YARGITAY 4. HUKUK DAIRESI

4. Hukuk Dairesi         2022/10754 E.  ,  2024/839 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/6102 D.İş, 2019/49 K.
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI : İHK-2019/8804
vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ : 05.12.2018
HÜKÜM/KARAR : Davalı İtirazının Reddine/Davanın Kabulüne
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI : K-2019/ 38149

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.05.2022 tarihli ek kararı ile davalının temyiz istemi yönünden kesin süre içinde eksik harçları yatırmadığı gerekçesiyle kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.

Ek karar davalı vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 12.08.2014 tarihinde davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasından dolayı araçta yolcu konumundaki müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını belirtip fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak toplam 20.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile rapor ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini 77.362,15 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; ödeme yapıldığını, sorumluluklarının olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava dilekçesi, dosyadaki bilgi ve belgeler, bilirkişi raporu dikkate alınmak suretiyle davanın kabulüne ve toplam 77.362,15 TL maddi tazminatın 08.11.2018 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri
Davalı vekili itiraz dilekçesinde; hatır taşıması indirimi yapılmamış olmasının hatalı olduğunu, müvekkili kurumun yaptığı ödemenin yeterli olduğunu, yasal faiz oranı sabitken asgari ücret artışının daha fazla olmasının göz önünde tutulması gerektiğini, bu durumun başvuran lehine sebepsiz zenginleşmeye yol açtığını, aktüeryal esaslara aykırı bu raporu kabul etmediklerini, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararını davalı vekili temyiz etmiş, ancak İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.05.2022 tarihli ek kararı ile davalının temyiz isteminin kesin süre içinde eksik harçları yatırmadığı gerekçesiyle kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.05.2022 tarihli ek kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; temyiz nispi karar harcının yanlış hesaplandığını, 1.322,00 TL olarak istinaf karar harcı olarak yatırıldığını, yeniden temyiz harcı alınmasının hatalı olduğunu, temyiz edilmemiş sayılmasına yönelik kararın kaldırılarak temyiz incelemesi yapılmasını, hatır taşıması indirimi yapılmamış olmasının hatalı olduğunu, müvekkili kurumun yaptığı ödemenin yeterli olduğunu, yasal faiz oranı sabitken asgari ücret artışının daha fazla olmasının göz önünde tutulması gerektiğini, bu durumun başvuran lehine sebepsiz zenginleşmeye yol açtığını, aktüeryal esaslara aykırı bu raporu kabul etmediklerini, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı ile rapor ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90, 91 inci maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin17 inci maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
1.Davacı vekili dava dilekçesi ile trafik kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik tazminatı ile rapor ücretinin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.05.2022 tarihli ek kararı ile davalının temyiz isteminin kesin süre içinde eksik harçları yatırmadığı gerekçesiyle kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.

Ek Karar davalı vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle, davalının süresinde temyiz harçlarını yatırdığı anlaşılmakla, davalının temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararın kaldırılarak asıl karara ilişkin temyiz isteminin incelenmesi gerekmiştir.

Davalının asıl karara yönelik temyiz itirazlarına gelince;
2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

3. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur. İtiraz Hakem Heyetince, hatır taşımasının olmadığı gerekçesiyle davalının hatır taşıması itirazının reddine karar verilmiştir. Dosyadaki tutanaklarda; dava dışı sürücü ile davacının arkadaş olduğu beyan edilmiştir. Davacının, davalı şirkete sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile arkadaş oldukları sabit olup davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

4. Davacının maluliyetine yönelik hükme esas alınan aktüerya raporunda; davacının 13 yaşında olması sebebiyle kaza tarihinden itibaren efor tazminatını yani dört aylık geçici iş göremezlik dönemi için % 100 maluliyet kabul edilerek, dört ay sonrasından 18 yaşına kadar ise % 15.2 maluliyet oranı üzerinden hesaplama yapılmıştır. % 100 maluliyet oranı üzerinden yapılan hesaplama hatalıdır. Davacının kaza tarihindeki maluliyeti %15.2 oranında olup kaza tarihinden itibaren % 15.2 oranı üzerinden hesaplama yapılması gerekirken yazılı şekilde hesaplama yapılması bozmayı gerektirmiştir.

5. 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR
1. Yukarıda (1) nolu bentte gösterilen nedenlerle davalının İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.05.2022 tarihli ek kararına yönelik temyiz isteminin kabulü ile, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.05.2022 tarihli ek kararının kaldırılmasına,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (3) , (4) ve (5) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın saklama kararını veren mahkemeye gönderilmesine

22.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.