YARGITAY 4. HUKUK DAIRESI

4. Hukuk Dairesi         2022/14537 E.  ,  2024/2098 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2015/404- Esas 2019/644 Karar
DAVA TARİHİ : 09.05.2013
HÜKÜM/KARAR : Da...ın kısmen kabulü

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda davada yetkisizlik kararı verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir. Olumsuz görev uyuşmazlığa sebebiyle dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesi üzerine adli yargı görevli olduğuna karar verilmiştir.

Mahkemece yeniden yapılan yargılama sonunda da...ın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 25.01.2010 tarihinde davacı müvekkilinin ... İl Jandarma Komutanlığı 7 nci Trafik Timinde görevliyken ... Köy içi mevkiinde sabit kontrol görevini tim olarak icra ederken sorumluluk bölgesinde olan Tepedam bölgesinde meydana gelen tek taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası yapan araca yanaştığı sırada ... istikametinde hareket halinde olan kamyonetin aşırı hız ve yolun karlı ve buzlu olmasından dolayı yol üzerinde kayarak karşı şeride geçmesi, karşı yönden gelen araca çarpması, daha sonra bankete parketmiş araç ile Jandarma Trafik aracına çarpması sonucunda olay yerine henüz gelen davacı ile kaza yapan diğer şahıslara çarptığını, kaza neticesinde davacının yaralandığını, bu olaylar neticesinde sürdürülen tedaviler ve vücutta meydana gelen kalıcı hasar nedeniyle üzüntü yaşadığını, idarenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu ve bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL tutarındaki maddi tazminat ile 20.000,00 TL manevi tazminatının Jandarma Genel Komutanlığından zararın oluştuğu tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir. Davacı vekili 21.11.2019 tarihli dilekçesi ile talebini 24.706,90 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; trafik kazasının meydana geldiği yer olan ... mahkemelerinin bu davayı görmekle yetkili olduğundan yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ... Mahkemesine tevdiine karar verilmesini, dava konusu olay 25.01.2010 tarihinde gerçekleştiği ve davacı vekilinin 02.10.2012 tarihinde iş bu davayı açtığından zamanaşımı nedeniyle da...ın reddine karar verilmesini, kamyonetin hızından ve yolun buzlanması nedeniyle meydana gelen kazada aracın sürücüsünün birinci derecede kusuru ve sürücünün şeride tecavüz kuralını ihlali olduğunu, davada idarenin sorumluluğu bulunmadığını ve en azından kazaya kusurlu olarak sebebiyet vermiş olan Mehmet A...'a müteselsil olarak da...ın yöneltilmesi gerektiğini belirterek da...ın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemenin 11.07.2013 tarihli ve 2013/266 Esas 2013/472 Karar sayılı kararıyla; mahkemedeki davadan önce açılan Sivrihisar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/68 Esas sayılı davası ile birleştirme talep edildiği, da...ın konusunun aynı olduğu değerlendirilmekle konusu itibarıyla iki dava arasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 166 ncı maddesi anlamında fiili ve hukuki irtibat bulunduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle mahkeme dosyası ile Sivrihisar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/68 esas sayılı dosyası arasında HMK'nın 166 ncı maddesi anlamında fiili ve hukuki irtibat bulunduğu anlaşılmakla bu dosya ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Yargıtay (kapatılan) 17.Hukuk Dairesince 2014/1028 Esas-2015/8221 Karar sayılı 04.06.2015 tarihli kararı ile; "dosya arasında bulunan Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/148 Esas ve 2012/337 Karar sayılı ilam örneğinde taraflar arasında aynı uyuşmazlığa ilişkin açılan da...ın, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle reddedildiği, da...ın reddi üzerine Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin 2012/888 Esas ve 2013/365 Karar sayılı dosyasında bu defa adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle da...ın reddine karar verilmesi üzerine bu defa eldeki dava açıldığı, olumsuz yargı yolu uyuşmazlığının ön koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti açısından gerekli araştırmanın yapılması, her iki kararın da kesinleşmiş olması halinde derdest bulunan dosyada durma kararı verilerek (2247 sayılı UMK m. 19/I), da...ın taraflarına yargı yolu uyuşmazlığının çözümlenmesi açısından Uyuşmazlık Mahkemesi'nde dava açılması için süre verilmesi ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nce verilecek kararın beklenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Uyuşmazlık Mahkmesince adli yargının görevli olduğunun belirlenmesi üzerine yapılan yargılamada dosyada Adli Tıp Kurumu'ndan alınan raporda davacının maluliyet oranının %9,3 olarak belirlendiği, görev sırasında bu olayın meydana geldiği yaya olan davacının olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığı, Jandarmanın mülki görevi kapsamında iç güvenlik ve asayişin korunması, kaçakçılığın men takip ve tahkiki konularına ilişkin olarak görevi gereği trafik kazasına müdahale ettiği sırada ve trafik kazasını incelemeye gittiği zaman diliminde yaralanmanın meydana geldiği, yaralanma ile mülki görev arasında illiyet bağı bulunduğu, davalı idarenin bu olayda kusursuz sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından ayrıca kusur raporu aldırılmadığı, davalı ve araç Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) tarafından yapılan ödemelerin mahsup edildiği, davacının vücut bütünlüğü zarar gördüğünden bu nedenle acı elem ızdırap duymuş olmakla manevi yönden gördüğü zarar nedeni ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 56 ncı maddesi gereğince yasal şartlar oluştuğundan davacı lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davacının açmış olduğu maddi tazminat talepli da...ın dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi nazara alınarak kabulüne, 24.706,90 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 25.01.2010 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminat talepli da...ın kısmen kabul, kısmen reddine, 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 25.01.2010 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kaza tarihinin 26.01.2010 olduğu da...ın 02.10.2012 tarihinde açıldığını, kaza tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı yasa 60/1 inci maddesi gereği 1 yıllık sürenin geçtiğini, trafik kazası tutanağına göre kazaya aracın hızı ve yoğun kar ve buzlanma sebep olduğunu, idareye yüklenebilecek kusur olmadığını, davacıya 13.078,65 TL ödeme 16.11.2012 tarihinde yapıldığını, hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu, maddi tazminata olay tarihinden faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini ve manevi tazminata hüküm tarihinden faiz işletilmesi gerektiğini, ...'nın harçtan muaf olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd. maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere davacı tarafından eldeki davadan önce Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nde açılan da...ın görev yönünden reddi kararının kesinleşmiş olmasına, uzamış ceza zamanaşımı sebebiyle da...ın açıldığı tarih ve ıslah tarihinde tazminat taleplerinin zamanaşımına uğramadığı ve mahkemece hükmedilen manevi tazminatın olayın oluşu ve davacının yaralanmasına uygun olmasına göre, davalı vekilinin aşağıda yer alan bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesine göre Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanun'un 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri harçtan muaftır.

Yapılan açıklamaya göre, yerel mahkemenin her ne kadar hüküm fıkrasının 3. bendinde davalı ... aleyhine harç yüklemesi doğru olmayıp bozma sebebi ise de; bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden, hükmün HUMK 438/7 nci maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme hükmünün 3. bendinde yer alan "alınması gerekli 2.370,82 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 343,30 TL ve ıslah ile alınan 84,04 TL olmak üzere toplam: 427,34 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.943,48 TL harcın davalıdan tahsiline, davacının peşin olarak yatırdığı 427,34 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine," cümlenin hükümden tamamen çıkarılmasına, "Harçlar Kanunu gereğince davalı idare haçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafça yatırılan harcın talep halinde yatırana iadesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.