YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2022/1390 E.  ,  2023/8273 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/971 Değişik ...-2021/915 Karar
... ...
SAYISI : İHK-2021/42836
DAVA TARİHİ : 15.04.2021
HÜKÜM/KARAR : Tarafların itirazının reddine
... ...
SAYISI : K-2021/118996

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince tarafların itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu davalıya sigortalı aracın 26.07.2020 tarihinde dava dışı araç ile yaptığı kaza neticesinde en az %15 oranında malul kaldığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 50.000,00 TL sürekli ... göremezlik tazminatını temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, 1.000,00 TL rapor ücretini, 13,40 TL baro pulu, 8,50 TL vekalet harcı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili ....09.2021 tarihinde sürekli ... göremezlik tazminatını 324.464,87 TL olarak ıslah etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru şartının gerçekleşmediğini, maluliyet raporunun usule uygun olmadığını, kabul etmediklerini, savcılık aşamasında şikayetçi olmadıklarından tazminat talep etme hakları olmadığını, kusur oranı ve poliçe limiti ile ile sınırlı sorumlu olduklarını bu nedenle araç sürücünün kusurunun tespit edilmesi gerektiğini, TRH 2010 ... tablosu ve %1.8 teknik faiz yöntemi ile hesaplama yapılması gerektiğini, ... tarafından yapılan ödeme olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, rapor bedelinden sorumlu olmadıklarını, emniyet kemeri takılmadığını müterafık kusur indirimi yapılmasını talep ettiklerini her iki taraf içinde asliye mahkemelerinde görülen işler için vekalet ücretinin beşte biri oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. ... KARARI
...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Başvuranın sürekli ... göremezlik tazminatı talep ettiğini, kusur oranlarının tespiti maksadı ile alınan kusur raporu ile başvuranın yolcu olarak bulunduğu aracın %75 oranında , dava dışı araç sürücüsünün ise %25 oranında kusurlu bulunduğunu, başvuran vekili %100 kusur oranının esas alınmasını talep ettiğini 2021E. 95592 sayılı başvuruda %100 kusur oranının esas alındığını beyan etmişse de bu dosyada kusur raporu alınmadığını, aktüer bilirkişi raporu ile yargıtay içtihatları gereği TRH 2010 ... tablosu ve proğrasif rant yöntemi ve %75 kusur oranı üzerinden yapılan hesaplama ile 220.021,33 TL tazminat hesaplaması yapıldığını, tedavi evrakları arasında başvuranın araçtan fırladığının beyan edildiği bu nedenle %20 müterafık kusur indirimi yapılmasına karar verilidği," gerekçesi ile başvurunu kısmen kabulü ile 176.017,... TL maddi tazminatın 01.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri
Davacı vekili; aynı kazada bir başka kişinin başvurusunda kusurun kesinleştiğini, kusur oranına itiraz ettiklerini, aktüer raporun hatalı olduğunu, müterafık kusur indirimi yapılmasının hatalı olduğunu beyan etmiştir.
Davalı vekili; maluliyet oranına itirazları olduğunu, poliçe tanzim tarihine göre Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporunun gerekli olduğunu, TRH 2010 ... tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılmasını ve başvuran lehine vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini beyan etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Başvuran vekilinin başka dosyada %100 kusur oranının dikkate alındığını beyan ettiğini ancak başvuranın belirtilen dosyada taraf olmadığını, başvuru konusu uyuşmazlıkta uygulanması gereken yönetmelik, 20.02.2019 tarihli ve 30292 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan "Çocuklar için özel gereksinim değerlendirmesi hakkında yönetmelik (ÇÖZGER) hükümlerinde; trafik kazası sonrasında engelliliği oluşan 18 yaş altı bireylerin, bu engelliliğe karşı çıkan gereksinimlerin değerlendirilmesi amaçlanmış ancak engellilik yüzde oranları belirtildiğini, ayrıca 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı “Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" 5. Bölüm 14. Maddesi (Atıflar - Madde 14.(1) 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerine çocuk bakımından yapılan atıllar bu yönetmelik hükümlerine yapılmış sayılır) hükmü ile birlikte değerlendirildiğinde; çocuklar hakkında " Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik" hükümlerinin uygulanacağını bu nedenle maluliyet raporuna yapılan itirazın reddi gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 ... tablosu ve proğrasif rant yöntemi uyrınca yapılmasının usul ve yasaya uygun olduğunu, başvuran lehine nispi tam oranda vekalet ücreti verilmesi gerektiği," gerekçesi ile tarafların yaptığı itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; %75 kusur oranı üzerinden hesaplama yapıldığını, başka bir dosyada ise %100 kusur oranının kabul edildiğini, hesap raporunun hatalı olduğunu, müterafık kusur indirimi yapılmaması gerektiği gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı vekili; davalıya usule uygun başvuru yapılmadığını, maluliyet raporunun usule uygun olmadığını, kabul etmediklerini, hesap raporunda TRH 2010 ... tablosu v %1.8 teknik faiz yönteminin kullanılması gerektiğini, davacı lehine nispi tam vekalet ücreti verilmesinin hatalı olduğu gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 126.07.2020 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli ... göremezlik ve rapor ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, TRH 2010 ... tablosu ve proğrasif rant yöntemi uygulanarak hesaplama yapılmasının usule uygun olmasına, hesaplanan tazminattan davacının emniyet kemeri takmamış olması nedeni ile müterafık kusur indirimi yapılmasının usul ve yasaya uygun olmasına göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının diğer temyiz itirazları yönünden;
Davaya konu trafik kazasına ilişkin olarak dosyaya alınan kusur raporunda, davacının yolcu olarak bulunduğu davalıya sigortalı aracın şerit ihlali yaptığı bu sebeple dava dışı ... plakalı araç ile çarpışmaları neticesinde yoldan çıkarak takla attığı ve kazada %75 oranında kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı aracın ise hız kurallarını ihlal etmesi nedeni ile %25 oranında kusurlu olduğu beyan edilmiş, alınan hesap raporunda %75 kusur oranı üzerinden hesaplama yapılmıştır.

