YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2022/17163 E.  ,  2023/7264 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1307 E-2022/1418 K
DAVALILAR : 1-...
2-...
3-... Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
4-...
DAVA TARİHİ : 02.05.2019
HÜKÜM/KARAR : Reddine/Yeni Hüküm Tesisine
Davalı ... vekili
Davalı ... ve ... vekili
İLK DERECE MAHKEMESİ : Yozgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/86 E-2022/152 K

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili ve davalı ... Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun kabulüne, yeni hüküm kurulmasına, davalı ... Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin ise istinaf başvurusu hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili, davalı ... vekili ve davalı ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... ve ...'dan alacaklı olduğunu, davalı borçlular aleyhine Yozgat İcra Müdürlüğü'nün 2019/3893 sayılı dosya ile takip yapıldığını, takibin kesinleştiğini, davalı borçluların bilinen adreslerinde yapılan haciz sırasında tutulan haciz zabıtlarının geçici aciz belgesi niteliğinde olduğunu, davalı ... tarafından adına kayıtlı Yozgat İli, Merkez İlçesi, ... 2. Mıntıka Mah. 25 ada, 240 parselde benzinlik ve arsasındaki 2/3 hissesini davalı ... Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti'ne, davalı ... adına kayıtlı Yozgat İli, Merkez İlçesi, Yukarınohutlu 2. Mıntıka Mah.1727 ada, 1 parselde kayıtlı mesken vasfındaki taşınmazın ...'a devredildiğinin tespit edildiğini beyan ederek, davalılar arasındaki tasarrufların iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... vekili; davanın ön şartı olan aciz vesikası alınmadan açılmış olması sebebiyle, dava şartı yokluğundan reddini, iyi niyetli olduğunu, müvekkili ... Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti borcun ihtar tarihi olan 19.03.2019 tarihinden yaklaşık dört ... önce yani 28.12.2018 tarihinde satın almış olduğunu, müvekkilinin taşınmaz dışında kalan demirbaşlar için ayrıca demirbaşların bedeli olarak 1,264,400.TL ödeme yaptığını, yani müvekkilinin toplamda 2,764,400.TL ödeme yapmış olduğunu, müvekkil şirketin yetkilisi ... ... ...'ın, Çekerek ilçesinde ve ... ili Mamak ilçesinde ticari faaliyet sürdürdüğünü, taşınmazı satın aldığı ... ile aynı ... çevresi olan Yozgat merkezde ticari bir faaliyet yürütmüş olsaydı dahi, davalı ... ve ...'ın ticari hayatları ve borç durumlarına ilişkin herhangi bir malumata sahip olmasına imkan olmadığını, davacının müvekkili şirketinin, 21.12.2018 tarihinde kurulduğunu belirtip bunu muvazaaya delil olarak sunmak istemiş ise de, müvekkili şirket yetkilisi ... ... ...'ın, bundan önce ....10.2006 tarihinde Çekerek ilçesinde faaliyete sunmuş olduğu ...-Sun petrolü ve 2016 yılında ... ili Mamak ilçesinde açmış olduğu ve hala faaliyette olan ... Ticaret ... Bayisini açarken de, mevcut şirketi üzerinden devam etmeyerek yeni ihdas edilen şirket üzerinden faaliyete devam ettiğini, her işyerinin muhasebesi ve çalışma usullerin farklı olması nedeni ile böyle bir yola gidildiğini, dava dışı ...'ın müvekkili şirketin muhasebesine bakmadığını, müvekkilinin, davacının belirttiği ... Bayiliği dışında Regal ... Eşya Bayiliği, ... tüp bayiliği, ... ili Mamak ilçesi Natoyolu Caddesinde ... Bayiliği gibi bir çok alanda faaliyet gösterdiğini, ayrıca müvekkiline ait bir çok taşınır ve taşınmaz mal olduğunu, müvekkilinin sahibi olduğu ... bayiinin ve ... Tüp bayiine ait ciro bilgilerine bakıldığında bile müvekkilinin dava konusu taşınmazı alabileceğinin çok rahat fark edileceğini, müvekkilinin bu iki firma üstünden bir yıl içinde 3 milyon 600 bin TL ciro yaptığını, ayrıca müvekkili şirket yetkilisi ... ... ...'ın, dava konusu taşınmazı alabilmek için 40 yıldır ... Ailesi bünyesinde faaliyet gösteren ... ... Tüp bayiliğini devrettiğini, müvekkili şirket yetkilisi ... ... ...'ın 2006 ile 2010 tarihleri arasında Yozgat ili ... ilçesinde ... ... adlı ... İstasyonunu işlettiği ve ..., ..., ... Otogaz ...; ağı ile işletme faaliyetinin devam ettiğini, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili; dava ön şartı olan aciz vesikasının ibraz edilmediğini, müvekkilinin iyi niyetli olduğunu, davalı borçlu ile aralarında akrabalık olsa da davalı borçlunun durumunu bilmesinin mümkün olmadığını, bedelini ödeyerek satın aldığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili; aciz belgesi sunulmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine, müvekkilinin, davacının iddia ettiği gibi akrabalık ilişkisi içerisinde bir malı alıp satmasının mal kaçırma olarak değerlendirilmesi veya herkesin tanıdığı kişinin mali durumunu bilmesinin beklenmesini hiçbir hukuk düzeninin korumayacağını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

