YARGITAY 4. HUKUK DAIRESI

4. Hukuk Dairesi         2021/27176 E.  ,  2024/2283 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/730 E., 2021/1409 K.
İHBAR OLUNANLAR : 1. Bügün İnş. A.Ş. Vekili Avukat ...
2. Zurich Sigorta A.Ş.
DAVA TARİHİ : 26.04.2018
HÜKÜM/KARAR : İstinaf Başvurusunun Kısmen Kabulü/ Davanın Kısmen Kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Nevşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)
SAYISI : 2018/242 E., 2020/540 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen ... Şehir Merkezinde Birleşen Devlet Yollarının Toprak İşleri ve Sanat Yapıları ile Bitümlü Sıcak Karışım Yapılması İşi" projesinin yüklenicisi olan davalı şirket tarafından, dikkatsiz ve özensiz şekilde yapılan çalışmalar sırasında 12.09.2017 tarihinde, davacı şirkete ait alt yapıdaki aydınlatma direkleri ve aydınlatma kablolarının hasara uğratıldığını, bahse konu aydınlatma direklerinde kurulu bulunan seksen altı adet lambanın yanmaz ... geldiğini, oluşan hasarın 12.09.2017 tarihinde müvekkil davacı şirket personeli tarafından tutanak altına alındığını, hasarın tazmini maksadıyla, Nevşehir 1. İcra Müdürlüğünün 2018/155 sayılı dosyasında davalı şirket aleyhine başlatılan takibe davalı tarafından haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini belirterek davalının itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı borçlunun %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin aydınlatma direkleri ve kablolarına davalı şirket tarafından hasar verildiğini belgeleyen kendi beyanları dışında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığını, bu nedenle hasarın kabulünün mümkün olmadığını, söz konusu zarar isnadı kabul edilmemekle birlikte, davacı tarafça iddia edilen hasarın giderilmesi için çalıştırılan personel ve araçlara yapılan harcamalar genel idare giderleri olduğundan zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, söz konusu aydınlatma direkleri ve kablolarda meydana gelen hasarda müvekkil şirkete atfı kabil herhangi bir kusurun söz konusu olmadığını, davalı şirket tarafından yapılan çalışmaların Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından denetlendiğini, çalışmalar esnasında olası tehlike, kaza ve hasarlara karşı gerekli tüm tedbir ve önlemlerin alındığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu hasarın proje kapsamında yapılan inşaat çalışmaları (kazıları) esnasında inşaat işlerinin özensiz ve dikkatsiz yapılması neticesinde oluştuğu ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları" başlıklı 20 nci maddesinde; “(8) Alt yüklenicilerin yaptığı bütün işlerden idareye karşı yüklenici sorumludur. Alt yüklenicilerin idarece kabul edilerek onaylanması bu sorumluluğu hiçbir şekilde değiştirmez." hükmü uyarınca dava konusu hasardan dolayı davalı şirketin sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile Nevşehir 1. İcra Müdürlüğünün 2018/155 sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptali ile 107.520,80 TL asıl alacak bedeli üzerinden takibin devamına ve takibin devamına karar verilen asıl alacak bedeli üzerinden %20 oranında hesaplanan 21.504,16 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usule, yasaya ve ilgili mevzuatlara aykırı olduğunu, davacı tarafın davasını ispat edemediğini, tek taraflı düzenlenen tutanakların aleyhe delil olarak kullanılmasının mümkün olmadığını, bilirkişi raporuna itirazları ile dosyaya sunulan delil ve belgelerin değerlendirilmediğini, kararların gerekçeli olması ilkesinin ihlal edildiğini, uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklandığından haksız fiil sorumluluğu ve şartlarının değerlendirilmesi gerektiğini, tarafların kusur durumunun belirlenmesi için kusur raporu alınmadığını, davacı şirkete yapılan bildirimlere rağmen görevini ifa etmemesinin davacının asli ve tam kusurlu olduğunun göstergesi olduğunu, yönetmelik hükümlerine uygun olmayan yer altı kablo döşemeleri ile ilgili ihmalin davalı şirkete yüklenmek istendiğini, tespit edilen hasar bedellerinin gerçeğe aykırı olduğunu, bununla birlikte hurda bedelleri ile işçilik ve müteahhit karının tenzil edilmesi gerektiğini, likit olmayan ve yargılamayı gerektiren alacak talebi yönünden icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava dosyasına sunulan ve 27.07.2015 tarih ve 29921 yevmiye sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü ile yüklenici davalı Budakyol İnşaat San. ve Tic. A.