YARGITAY 4. CEZA DAİRESİ

4. Ceza Dairesi         2024/2533 E.  ,  2024/5606 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/2253 Değişik İş.
SUÇ : Cumhurbaşkanına hakaret
KARAR : İtirazın reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Cumhurbaşkanına hakaret suçundan şüpheli hakkında iddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın reddine dair yukarıda tarih ve sayısı belirtilen Yerel Mahkeme kararının, ... Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.02.2024 tarih ve KYB-2024/9541 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma isteminin;
Dosya kapsamına göre, şüphelinin Facebook isimli sosyal paylaşım sitesinde "..." isimli profil hesabı üzerinden Cumhurbaşkanı ... 'ı kastederek hakaret içerikli paylaşımlar yaptığı iddia edilen olay nedeniyle yapılan soruşturma sonucunda düzenlenen iddianamenin, Batman 1. Ağır Ceza Mahkemesince "..Bu açıklamalar ışığında dosyanın incelemesinde, tanzim edilen açık kaynak araştırma raporu kapsamında tespiti yapılan hesabın, açık kaynak künye bilgilerinden hareketle teyide raporu kapsamında tespiti yapılan hesabın, açık kaynak künye bilgilerinden hareketle teyide muhtaç bilgilere istinaden şüphelinin hesabın kullanıcısı olabileceği değerlendirmesinde bulunulması gözetilerek iddianamenin tanzim tarihinden önce şüphelinin yurt dışı açık adres bilgisine ulaşıldığı halde, "Ceza İşlerinde Karşılıklı Adli Yardım Avrupa Sözleşmesi" ve 6706 sayılı Kanun hükümleri kapsamında,

istinabe sureti ile araştırma yapılıp ifadesi temin edilmeden iddianame tanzim edildiğinin görüldüğü, CMK’nın 170/5. fıkrasında “İddianamenin sonuç kısmında, şüphelinin sadece aleyhine olan hususlar değil, lehine olan hususlar da ileri sürülür.” hükmüne yer verildiği, emredici nitelikte bulunan bu kuralın yerine getirilmesi çoğu zaman şüphelinin savunmasının alınmasıyla işlerlik kazanacağı, ayrıca şüphelinin üzerine atılı suçun mağdurunun Cumhurbaşkanı olduğu, iddianamede müştekiye yer verilmediği.." şeklinde gerekçe ile iadesine karar verildiği anlaşılmış ise de;
Benzer bir olaya ilişkin olarak Yargıtay 14. Ceza Dairesinin 11/10/2011 tarihli ve 2011/14137 esas, 2011/626 sayılı kararında, “Her ne kadar, 5271 sayılı Kanunun 170. maddesinin üçüncü fikrasının (c) bendinde, mağdurun kimliği iddianamede bulunması gereken unsurlar arasında sayılmış ise de; bunun yapılan soruşturma sonucunda mağdurun kimliğinin elde edilmesi durumuna ilişkin olduğu, yapılan bütün araştırma ve soruşturmaya rağmen mağdurun kimliğinin tespit edilememesinin şüpheli hakkında iddianame düzenlenmesine engel durum oluşturmayacağı açıktır. Ceza yargılaması için diğer asli unsurların bulunduğu bir durumda, zorunluluktan kaynaklanan bu eksiklik ceza yargılamasının yapılmasına engel teşkil etmeyecektir.”
Yine Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 13/07/2020 tarihli ve 2020/2701 esas, 2020/3652 karar sayılı ilâmında, "...araştırma tutanakları ile tespiti yapılan sosyal medya hesabından Cumhurbaşkanına hakaret içerir paylaşımlarda bulunulması nedeni ile başlatılan soruşturmada, teyide muhtaç olmakla birlikte hesabın herkese açık künye bilgilerine istinaden ... kayıtlarından kimlik ve adres bilgileri tespit edilerek yurt dışına çıkış yaptığı ve ikamet ettiği belirlenerek çıkartılan yakalama kararının infazının beklenilmesine müteakip belirlenen hesabın kullanıcısı olduğu ... atılı suçun şüpheli tarafından işlendiğine yönelik yeterli şüphenin oluştuğuna dair değerlendirmede hukuka aykırılık görülmediğinden, profiline ekli kişilerin tespiti ile bilgisine başvurulması veya "Ceza İşlerinde Karşılıklı Adli Yardım Avrupa Sözleşmesi" ve 6706 sayılı Kanun hükümleri kapsamında istinabesine başvurulması sureti ile araştırma yapılmasının kovuşturma aşamasında da mümkün olduğu ve adresinde bulunamadığından hakkında yakalama emri çıkarılıp makul süre beklenildikten sonra müsnet suçun nitelik ve mahiyetine göre iddianame düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından istemin kabulüne ... kararının CMK'nın 309/4-a maddesi uyarınca BOZULMASINA," şeklinde açıklamalara yer verildiği,
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170/3. maddesinde iddianamede nelerin gösterileceği, aynı Kanun’un 174/1. maddesinde iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukukî nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği,
Bu haliyle, şüpheli hakkında düzenlenen açık kaynak araştırma tutanağında güncel adresinin "einsiedlerstr. 47 8810 horgen/isviçre konfederasyonu" olarak belirlendiği, şüphelinin ifadesinin alınmasının mümkün olmaması nedeniyle savunmasının alınmasına yönelik Batman 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 01/06/2021 tarihli ve 2021/2527 değişik iş sayılı kararı ile hakkında yakalama kararı çıkartıldığı, yakalama emrinden itibaren makul bir süre geçmesine karşın şüphelinin savunmasının alınamadığı, iddianamenin iadesi sebepleri arasında şüphelinin savunmasının alınmamış olmasının ve müştekinin kimliğinin yer almamasının sayılmadığı cihetle, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
5271 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesi;
"(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170. maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
c) Ön ödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen, İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.
