, buna göre desteğin kaza sırasında emniyet kemerini takmadığı anlaşılmaktadır.

Şu durumda, davacıların desteğinin kaza sırasında emniyet kemerinin takılı olmadığı anlaşılmakla Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken, indirim yapılmamış olması doğru görülmemiştir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.