YARGITAY 4. HUKUK DAIRESI

4. Hukuk Dairesi         2022/489 E.  ,  2024/2257 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/223 E., 2020/299 K.
ASIL DAVADA
DAVACILAR : 1-... 2-... 3-... vekilleri Avukat ...
ASIL DAVADA
DAVALILAR : 1-... 2-... vekilleri Avukat ... 3-Ak Sigorta A.Ş. vekili Avukat ...
BİRLEŞEN DAVA
MAHKEMESİ : Erzurum 1.Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2013/985 E., 2015/960 K.
DAVALILAR : Generali Sigorta A.Ş. vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ : 03.02.2010 (asıl), 10.12.2013 (birleşen)
HÜKÜM/KARAR : Asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacı ...'nin asıl dosyada davalı ...Ş'ye açtığı maddi tazminat talebinin reddine, davacı ... ve ...ın maddi tazminat davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, asıl dosyada davalı ...Ş'ye açılan manevi tazminat davasının reddine, davacı ...'nin maddi tazminat davasının asıl dosyada gerçek kişiler, birleşen dosyada sigorta şirketi yönünden kısmen kabulüne, davacıların gerçek kişiler hakkında açtıkları manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı birleşen davada davalı Generali Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı oldukları araçla müvekkili Gülden'in kullandığı aracın çarpışması sonucu 10.04.2006 tarihinde meydana gelen kazada müvekkilinin yaralandığını ve sürekli iş gücü kaybı meydana geldiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla Gülden için 10.000,00 TL maddi, 35.000,00 TL manevi, anne Kibare ve baba... için ayrı ayrı 10.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; yargılama sırasında müvekkilleri Kibare ve ...ın maddi tazminat davalarını takip etmeyeceklerini beyan etmiş; 16.05.2013 tarihinde davacı ... için talebini 186.269,00 TL'ye yükseltmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...'ya ait aracın trafik sigortasının asıl dosya davalısı Ak Sigorta A.Ş. tarafından değil Generali Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını öğrendiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL maddi tazminatın tahsilde tekerrür olmamak üzere davalı sigortadan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Asıl davalı ...Ş. vekil cevap dilekçesinde; müvekkilinin, davacı ...'in işleteni olduğu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğunu ve işletenin maluliyet nedeniyle uğradığı zararın sigorta teminatı kapsamında olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Asıl dosyada davalı ... ve Hasan vekili cevap dilekçesinde; kazada davacının kusurlu olduğunu, maddi ve manevi tazminat istemlerinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, kaza tespit tutanağında aracın sahibi olarak Hatice Güngör isminin bulunduğunu, sigorta sözleşmesine taraf ...'nın kaza nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 21.05.2013 tarihli ve 2013/338 Esas, 2013/499 Karar sayılı kararı ile; bilirkişi raporu benimsenerek maddi tazminat davasının kabulü ile Gülden için 186.269,00 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere dava, diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte müştereken müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 25.000,00 TL, anne Kibare ve baba... için ayrı ayrı 8.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve Hasan'dan tahsiline, davacı ... ve ...ın maddi tazminat davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili ile davalı ...Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 17.02.2015 tarihli ve 2013/14019 Esas, 2015/2894 Karar sayılı kararı ile; davalı ... ve Hatice vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, "Somut olayda, davalı ....'nin davacı ...'in işleteni olduğu 25 EY 843 plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu temyiz dilekçesinin ekinde ibraz edilen sigorta poliçesinden anlaşıldığı, o halde, işletenin kendi kusurundan yararlanması mümkün olamayacağından, zarardan, işletenin sorumluluğunu üstlenmiş olan davalı zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumlu tutulmasının doğru görülmediği; davacının trafik kazasından önce beden eğitimi öğretmeniyken, kazadan sonra 2010 yılında başka bir memuriyete atamasının yapıldığı, bu durumda, davacının yeniden memur olarak çalışmaya başladığı tarihin tespit edilerek beden eğitimi öğretmeni iken aldığı maaştan, yeni görevinden aldığı maaşın mahsup edilerek tazminatın belirlenmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesinin doğru görülmediği; davacıya kazadan sonra geçici iş göremezlik süresi içerisinde SGK tarafından yapılan maaş ve ödemelerin araştırılarak sonucuna göre aktüer raporu ile belirlenen tazminattan mahsubu gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 18.01.2018 tarihli ve 2016/342 Esas, 2018/27 Karar sayılı kararı ile; davacı ...'nin asıl dosyada davalı ...Ş'ye açtığı maddi tazminat talebinin reddine, Gülden için 186.269,00 TL maddi tazminatın birleşen dosyada davalı ... şirketinden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere dava, diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte müştereken müteselsilen tahsiline, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 25.000,00 TL, anne Kibare ve baba... için ayrı ayrı 8.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve Hasan'dan tahsiline, asıl dosyada davacı ... ve ...