4. Davalı ... vekili ; aciz belgesi sunulmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine, müvekkilinin, davacı tarafın alacağını tahsil etme amacı olsa idi borçlunun tüm taşınır/taşınmaz mallarına haciz konulmasını talep etmesi ve bunun akabinde haciz koydurduğu taşınmaz payların satışını talep ederek tahsil etme yoluna gitmesi gerektiğini, müvekkilinin söz konusu taşınmazları devrederken kesinlikle muvazaalı işlem yapmamış olup mal kaçırma amaçlarının da bulunmadığını, müvekkilinin ve taşınmazları devralan kişinin iyi niyetli olduğunu, müvekkili ... ile diğer davalı şirket yetkilisi ... ... ... arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığını, akrabalık ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin borcun ihtar tarihi olan 19.03.2019 tarihinden yaklaşık 4 ... önce yani 28.12.2018 tarihinde benzinlik ve arsa vasfındaki taşınmazdaki 2/3 oranındaki hissesini 1.500.000.TL bedele ... Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne sattığını, ilgili taşınmazı değerinde satmış olup herhangi bir muvazaalı satış olsaydı değerinin çok çok altında satacağını,satışın gerçek bir satış olduğunu, beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 20.10.2022 tarihli ve 2019/86 esas ve 2022/152 karar sayılı kararıyla; dava konusu gayrımenkullerin gerçek değerleri ile davalı 3. Kişiler tarafından ödenen bedelleri arasında bedel farkının bulunmaması gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Akaryakıt San Tic. Ltd. Şti vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu benzinlik ve arsasının ticari işletme devri olduğunu, davalı ...'ın kardeşi ...'ın 1/3 hissesinin halen devam ettiğini, davalı ... ile de akrabalık ilişkisi olduğunun açık olduğunu beyan ederek hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmiş ise de hangi davalıya hangi oranda vekalet ücretine hükmedildiğinin kararda açıkça yazılmadığı beyan edilerek vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilmesi talep edilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..Borçlu ... ile davalı ... Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan 20.12.2018 tarihli sözleşmeden benzinlik ve arsa niteliğindeki taşınmazın fiilen benzin istasyonu niteliğinde ticari işletme olduğu anlaşılmaktadır. Bu halde, davalı borçlu ... ile üçüncü kişi ... Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan devrin işyeri devri niteliğinde olduğunun anlaşılmasına göre, İİK’nın 280/son da belirtilen devir için gerekli ilan ve bildirimlerinin yapıldığı iddia ve ispat olunmadığından davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi doğru olmadığı gibi nüfus kayıtlarına borçlular ... ve ... baba-oğul olduğu, bağımsız bölümün satış suretiyle devredildiği ... ise ... ...'ın amcası ...'ın damadı olduğu, borçlu ... ile üçüncü kişi ... arasındaki akrabalık ilişkisi dikkate alındığında davalı üçüncü kişinin davalı borçlunun mali durumunu ve alacaklılarını ızrar kastını bilen veya bilebilecek kişilerden olduğunun anlaşılmasına göre bu tasarruf yönüyle de davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Ne var ki; bu hatanın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulüne, davanın kabulü ile tasarrufların iptaline, kaldırma nedenine göre davalı ... Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusu hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, davalı ... vekili, davalı ... ve ... vekili vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; geçerli bir aciz vesikası ibraz edilmediği, kötü niyetin ispat edilemediği, davacı bankanın kendi basiretsizliğinin sorumluluğunun taraflarına verilemeyeceğini, akrabalık veya ticari ilişkinin bulunmadığını, alım gücü olduğunu, bedeli ödenerek satın alındığını beyan ederek, kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

2. Davalı ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; bedel farkının olmadığı, mal kaçırma kasıtlarının da olmadığını beyan ederek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

3. Davalı ... vekili de temyiz dilekçesinde; dava konusu gayrımenkulün bedeli ödenerek satın alındığını, kötü niyetin bulunmadığını, akraba olmalarının muvazaaya delil olamayacağını beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'un 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali hükümleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; davalı borçlu ...'dan, davalı ... Akaryakıt'a devredilen benzinlik ve arsasının İİK 280/3 hükmüne göre ticari işletme devri niteliğinde olduğunun anlaşılmış olmasına, davalı ...'dan davalı ...'a devredilen bağımsız bölüm yönünden ise davalı ...'un İİK 280/1 hükmüne göre davalı borçlunun durumunu bilen veya bilmesi gereken kişilerden olduğunun anlaşılmasına, aksinin de ispat edilememiş olmasına göre davalı ... vekilinin, davalı ... vekilinin ve davalı ..., ... vekilinin dilekçesinde ... sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... vekilinin, davalı ... vekilinin ve davalı ..., ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

31.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.