YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2021/23511 E.  ,  2024/3692 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2125 E., 2021/660 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü/ Davacıların ve Davalı ...Ş.
Vekilinin İstinaf Talebinin Esastan Reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2014/1506 E., 2017/1010 K.

Taraflar arasındaki destekten yoksun kalma sebebiyle tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 18.10.2014 tarihinde davalılardan ...'in kullandığı çekici aracını tedbirsiz ve dikkatsiz şekilde kaza mahalli olan ...Dinlenme Tesisleri önüne park ettiğini, davacı araç sürücüsü ...'nın kullandığı araç ile ...'in park halindeki aracına çarptığını, kaza sonucu davacının eşi ve diğer davacıların annesi ...'nın vefat ettiğini, davaya konu çekicinin davalı ... A.Ş'ye ait olduğunu, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle Halk Sigorta A.Ş tarafından sigortalı olduğunu, davacının otomobilinin ise ZMSS poliçesiyle Axa Sigorta A.Ş'ye sigortalı olduğunu, davacının eşini kaybederek dul kaldığını, 68 yaşında olan davacının eşinin desteğinden mahrum kaldığını, diğer davalıların da maddi manevi zarar gördüğünü belirtmiş, 500,00'er TL maddi Mehmet İçin 27.500,00 TL, diğerleri için 30.000,00'er TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; ...plakalı aracın 06.05.2014/2015 vadeli ve 35894153 no.lu kasko poliçesiyle sigortalı olduğunu, İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMSS) poliçesinin limitinin 20.000,00 TL olduğunu, davanın reddinin gerektiğini, davacı ...’nın olayda kusurlu olduğunu, kimsenin kendi kusurundan yararlanarak tazminat talebinde bulunamayacağını, ... dışındaki davacılar bakımından davalı şirketin sorumluluğunun kusur oranında belli olacağını bu nedenle kusur yönünden inceleme yapılması gerektiğini, zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortalarının sıralı sorumluluk olduğunu, faiz talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Halk Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davalı şirkete ZMSS poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın 18.10.2014 tarihinde işletilmesi sırasında davacının desteğinin öldüğünü, aracın ticari olmadığını, olayda hatır taşıması olduğunu, eşinin kusura katıldığını, araç sürücüsünün hız yapmasına engel olmadığını, limit dahilinde sorumlu olduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının trafik sigortası poliçesinden tazminat talep etme hakkının olmadığını, ZMSS poliçesine göre sigortacının 3. kişilere karşı sorumlu olduğunu, aktif bir değer sigortası olmadığını, pasif sigorta olduğunu, davacı araç işleteninin 3. kişi olmadığını, bu nedenle davacı ... yönünden davanın reddinin gerektiğini, diğer davalıların destekten yoksun kalıp kalmadıklarının incelenmesi gerektiğini, kusur yönünden inceleme yapılması gerektiğini, temerrüde düşmediklerinden faiz bakımından dava tarihinden itibaren sorumlu olacaklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Lojistik A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; olayda davacı ...'nın tamamen kusurlu olduğunu, davalı şirkete ait aracın sürücüsünün kendi şeridinde giderken araçtaki bir olumsuzluk nedeniyle aracını sağa yanaştırdığını, hatta sağ şerit dışına geçmek suretiyle sinyal vererek yavaşladığını ve yol dışına çıkmaya çalıştığını, olay sırasında park halinde olmadığını, aracı kontrol için sağa yanaştığı ve kurallara uygun olarak sinyalle yavaşladığı sırada arkasından gelen davacının arkadan çarptığını, sürücü belgesinin yetersiz olmasının olaya bir etkisinin olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; yetki ve görev itirazında bulunduklarını, davalının Samsun’dan yük alarak ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı...plakalı yan römork ile Tavşancıl Mahallesi Dilovası D100 karayolunda yol kenarında bulunan Hereke ...Tesisleri'ne girmek için sinyal verdiğini ve hızını azalttığını, yolun sağına yanaştığını, ancak davacının aracının yakın mesafeden geldiğini ve sol arka köşe kısımlarından çarptığını, kaza anında davacının aracının hareket halinde olduğunu, durma veya duraklamasının söz konusu olmadığını, arkadan çarpmanın en sağ şeritte meydana geldiğini, davacının olayda asli kusurlu olduğunu, davacının 1000 km'lik uzun yoldan geldiğini, yaşının 72 olduğunu, gece 04.30’da yorgun olduğunu, dikkatsiz olduğunu, ... ve ölen eşinin emniyet kemeri takmadıklarını, davalı aracının tır tesisinden çıkmadığını, kazanın tesis çıkışında olması halinde 300-400 m sonra olması gerektiğini, yine davacının ifadesinde orta şeritte giderken başka bir tırın kendisini sıkıştırdığını söylediğini, destekten yoksun kalma şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Gebze 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2014/428 Esas, 2015/361 Karar sayılı dosya kapsamında sanıklar (davacı) ..., (davalı) ... hakkında kovuşturma yürütüldüğü, yapılan yargılama sonucu sanık davacı hakkında ceza verilmesine yer olmadığına, sanık davalı hakkında meydana gelen kazada kusuru bulunmaması nedeniyle beraatine dair hüküm verildiği, dosyada alınan kusur raporunda davalı sürücü ...'in kusurunun bulunmadığı, reşit olan davacılara destekten yoksun kalma nedeniyle maddi zarar hesabı yapılmasının mümkün olmadığı, davacı ...'nın aracın işleteni olduğu, ZMSS Genel Şartlarında açıkça ifade edildiği üzere işleten tarafından ileri sürülecek tazminat taleplerinin sigorta teminatı dışında olduğundan destekten yoksun kalma tazminatı talep edilemeyeceği, davalı ...