ın maddi tazminat davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili ile davalı ...Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 07.02.2019 tarihli ve 2018/3192 Esas, 2019/1101 Karar sayılı kararı ile; "Dairenin 17.02.2015 gün ve 2013/14019-2015/2894 sayılı ilamında; davacının trafik kazasından önce beden eğitimi öğretmeni iken kazadan sonra 2010 yılında başka bir memuriyete atamasının yapıldığı; bu durumda davacının yeniden çalışmaya başladığı tarihin tespit edilerek beden eğitimi öğretmeni iken aldığı maaştan, yeni görevinde aldığı maaşın mahsup edilerek tazminatın belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediğinin belirtildiği, Dairenin bu açık bozma gerekçesine rağmen bozma gerekçesinin yanlış yorumlandığı hükme esas alınan 17.03.2017 tarihli bilirkişi ek raporunda; bozma kararında yeniden değerlendirilmesi sonucunda bozma kararının 3. maddesinde hesaplanmaya esas alınması gereken ücretin davacının memur olarak çalışarak elde ettiği ücret üzerinden maluliyet oranında hesaplama yapılması, memur olarak alınan ücret ile öğretmen olarak alınan ücret arasındaki farkın ise tamamının hesaplanmaya esas alınması gerektiğinin öngörüldüğü sonucuna ulaşılmış hesaplama %100 maluliyet üzerinden yapılacağından memur olarak aldığı ücret ve aradaki fark toplamı öğretmen olarak alınan ücreti oluşturduğundan hesaplamanın (memur maaş farkı+memur maaşı=beden eğitimi öğretmen maaşını)bu tespitlerin esas alınarak yapıldığı, o halde, Dairenin 17.02.2015 gün ve 2013/14019-2015/2894 sayılı ilamında belirtildiği gibi; davacının trafik kazasından önce beden eğitimi öğretmeni iken kazadan sonra 2010 yılında başka bir memuriyete atamasının yapıldığı; bu durumda davacının yeniden çalışmaya başladığı tarihin tespit edilerek beden eğitimi öğretmeni iken aldığı maaştan, yeni görevinde aldığı maaşın mahsup edilerek tazminatın belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde buna aykırı olarak karar verilmesinin hatalı olduğu; asıl davada davalı ...Ş.’nin davacı ...’in işleteni olduğu aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ve işletenin kendi kusurundan yararlanmasının mümkün olmadığı gerekçesiye asıl davada davalı ...Ş. yönünden dava reddedilmiş olmasına rağmen kendisini vekille temsil ettirmiş davalı ...Ş. lehine vekalet ücreti hükmedilmemiş olmasının doğru görülmediği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl dosyada davacı ...'nin davalı ...Ş'ye açtığı maddi tazminat talebinin reddine, asıl dosyada davacılar Kibare ve ...ın açtıkları maddi tazminat davasının 26.02.2013 tarihinde takip etmedikleri ve işlemden kaldırıldığı anlaşıldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, asıl dosyada davalı ...Ş.'ye karşı açılan manevi tazminat talebinin reddine, davacı ... açısından açılan maddi tazminat davasının asıl dosyada davalılar ... ve ... yönünden, birleşen dosyada davalı Generali Sigorta A.Ş. yönünden kısmen kabulü ile 73.872,83 TL maddi tazminatın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla birleşen dosya davalısı Genarali Sigorta A.Ş. açısından sigorta limiti ile ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak üzere, asıl dosya davalıları ... ve ... açısından olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ve birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacıların ... ve ... açısından açtıkları manevi tazminatların kısmen kabulü ile Kibare için 10.000,00 TL,... için 10.000,00 TL ve davacı ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'den olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya dair istemlerin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı birleşen davada davalı Generali Sigorta A.Ş. vekili süresi içinde temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Birleşen davada davalı Generali Sigorta A.Ş.vekili temyiz dilekçesinde; hükmedilen tazminattan, müvekkili sigortacının poliçe limiti (tutar) belirtilmeden sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, infazda tereddüt yaratacağını, kaldı ki icra müdürünün poliçe limitinin ne kadar olduğunu bilemeyeceğini, müvekkili şirket aleyhine hükmedilen tazminat tutarının, trafik poliçesi teminat limitlerinin çok üzerinde olduğunu, kaza tarihi gözetildiğinde tazminat tutarının teminat limitini aştığını, hatalı ve eksik bilirkişi raporlarının hükme esas alınmasının ve kök ve ek rapora karşı ileri sürdükleri ciddi itirazlarının gözetilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya konu kazadan ötürü poliçe limitinin tamamının kazazede mağdurlara ödenilerek bitmiş olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davacının sürücü olduğu, asıl davada davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların sürücü ve işleten olduğu araç ile birleşen davada davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan karşı aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücü ve yakınlarının uğradığı zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olması, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Birleşen davada davalı Generali Sigorta A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden birleşen dosya davalısı Generali Sigorta A.Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.