... bir olaya bağlı aynı haksız eylemden değişik hukuki nedenlerle sorumlu olanlardan her biri, 6098 sayılı TBK’nun 61. ve 62. maddeleri uyarınca, zarardan müteselsilen sorumludurlar. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, aynı Kanun'un 162. maddesine göre, borcun tamamından sorumludurlar. 2918 sayılı KTK'nun 88/1. maddesinde de trafik kazası nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür. Davacılar, zararlarını müştereken ve müteselsilen talep edebilecekleri gibi yasanın verdiği müteselsilen talep hakkından açıkça vazgeçerek her bir failin kusuru oranında da talepte bulunabilirler.

Nitekim eldeki davada, davacı vekili gerek dava dilekçesi ile gerekse de ....09.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile müşterek müteselsil sorumluluk ilkesine göre zararın tamamını davalı ... şirketinden talep etmiştir. Hakem Heyetince müterafık kusur indirimi yapılarak karar verilmesi yerinde ise de Borçlar Kanunu'nun hükmü ve davacının talebine göre %100 kusur oranı üzerinden hesaplama yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken %75 kusur oranı üzerinden hüküm kurulması hatalıdır.

3. Dosyaya alınan hesap raporunun 6. sayfasında işlemiş dönem, ... dönem ve pasif dönem toplamı 319.659,17TL olduğunun beyan edildiği, alt satırda ise hesaplanan tazminatın 288.556,07 TL bulunduğu, %75 kusur oranı üzerinden ise tazminatın 220.021,33 TL olduğu beyan edilmiştir. Raporda alt satıra geçerken bulunan miktarın neye göre tespit edildiği açıklanmamıştır. Bu hali ile bilirkişi raporu denetime elverişli değildir. Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu rapor hükme esas alınarak karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince davacı tarafın itirazının reddine karar verilmiştir. Bu sebeple denetime elverişli yeni bir bilirkişi raporu alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

4. Davalının diğer temyiz itirazları yönünden;
Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici ... göremezlik süresi ile sürekli ... göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.....2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.....2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 26.07.2020 tarihinde meydana gelmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

5. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların ... ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR
1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekili ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin, (4) ve (5) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine

21.....2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.