Ş. yönünden İMSS poliçe teminat kapsamında maddi tazminat talep edilemeyeceği ancak ferdi kaza koltuk sigortası teminat limiti olan 6.000,00 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği, davalılardan sürücü ... 'in kusurlu olmadığı anlaşıldığından bu davalı ile davalının aracının sigortalısı yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davasının ayrı ayrı reddi gerektiği gerekçesiyle davacıların maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı) talebinin davalı ...yönünden kabulü ile davacı ... için 500,00 TL, davacı ... için 500,00 TL, davacı ... için 500,00 TL, davacı ... için 500,00 TL, davacı ... için 500,00 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 24.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalıdan alınarak davacılara verilmesine, (davalının poliçe teminat limiti olan 6.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davalılar ..., ... Kaya Lojistik İç ve Dış Ticaret A.Ş, Halk Sigorta A.Ş, Axa Sigorta A.Ş yönünden davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine, davacıların, davalılar ..., ... Kaya Lojistik İç ve Dış Ticaret A.Ş yönünden manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece karara dayanak yapılan bilirkişi raporunda müvekkili ...'nın %100 kusurlu olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu, itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda, ceza dosyasında bulunan ve çelişen iki rapordan Adli Tıp Kurumu raporunun doğru olduğu benimsenerek kusur tespiti yapıldığını, ancak hangi somut gerekçelerle ceza dosyasında bulunan Adli Tıp Kurumu raporunun benimsendiğinin belirtilmediğini, ceza dosyasının Yargıtay'da temyiz aşamasında olduğunu ve henüz kesinleşmediğini, bu nedenle bekletici mesele yapılması gerektiğini, müteveffanın torunları olan davacılar için destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, müteveffanın torunlarına baktığını, davalı ... AŞ hususundaki kusur tespitinin de hatalı olduğunu, müvekkillerinden ... dışındaki diğer müvekkillerinin trafik kazası ile bir ilişiğinin bulunmadığını, tüm davalı ... şirketleri bakımından, müteveffanın yakınları olarak davacıların kusursuz 3. kişi konumunda olduklarını, reddedilen talepler bakımından her bir müvekkili aleyhine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, tek bir vekalet ücreti verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ... AŞ. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava dilekçesinde açıkça ferdi kaza koltuk sigortası limitinden talepte bulunulmadığını, buna rağmen kasko poliçesine eklenen ferdi kaza koltuk sigortasından dolayı müvekkili aleyhine hüküm kurulmasının haksız olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Gebze 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 18.11.2015 tarih ve 2014/428 Esas - 2015/361 Karar sayılı kararıyla davalı sürücü ...'in beraatine karar verildiği ve ilgili kararın Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 25.02.2020 tarih ve 2019/5842 Esas - 2020/2017 Karar sayılı ilamıyla onanmasına karar verilerek kesinleştiği, bu durumda, dava konusu trafik kazasının oluş şekli, bir başka deyişle maddi olgunun ceza mahkemesi kararıyla kesinleştiği ve kesinleşen maddi olgunun hukuk hakimini de bağladığı, davacılar vekili her ne kadar müteveffanın, davacı ... dışındaki diğer davacıların çocuklarına (müteveffanın, torunlarına) baktığını ve destekten yoksun kalma tazminatı koşullarının oluştuğunu iddia etmiş ise de; destekten yoksun kalma tazminatı verilebilmesi için gerekli koşulların bulunmadığı, davalı ... AŞ. aleyhine her bir davacı için açılan maddi tazminat davasında 500,00'er TL'ye hükmedildiği, mahkemece, her bir davacı için hükmedilen 500,00'er TL'lik miktarlar ayrı ayrı dikkate alındığında, kararın verildiği tarih olan 2017 yılı için öngörülen kesinlik sınırının altında kaldığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b/1 inci maddesi gereğince esastan reddine, davalı ... AŞ. vekilinin istinaf dilekçesinin, HMK'nın 352/1-b maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebi ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olmasına, dosya kapsamında alınan kusur raporunun olayın oluşuna uygun olmasına, davacıların destek yaşlarının dolmasına, davacıların ihtiyari dava arkadaşı olması sebebiyle ayrı vekalet takdirinin doğru olmasına göre davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.