YARGITAY 4. CEZA DAİRESİ

4. Ceza Dairesi         2024/3696 E.  ,  2024/8071 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/647 Değişik iş
SUÇ : Hakaret
KARAR : İtirazın reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Sesli, yazılı veya görüntülü bir ileti ile hakaret suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda Çorum Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 26.10.2023 tarihli ve 2023/1073 soruşturma, 2023/4586 Esas, 2023/3613 sayılı iddianamenin sanık ile şikayetçi arasında uzlaşma işlemlerinin yapılmadığından bahisle iadesine dair Çorum 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.11.2023 tarihli ve 2023/490 iddianame değerlendirme sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Çorum 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 26.12.2023 tarihli ve 2023/647 değişik iş sayılı kararının ... Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02.04.2024 gün ve 2024/31843 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteğinin;
"Çorum 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.11.2023 tarihli kararı ile müştekinin yurt dışlında olduğundan uzlaşma işlemlerinin yerine getirilememesi karşısında müşteki vekilinin şikayet dilekçesinde uzlaşma görüşmeleri için numarasını açıkça belirttiğinden müşteki vekili ile sanık arasında uzlaştırma işlemi yapılmadan dava açıldığından bahisle iddianamenin iadesine karar verilmiş ise de,
02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanun'larda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 34 üncü maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun’un 253 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında yer alan, "Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye veya bunların kanunî temsilcisine ulaşılamaması halinde, uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır." şeklindeki,
Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin 7/12 nci maddesinde yer alan, "Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma veya kovuşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye, sanığa veya kanunî temsilcisine ulaşılamaması hâlinde soruşturma veya kovuşturma konusu suçla ilgili uzlaştırma yoluna gidilmez." şeklindeki,
Aynı Yönetmeliğin 29/7. maddesinde yer alan, "Uzlaşma teklifinde bulunmak için çağrı; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi araçlardan yararlanılmak suretiyle de yapılabilir. Ancak, bu çağrı uzlaşma teklifi anlamına gelmez." şeklindeki,
Anılan Yönetmeliğin 29/6 ncı maddesinde yer alan, "uzlaştırmacının uzlaşma teklifinde bulunacağı şüpheli, sanık, katılan, mağdur veya suçtan zarar gören ya da kanunî temsilcilerine iletişim araçlarıyla ulaşılamaması hâlinde açıklamalı uzlaşma teklifi büro aracılığıyla yapılır." şeklindeki, düzenlemeler ile,
Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 24.09.2020 tarihli ve 2020/10181 Esas, 2020/9379 Karar sayılı ilâmında "...Uzlaştırma yoluna gidilip gidilemeyeceğinin değerlendirilmesinde, müştekilerin sırf yabancı ülke vatandaşı olması ve yurt dışında oturmasının yeterli bulunmadığı, müştekilerin soruşturma aşamasında alınan ifadelerinde kimlik, yurt dışı adres ve telefon bilgileri de bulunduğu gözetilerek, dosyanın uzlaşma işlemlerinin yapılması için uzlaştırma bürosuna gönderilmesi, uzlaştırma teklifinin yukarıda anılan kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak uzlaştırma bürosunca yapılması, bu suretle müştekilere ulaşılamaması halinde uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğinin kabul edilmesi gerektiği gözetilmeksizin,.." şeklinde,
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 27.06.2019 tarihli ve 2019/2131 Esas, 2019/7836 Karar sayılı ilâmında "...Uzlaşma teklifinde bulunmak için çağrı; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi araçlardan yararlanılmak suretiyle de yapılabilir. Ancak, bu çağrı uzlaşma teklifi anlamına gelmez.." şeklinde düzenlemeler karşısında uzlaştırma teklifinin şüpheli, sanık, katılan, mağdur veya suçtan zarar görene bizzat yapılması gerektiği..." şeklinde,
Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 19.09.2022 tarihli ve 2022/8122 Esas, 2022/7020 Karar sayılı ilâmında "...İnceleme konusu somut olayda, uzlaştırma bürosu tarafından sanığın müdafiine uzlaşma teklifi yapılmıştır. Bu nedenle sanık müdafiine yapılan uzlaştırma teklifi geçerli olmadığından sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmesinde isabet bulunmamaktadır." şeklinde,
Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 15.03.2022 tarihli ve 2021/39857 Esas, 2022/7444 Karar sayılı ilâmında"... uzlaştırma teklifinin şüpheli, sanık, katılan, mağdur veya suçtan zarar görene bizzat yapılması gerektiği, bu nedenle onların vekili ya da müdafiine yapılamayacağı, soruşturma konusu olayda müşteki vekiline yapılan uzlaştırma teklifinin geçerli olmadığı ve dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilip, uzlaştırma işlemleri yapıldıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir." yer alan açıklamalar nazara alındığında,
