YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2022/17210 E.  ,  2023/8269 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1116 E., 2022/1745 K.
DAVACILAR : 1- ...
2- ... vekilleri ... ...
DAVA TARİHİ : 20.07.2018
HÜKÜM/KARAR : Kabul/ Davacının istinaf başvurusu kabul /Davalının esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Mahkemesi Sıfatıyla)
SAYISI : 2021/26 E., 2021/332 K.

Taraflar arasındaki destekten yoksun kalma tazminatı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun kabulüne, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisinin yolcu olarak bulunduğu davalıya sigortalı minibüsün 09.10.2013 tarihinde yaptığı çift taraflı kazada vefat ettiğini, davacı anne ve babasının müteveffa çocuklarının desteğinden mahrum kaldıklarını, davalı şirkete ... ile sigortalı minibüsün kazada tam kusurlu olduğunu, davamının, davacılara 25.600,00 TL ödeme yaptığını ancak yeterli olmadığını, davalıya başvuru yapmışlarsa da netice alamadıklarını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik her bir davacı için 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 50,00 TL defin masrafını başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte talep etmiştir. Davacı 16.....2019 tarihinde davacı baba için talebini 133.060,94 TL, davacı anne için 115.739,05 TL, cenaze ve defin giderini 1.200,00 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 01.08.2014 tarihinde tazminat aldığını ve davalıyı ibraz ettiğini ve üzerinden iki yıldan fazla süre geçtiğini, KTK 111 maddesi gereği taleplerin zamanaşımına uğradığını, davalının 01.08.2014 tarihinde ...'e 13.317,00 TL, ... adına 12.399,00 TL olmak üzere toplam 25.716,00 TL ödeme yaptığını ve sorumluluğunun kalmadığını, kusur ve poliçe limiti dahilinde sorumlu olacaklarını bu nedenle öncelikle kusur incelemesi yapılması gerektiğini, zira savcılık tarafından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, cenaze ve defin masraflarının teminat kapsamında olmadığını, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda 16.10.2019 tarihli ve 2018/294 Esas, 2019/289 K. sayılı belirtilen kararı ile; "09.10.2013 tarihinde davalı şirketin sigortalısı olan aracın yaptığı trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan ...'ün vefat ettiğini, davacıların desteklerinden yoksun kaldıklarını, alınan aktüerya bilirkişi raporuna göre, baba ... için 133.660,94 TL, anne ... için 116.339,05 TL olmak üzere toplamda 250.000,00 TL maddi tazminat, 1.200,00 TL zorunlu defin giderinin hesaplandığını, müteveffanın sağlık lisesinde okuduğu ve lise sonrası hemşire olacağı gözetildiğinden bilirkişi tarafından tespit edilen asgari ücretin 1.75 katı üzerinden yapılan hesabın dikkate alındığını, raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu" gerekçesi ile 133.060,90 TL destekten yoksun kalma tazminatının 01.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı baba ...'e verilmesine, 115.739,05 TL destekten yoksun kalma tazminatının 01.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı anne ...'e verilmesine, 1.200,00 TL defin masrafının 01.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davalının sigortaladığı aracın ruhsatında aracın yolcu nakli için kullanılan ticari araç olduğunun yazılı olduğunu, bu nedenle avans faizine hükmedilmesi gerektiğini, davacıların ihtiyari dava arkadaşı olmaları nedeniyle de her bir davacı için hükmedilen destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze ve defin gideri için ayrı ayrı vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; KTK’nın 111 inci maddesinde düzenlenen iki yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, davaya konu trafik kazasına karışan ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş. nezdinde tanzim edilmiş ve kaza tarihini kapsayan Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası bulunduğunu, taşımacılık sigortası varsa önce taşımacılık sigortasının devreye gireceğini, bulunmaması halinde ise trafik (...) sigortasının devreye gireceğini, mahkemenin kabul kararı verdiği tutar ile poliçe teminat limiti olan 250.000,00 TL’nin aşıldığını, şirket tarafından zarar görene davadan önce toplam 25.716,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödeme ile teminat limitinden kalan tutarın 224.284,00 TL olduğunu, murisin 18 yaşından itibaren asgari ücretin 1,75 katı gelir elde edeceğine dair kabulün hatalı olduğunu, zira bu dönemde ... bulma süresinin dikkate alınması gerektiğini, ayrıca kişinin 18 yaşı itibariyle asgari ücretin üzerinde gelir edemeyeceğinin de göz önüne alınması gerektiğini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu beyan etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesini 24.12.2020 tarihli 2020/488 E., 2020/1324 K. Sayılı kararı ile; "Dava tarihinin 20.07.2018 olmasına, 01.08.2014 tarihinde ödeme yapılarak davacılar tarafından sigorta şirketinin ibra edildiğinin bildirilmesine ve fakat dosyaya, davacılardan alındığı iddia edilen ibranamenin tarihsiz ve imzasız suretinin gönderilmiş olmasına göre ve hak düşürücü sürenin resen gözetilmesi gerekliliği karşısında; belirtilen ibraname ile ilgili tarafların beyanı alınarak ve gerekli araştırma yapılarak KTK’nın 111. maddesinde öngörülen 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçip geçmediğinin değerlendirilmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesi ile dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

V. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı ile belirtilen kararı ile; "Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı sonrasında davalıya müzekkere yazılarak ödeme ve ibraname başlıklı belgenin imzalı örneğinin istendiğini, davalının cevabi yazısında ise davacı babaya 12.399,00 TL, davacı anneye 13,317,00 TL ödeme yapıldığı , imzalı belgenin bulunması halinde gönderileceğinin beyan edildiğini, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacıların kızının yolcu olarak bulunduğu aracın yaptığı kazada davacıların murislerini olan kızlarının vefat etitğini, alınan bilirkişi raporu ile davacı babanın 133.60,94 TL, davacı annenin 116.339,05 TL, 1.200,00 TL defin masrafının davalının sorumluluğunda olduğu, gerekçesi ile 133.060,90 TL destekten yoksun kalma tazminatının 01.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı baba ...'e verilmesine, 115.739,05 TL destekten yoksun kalma tazminatının 01.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı anne ...'e verilmesine , 1.200,00TL defin masrafının 01.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

VI. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacılar vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde; davalının sigortaladığı aracın ruhsatında aracın yolcu nakli için kullanılan ticari araç olduğunun yazılı olduğunu, bu nedenle avans faizine hükmedilmesi gerektiğini, davacıların ihtiyari dava arkadaşı olmaları nedeniyle de her bir davacı için hükmedilen destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze ve defin gideri için ayrı ayrı vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının talepleri doğrultusunda kaldırılarak istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar kapsamıyla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde; KTK’nın 111 inci maddesinde düzenlenen iki yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, davaya konu trafik kazasına karışan ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş. nezdinde tanzim edilmiş ve kaza tarihini kapsayan Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası bulunduğunu, taşımacılık sigortası varsa önce taşımacılık sigortasının devreye gireceğini, bulunmaması halinde ise trafik (...) sigortasının devreye gireceğini, mahkemenin kabul kararı verdiği tutar ile poliçe teminat limiti olan 250.000 TL’nin aşıldığını, murisin 18 yaşından itibaren asgari ücretin 1,75 katı gelir elde edeceğine dair kabulün hatalı olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ... sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Kaldırma kararı sonrası sigorta şirketinden imzalı ibraname istenmesine rağmen dosyaya ibraz edilmediği bu nedenle 2 yıllık hak düşürücü süresinin geçmediği, davalının, söz konusu aracın ... Sigorta A.Ş. nezdinde Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasının olduğu ve sıralı sorumluluk ilkesi gereği öncelikle bu poliçenin teminatının tüketilmesi gerektiğini ... sürmüş ise de bu hususu cevap dilekçesinde ... sürmediği, davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz etmedi duruşma tutanaklarına yansıyan itirazı olmadığı bu nedenle istinaf itirazının yerinde olmadığı, davacı vekilinin dava ve ıslah dilekçesinde avans faizi talep ettiği kaza yapan ve müteveffanın yolcu olarak bulunduğu araç yolcu taşımaya yönelik minibüs olduğu bu nedenle avans faize hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğu" gerekçesi ile davacı istinaf taleplerinin kabulü ile 133.060,90 TL destekten yoksun kalma tazminatının 01.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı baba ...'e verilmesine, 115.739,05 TL destekten yoksun kalma tazminatının 01.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı anne ...'e verilmesine , 1.200,00 TL defin masrafının 01.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

VII. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sıralı sorumluluk esası gereği öncelikle Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasından taleplerin karşılanması gerektiğini, yapılan ödemeler dikkate alınınca teminat limitinin aşıldığını, temerrüte düşmediklerini, avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan etmiştir.

C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 09.10.2013 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleri, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, dosyada kaza yapan minibüse ait dosyada Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi olmamasına, buna dair delil ibraz edilmemesine, kaza yapan aracın minibüs olup yolcu taşımacılığı sırasında kazanın meydana gelmesi nedeni ile tazminata avans faizi işletilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmaması göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1 inci maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 inci maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur" düzenlemesine; 85/1 inci maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, ... zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" düzenlemesine; 85/son maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur" düzenlemesine yer verilmiştir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1 inci maddesinde de, "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklindeki düzenlemeyle, trafik sigortacısının sorumluluğunun sınırı ve kapsamı belirlenmiştir.

Somut olayda; mahkemece davacı ... için 133.060,94 TL destekten yoksun kalma tazminatı, davacı ... için 115.739,05 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 1.200,00 TL defin giderine hükmedilmiştir. Kaza tarihi itibariyle geçerli kişi başına ölüm teminatı 250.000,00 TL olup davalı tarafça toplam 25.716,00 TL ödenmiş, bakiye limit 224.284,00 TL'dir. Bu durumda yukarıda açıklanan düzenlemeler ve maddi olgu birlikte değerlendirildiğinde; bakiye ölüm teminat limiti 224.284,00 TL olduğu halde toplam 250.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve defin masrafına hükmedilerek poliçe limitinin aşılması doğru görülmemiş kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

KARAR
Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.....2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.