(2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.
(3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.
(4) Cumhuriyet Savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.
(5) İade kararına karşı Cumhuriyet Savcısı itiraz edebilir." şeklinde düzenlenmiştir
5271 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesinde iddianamenin iadesi müessesesi düzenlenmiştir. Bu kurumla, kamu davasının açılmasından evvel kanuni şartları taşımayan, yeterli bilgileri içermeyen ve hatalı düzenlenen iddianamelerin bir nevi süzgeçten geçirilip filtrelenerek yargının faaliyetinin hızlandırılması, makul sürede yargılamanın gerçekleştirilmesi, gereksiz davaların önüne geçilmesi, lekelenmeme hakkının korunması amaçlanmaktadır.
Aynı Kanun'un 174 üncü maddesinin ikinci fıkrasında ise açıkça; suçun hukuki nitelendirmesi nedeniyle iddianamenin iade edilemeyeceği belirtilmektedir. Ceza muhakemesinde yaptığı soruşturmadan sonuç çıkarma görevi olan Cumhuriyet Savcısının, sonuç çıkarma aşamasında suçun hukuki niteliğini takdir etme ... da bulunmaktadır. Buna göre yapılan soruşturma sonucunda, tipik fiilin, Kanun’un hangi maddesindeki suçu oluşturduğunu Cumhuriyet Savcısı gösterecek, ancak hakim, bu gösterim ile bağlı olmayacaktır. Hakim, hükmünü, 5271 sayılı Kanun'un 225 inci maddesinin birinci fıkrasına göre; iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve fail hakkında verecektir. Hakimin, Cumhuriyet Savcısının yaptığı nitelendirme ile bağlı olmadığı için iddianameyi bu yönde de iade edemeyeceği 5271 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınmıştır. Maddede iddianamenin iadesi sebepleri sınırlı sayıda gösterilmiştir. Bu sebepler dışında iddianamenin iade edilmesi ceza ... sistemimizde kabul edilmemiştir.
İncelenen dosyada; Cumhurbaşkanına hakaret suçu nedeniyle yürütülen soruşturmada şüphelinin yurtdışında olması ve ulaşılamaması nedeni ile ifadesinin alınamadığının anlaşıldığı, soruşturma savcısının mevcut bilgilere göre şüphelinin ifadesinin alınması amacı ile yakalama kararı verilmesi için Sulh Ceza Hakimliğine başvurduğu ve bu başvuru neticesinde, Batman 1. Sulh Ceza Hakimliğince, şüpheli hakkında 01.06.2021 tarihinde ifade alınmasına yönelik yakalama kararı verildiği ve bu kararın infazının da makul bir süre beklendiği, buna rağmen şüpheli yakalanamadığından dolayı ifadesinin alınamadığı, iddianamede suç adının Cumhurbaşkanına hakaret olarak yazılmasına göre suçun mağdurunun/zarar göreninin ülkenin Cumhurbaşkanı olduğunda şüphe bulunmaması karşısında;
iddianame başlığında şikayetçi adının açıkça ve ayrıca gösterilmemesinin ve şüphelinin savunmasının alınmamasının 5271 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesi kapsamında iade sebebi olarak kabul edilemeyeceği, bu nedenle iddianamenin iadesi kararının ve bu karara yapılan itirazın reddi kararı Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. Batman 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 08.11.2023 tarihli ve 2023/2253 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
30.04.2024 tarihinde karar verildi.