YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2022/1899 E.  ,  2024/3915 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/873 E., 2021/1185 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabulüne/Davacının istinaf başvurusunun
kabulüne/Davalının istinaf başvurusunun esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/268 E., 2021/323 K.

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun manevi tazminat yönünden kabulüne, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 09.02.2019 tarihinde davacı ...'un eşi, davacılar ... ve ...'in babası, davacılar ... ve ...'un oğlunun içinde bulunduğu ve davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası (İMSS) yapılan aracın karıştığı kazada davacıların eşi babası oğlu yolcunun vefat ettiğini, davacıların desteklerini yitirdiklerini ve büyük bir acı ve üzüntü duyduklarını, sigorta şirketinin başvuruya rağmen zararı karşılamadığını ve arabuluculuk sürecinde de anlaşmaya varılamadığını iddia ederek, açtıkları belirsiz alacak davası ile davacılar ..., ... ve ... için 500,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının 28.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sigorta limiti ile sınırlı olacak şekilde davalıdan tahsilini, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın 28.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan talep etmiş, 08.03.2021 tarihli talep artırım dilekçesi ile destekten yoksun kalma tazminatı taleplerini davacı ... için 217.375,08 TL'ye, davacı ... için 20.728,90 TL'ye, davacı ... için 22.604,35 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların destekten yoksun kalma tazminatı bakımından başvuru şartını yerine getirmeksizin davayı açtıklarını, bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, kusur oranının belirlenmesinin gerektiğini, müvekkilinin poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlanmasının gerektiğini, davacıların manevi tazminata ilişkin taleplerinin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 22.04.2021 tarihli ve 2019/268 Esas, 2021/323 Karar sayılı kararıyla; tarafların iddia ve savunmalarına, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, destekten yoksun kalma tazminatı talepleri yönünden açılan davanın kabulüne, ... yönünden 217.375,08 TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... yönünden 22.604,35 TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... yönünden 20.728,90 TL destekten yoksun kalma tazminatının poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davacılar vekilinin talebi ile bağlı kalınarak 28.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Şirketinden alınarak davacılara verilmesine, manevi tazminat talepleri yönünden açılan davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacı ... yönünden 20.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... yönünden 5.000,00 TL manevi tazminat, ... yönünden 5.000,00 TL manevi tazminat, ... yönünden 10.000,00 TL manevi tazminat, davalı ... yönünden 10.000,00 TL manevi tazminatın poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davacılar vekilinin talebi ile bağlı kalınarak 28.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılarak yapılması gerektiğini, manevi tazminat miktarının düşük belirlendiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosuna ve % 1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, manevi tazminatın fahiş olarak belirlendiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Eldeki dava da mahkemece hükme esas alınan 05.02.2021 tarihli aktüer raporu, PMF Yaşam Tablosuna göre hazırlanmıştır. Her ne kadar Yargıtay Dairelerinin güncel içtihatlarında, tazminat hesaplamasında TRH 2010 Yaşam Tablosunun kullanılması kabul edilmekteyse de hak sahipleri için daha kısa ömür süreleri belirleyen PMF 1931 Yaşam Tablosunu kullanan aktüer raporu usulüne uygun davacılar vekiline tebliğ edilmesine rağmen, davacılar vekilince söz konusu rapora itiraz edilmeyerek, maddi tazminata ilişkin dava değeri aktüer raporu doğrultusunda arttırılmıştır. Bu durum davalı yararına usuli kazanılmış hak oluşturduğundan, davacılar vekilinin bu yöne ilişen istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. Yine aktüer raporu davalı vekiline usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen, davalı vekili süresi geçtikten sonra rapora itiraz etmiştir. TRH 2010 Yaşam Tablosunun kullanılması Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından kabul edilmekteyse de hak sahipleri için daha kısa ömür süreleri belirleyen PMF 1931 Yaşam Tablosunu kullanan aktüer raporu davalı lehine olduğundan ve istinaf edenin sıfatı ile aleyhe hüküm verme yasağı gereğince, davalı vekilinin bu husustaki istinaf itirazının da reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile taraf vekillerinin tazminat hesabına ilişkin istinaf taleplerinin reddine, "Somut olay yönünden yapılan değerlendirmede; meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur oranları, davacıların desteğinin davalı tarafça zorunlu trafik sigorta poliçesi ile teminat altına alınan araçta yolcu konumunda bulunması nedeniyle davalının sorumluluğunun niteliği, olay tarihindeki paranın alım gücü dikkate alındığında hak ve nesafet kuralları çerçevesinde davacılar yararına hükmedilen manevi tazminatlar bir miktar az görülmüştür.
Bu itibarla, manevi tazminat miktarına ilişen davacılar vekilinin istinaf isteminin kabulüne, davalı vekilinin istinaf isteminin ise esastan reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile davalı vekilinin manevi tazminata yönelik istinaf başvurusunun reddine, davacılar vekilinin manevi tazminata yönelik istinaf başvurusunun ise kabulüne, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, destekten yoksun kalma tazminatı talepleri yönünden açılan maddi tazminat davasının kabulüne, davacı ... yönünden 217.375,08 TL destekten yoksun kalma tazminatı, davacı ... yönünden 22.604,35 TL destekten yoksun kalma tazminatı, davacı ... yönünden 20.728,90 TL destekten yoksun kalma tazminatının poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davacılar vekilinin talebi ile bağlı kalınarak 28.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacılara verilmesine, manevi tazminat talepleri yönünden açılan davanın kısmen kabulüne kısmen reddi ile, davacı ... yönünden 25.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... yönünden 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... yönünden 10.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... yönünden 15.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... yönünden 15.000,00 TL manevi tazminatın poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davacılar vekilinin talebi ile bağlı kalınarak 28.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş'den alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu yerine PMF 1931 Yaşam Tablosu ile yapıldığını, buna ilişkin istinaf taleplerinin ise bilirkişi raporuna bu yönde itiraz edilmemesi ve raporun bu yönüyle davalı açısından kazanılmış hak oluşturacağı gerekçesi ile reddedildiğini ancak TRH 2010 Yaşam Tablosu uygulaması hususunun Genel Şartlarda belirlendiğini, Genel Şartların kamu düzenine ilişkin olduğunu ve her halde uygulanması gerektiğini ve her aşamada ileri sürülebileceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, çift taraflı trafik kazasında eşi, oğulları desteğini yitiren davacıların aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı ... şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı ve aracın İMSS poliçesini düzenleyen davalı ... şirketinden eşi, çocukları, babalarını kaybeden davacıların manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.