Uzlaştırma teklifinde bulunmak için çağrının, telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi araçlardan yararlanılarak, şüpheli, sanık, katılan, mağdur veya suçtan zarar görene bizzat yapılması gerektiği ayrıca uzlaşma teklifi anlamına gelmeyen çağrının vekil ya da müdafiye yapılamayacağı anlaşılmakla,
Soruşturma konusu olayda, müşteki vekilinin, şikayet dilekçesinde müvekkilinin yurt dışında olduğunu bildirmiş olması karşısında, uzlaştırma teklifi yapılması maksadıyla çağrı yapılması için dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderildiği,
Uzlaştırma Bürosu tarafından, yapılan araştırma sonucunda müştekinin Çorum İl Emniyet Müdürlüğünün 17.10.2023 tarihli ve 2023101708542065716 sayılı yazısı uyarınca yurt dışında olduğunun tespit edilmesi üzerine, müştekinin yurt dışında olduğundan bahisle uzlaştırma teklifi için çağrı yapılamadığının belirtilerek dosyanın iade edildiği görülmekle,
Çorum Cumhuriyet Başsavcılığının 26.10.2023 tarihli iddianamesi ile şüpheli üzerine yüklenen uzlaştırmaya tabi hakaret suçundan, yurt dışında olduğu resmi makamlarca tespit edilen müştekiye uzlaştırma teklifi için çağrı yapılmadan kamu davası açılmasında, hukuka aykırılık bulunmadığı gibi Çorum 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.11.2023 tarihli kararında belirtildiği şekilde, özel yetkili vekil vasıtasıyla uzlaştırma işlemlerinin yapılamayacağı, zira vekilin uzlaştırma görüşmesine katılabilmesi için öncelikle asile usulüne uygun çağrı yapılıp, asilin uzlaştırmacı veya uzlaşma bürosuna müracaat etmesi halinde yapılacak uzlaştırma teklifini müteakiben artık vekilin bu aşamada yetkilerini kullanabileceği, aksi durumda vekil veya müdafiine yapılan vekaletnamesinde özel yetki bulunmuş olmasına rağmen yapılan uzlaştırma çağrısının da geçerli olmayacağı cihetle anılan gerekçeler ile merciince itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar vermesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 174 üncü maddesinin birinci fıkrasında;
"Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170. maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) Suçun sübutuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut delil toplanmadan düzenlenen,
c)Önödemeye veya uzlaşmaya tabi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir." hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı Kanunun “Uzlaşma” başlıklı 253 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;
“Soruşturma konusu suçun uzlaşmaya tâbi olması ve kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunması hâlinde, dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Büro tarafından görevlendirilen uzlaştırmacı, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görene uzlaşma teklifinde bulunur. Şüphelinin, mağdurun veya suçtan zarar görenin ... olmaması halinde, uzlaşma teklifi kanunî temsilcilerine yapılır. Uzlaştırmacı uzlaşma teklifini açıklamalı tebligat veya istinabe yoluyla da yapabilir. Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar gören, kendisine uzlaşma teklifinde bulunulduktan itibaren üç gün içinde kararını bildirmediği takdirde, teklifi reddetmiş sayılır.” hükmü bulunmaktadır.
Kişinin uzlaştırma hususundaki beyanı kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan olup, hak sahibinin açık beyanı ya da açıkça (varlığı halinde) vekaletnamede bu hususta vereceği yetki ile vekili kullanabilecektir.
05/08/2017 tarihli ve 30145 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin on ikinci fıkrası; "Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma veya kovuşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye, sanığa veya kanunî temsilcisine ulaşılamaması hâlinde soruşturma veya kovuşturma konusu suçla ilgili uzlaştırma yoluna gidilmez." şeklinde düzenleme yer almaktadır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında inceleme konusu somut olayda; Çorum Cumhuriyet Başsavcılığınca şikayetçinin yurt dışında olduğu gerekçesiyle uzlaştırma işlemleri yapılmaksızın iddianame tanzim edilmiş ise de; yurt dışında ikamet eden şikayetçinin 29.04.2022 tarihli vekaletnamede vekiline uzlaştırma hususunda açıkça yetki verdiği anlaşılmakla; şikayetçi vekiline uzlaştırma teklifi yapılmaksızın iddianame düzenlenmesi hukuka aykırı olup, Yerel Mahkemenin iddianamenin iadesine yönelik kararının isabetli olduğu belirlenmiştir.
Her ne kadar mercii kararında uzlaşmanın özel vekaletli de olsa doğrudan vekil ile sürdürülemeyeceğinin Yargıtay içtihatlarından anlaşıldığı ancak yurt dışında bulunan şikayetçiye uzlaştırma teklifinin yurt dışı tebligat ya da 5271 sayılı Kanun'da sınırlayıcı bir yöntem öngörülmediğinden her türlü vasıta ile yapılabileceği belirtilerek itiraz reddedilmiş ise de; mercii kararının sonucu itibariyle yerinde olduğu görülmekle kanun yararına bozma talebinin reddine karar verilmiştir.
III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği Tebliğname'deki düşünce yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
04.06.2024 tarihinde karar verildi.