Ş. arasında imzalanmış olan sözleşmenin 33-16 maddesinde “....yüklenici veya devredilmiş ise işi alan taşeron şirket proje bölgesindeki özel ve tüzel kişi ve kurumlara ait her türlü altyapının (Boru hattı, su ve kanalizasyon, telefon, enerji hatları vb.) muhafazasından ve her türlü zarardan korunmasından sorumludur. Yüklenici, bölgedeki her türlü tesis ve altyapının sahibini haberdar ederek muvaffakatlarından sonra bu işe geçecektir" hükmüne yer verildiği, davalı şirketin, bu sözleşme hükmüne aykırı davranarak davacı şirket elemanlarını çağırmadan ve gerekli önlemleri almadan yaptığı inşaat faaliyeti sırasında enerji hattına zarar verdiği, ilk kablonun kopmasından sonra da kazılara devam ettiği ve birden fazla aydınlatma direğine ait kabloların kopartıldığı anlaşıldığından asli kusurlu bulunduğu, ancak Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü'nün 22.08.2016 tarih ve 202396 sayılı yazısı ile çalışma yapılacak kesimlerin davacıya bildirildiği, davacıya ait yer altı ve yer üstü hatların deplasesinin istendiği, buna rağmen güzergahta davacı tarafça deplase için herhangi bir çalışma yapılmadığı, davacı şirketin, tüzel kişi tacir olup basiretli davranma yükümlülüğü altında olduğu, bu nedenle olay tarihinden önce çalışma yapılacak kesimler davacıya bildirilmesine ve kendisine ait yer altı ve yer üstü hatların deplasesi istenmesine rağmen yol çalışmasından haberdar olan davacının deplase için herhangi bir çalışma yapmadığı ve davalı yüklenici şirkete herhangi bir bildirimde bulunmadığı, bu nedenle dava konusu zararın meydana gelmesinde müterafik kusurunun olduğu göz önünde bulundurularak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 51 inci ve 52 nci maddeleri uyarınca tazminattan (bilirkişilerce belirlenen 107.520,80 TL'den) %25 oranında indirim yapılmak suretiyle zararın 80.640,60 TL olarak belirlendiği, öte yandan dava haksız fiil niteliğinde olup uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği, mahkemece, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken asıl alacak üzerinden % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş olmasının yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilerek davanın kısmen kabulü ile Nevşehir 1. İcra Müdürlüğünün 2018/155 sayılı dosyası üzerinden davacı ...Ş. tarafından davalı Budakyol İnşaat San. ve Tic. A.Ş. aleyhine yürütülen icra takibine yapılan itirazın kısmen iptali ile 80.640,60 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına ve yasal şartları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının deplase için herhangi bir çalışma yapmadığı ve davalı yüklenici şirkete herhangi bir bildirimde bulunmadığı, bu nedenle dava konusu zararın meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunduğu gerekçesiyle indirim yapılmış ise de bu husus davalı vekili tarafından ileri sürülmediğinden iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağının ihlal edildiğini, Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü'nün 22.08.2016 tarihli yazısının davacı şirkete ulaşıp ulaşmadığı, ulaştı ise neden deplase işleminin gerçekleşmediği, 22.08.2016 tarihli evrakta ifade edilen bölgenin zararın meydana gelen bölge olup olmadığı ve işlem yapılmamasının keyfi mi yoksa zaruri mi olduğu hususunun incelenmediğini ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafın iddiasını ispat edemediğini, tek taraflı düzenlenen tutanakların aleyhe delil olarak kullanılamayacağını, davacının müterafik kusuru nedeniyle yapılan indirim oranının mevcut duruma ve hakkaniyete aykırı olduğunu, kusur raporu alınmaması ve kusur oranlarının tam olarak tespit edilmemesinin hatalı olduğunu, davacı şirketin kendi sorumluluğunda olan ve dava dışı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün bağlı olduğu Bakanlık ile arasındaki protokol hükümlerine göre ifa etmesi gereken deplase işlerini yapmadığını, bu hususta kendisine bildirim yapılmış olmasına rağmen kendi kusuru ile çalışmalara başlamadığını, tespit edilen hasar bedelinin gerçeğe aykırı olduğunu, bununla birlikte hurda bedelleri ile işçilik ve müteahhit kârının tenzil edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı şirket tarafından yapılan yol çalışmaları sırasında davacıya ait aydınlatma kabloları ve aydınlatma direklerinin hasara uğratılması nedeniyle uğranılan maddi zararın giderilmesi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51 ve 52 nci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya ve davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.