YARGITAY 4. CEZA DAİRESİ

4. Ceza Dairesi         2024/1113 E.  ,  2024/1630 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2021/263 E., 2022/1004 K.
SUÇ : İmar kirliliğine neden olma
İNCELEME KONUSU
KARAR : Mahkûmiyet
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN :Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

İmar kirliliğine neden olma suçundan sanık ...'nın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 184 üncü maddesinin birinci fıkrası,43 üncü ve 62 nci maddeleri, 50 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 52 nci maddesi gereğince 7.600,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, cezasının aynı Kanun'un 58 inci maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine dair Gaziosmanpaşa 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.06.2022 tarihli ve 2021/263 Esas, 2022/1004 Karar sayılı kararının Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 08.01.2024 gün ve 2023/138590 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;
"Gaziosmanpaşa 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.06.2022 tarihli gerekçeli kararında, adli para cezasına çevirme işleminde esas alınan sürenin 1 yıl 15 gün hapis cezası karşılığı 380 gün olmasına rağmen anılan kararın 4 üncü bendinde "10 ay hapis cezasının adli para cezasına çevrilerek" şeklinde ifadesinin yazım hatasından kaynaklandığı ve mahallinde düzeltilebileceği gözetilerek yapılan incelemede,
Dosya kapsamına göre,
1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar” başlıklı 50. maddesinin 1 nci fıkrasında yer alan “Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre; a)Adlî para cezasına... çevrilebilir'', "Süreli Hapis Cezası” başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezasıdır." şeklindeki düzenlemelere rağmen, sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 184/1, 43/1 ve 62/1 inci maddeleri uyarınca verilen ve kısa süreli olmayan 1 yıl 15 gün hürriyeti bağlayıcı cezanın, seçenek yaptırım olarak adli para cezasına çevrilemeyeceğinin gözetilmemesinde
Kabule göre de;
2. Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 10.06.2020 tarihli ve 2019/27995 Esas, 2020/13032 Karar sayılı ilâmında belirtildiği üzere, anılan Mahkemesince sanık hakkındaki adlî para cezasının 5237 sayılı Kanun'un 58 nci maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verilmiş ise de, sanık hakkında neticeten adlî para cezasına hükmedilmesi karşısında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilemeyeceğinin gözetilmemesinde,
İsabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
Sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi gereğince indirim yapılması neticesinde 1 yıl 15 gün hapis cezasına hükmedilmesi ile gerekçeli kararda hapis cezasının 380 gün karşılığı adli para cezasına çevrildiğinin belirtilmesine rağmen anılan kararın 4 üncü bendinde "10 ay hapis cezasının adli para cezasına çevrilerek" ibaresi yazılmasının mahallinde düzeltilebilir maddi hata niteliğinde olduğu belirlenerek inceleme yapılmıştır.
Bir Numaralı Bozma İstemi Yönünden
5237 sayılı Kanun'un “Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar” başlıklı 50 inci maddesi;
“(1) Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre;
a. Adli para cezasına,
b. Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle, tamamen giderilmesine,
c. En az iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkanı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmeye,
d. Mahkum olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanmaya,
e. Sağladığı hak ve yetkiler kötüye kullanılmak suretiyle veya gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak suç işlenmiş olması durumunda; mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınmasına, belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasaklanmaya,
f. Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ve gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya,
Çevrilebilir.
(2) Suç tanımında hapis cezası ile adli para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hallerde, hapis cezasına hükmedilmişse; bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez.
(3) Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkum olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.
(4) Taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa; bu ceza, diğer koşulların varlığı halinde, birinci fıkranın (a) bendine göre adli para cezasına çevrilebilir. Ancak, bu hüküm, bilinçli taksir halinde uygulanmaz.
(5) Uygulamada asıl mahkûmiyet, bu madde hükümlerine göre çevrilen adli para cezası veya tedbirdir.
(6) Hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet Savcılığı'nca yapılan tebligata rağmen otuz gün içinde seçenek tedbirin gereklerinin yerine getirilmesine başlanmaması veya başlanıp da devam edilmemesi halinde, hükmü veren mahkeme kısa süreli hapis cezasının tamamen veya kısmen infazına karar verir ve bu karar derhal infaz edilir. Bu durumda, beşinci fıkra hükmü uygulanmaz.
(7) Hükmedilen seçenek tedbirin hükümlünün elinde olmayan nedenlerle yerine getirilememesi durumunda, hükmü veren mahkemece tedbir değiştirilir” hükmünü içermektedir.
İncelenen somut olayda; İmar kirliliğine neden olma suçundan sanık ... hakkında 5237 sayılı Kanun'un 184 üncü maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü ve 62 inci maddeleri uyarınca hükmolunan 1 yıl 15 gün hapis cezasının kısa süreli olmadığı ve seçenek yaptırıma çevrilemeyeceği gözetilmeden; seçenek yaptırım olarak adli para cezasına çevrilmesi hukuka aykırıdır.
Kabule Göre İki Numaralı İstem Yönünden
5237 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinin 6 ncı fıkrasında "Tekerrür halinde hükmolunan ceza, mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilir. Ayrıca, mükerrir hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanır." 7 inci fıkrasında "Mahkûmiyet kararında, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı belirtilir." 8 inci fıkrasında "Mükerrirlerin mahkûm olduğu cezanın infazı ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması, kanunda gösterilen şekilde yapılır." hükümleri yer almakta, aynı Kanun'un 50 inci maddesinin 5 inci fıkrasında ise "Uygulamada asıl mahkumiyet, bu madde hükümlerine göre çevrilen para cezası veya tedbirdir." hükümlerine yer verilmektedir.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 108 inci maddesinde düzenlenen mükerrirlere özgü infaz rejiminin, yalnızca hapis cezalarına ilişkin olduğu ve aynı Kanunun adli para cezalarının infaz yöntemini gösteren 106 ıncı maddesinde de mükerrirlikle ilgili bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir.
İnceleme konusu somut olayda; sanık hakkında netice cezanın adli para cezası olarak belirlenmesinden sonra sanık hakkında mükerrirlere özgü infaz rejimi ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. (1) ve (2) numaralı istemlere ilişkin olarak; Gaziosmanpaşa 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.06.2022 tarihli ve 2021/263 Esas, 2022/1004 Karar sayılı ilamının (bir numaralı istem yönünden aleyhe sonuç doğurmamak ve yeniden yargılama yapılmamak üzere), 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. Karardaki 2 nolu hukuka aykırılığın 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin 4/d fıkrası gereğince Yargıtay tarafından giderilmesi gerektiğinden; HÜKÜM fıkrasında yer alan “tekerrür hükümlerinin uygulanmasına” ilişkin kısmın hükümden ÇIKARILMASINA, karardaki diğer hususların olduğu gibi bırakılmasına,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
13.02.2024 tarihinde karar verildi.