YARGITAY 3. HUKUK DAİRESİ

3. Hukuk Dairesi         2023/5165 E.  ,  2024/628 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/547 E., 2023/905 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Aksaray 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/131 E., 2023/13 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde alacak davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Davacı vekili; müvekkilinin dava dışı... ile sermayelerini birleştirerek 2009 yılı Şubat ayından itibaren 5,5 yıl süreyle emlak alım satım adi ortaklığı yaptıklarını, işyerinin davalı ... adına kaydettirildiğini, kar ve zararın eşit olarak paylaşılmasının kararlaştırıldığını, ortak...'in vergiden kaçınmak amacıyla muvazaalı olarak taşınmazları davalı eşi ve oğlu adına tescil ettirdiğini, davalıların uhdesinde ortaklık kazancıyla alınan taşınmazların bulunduğunu, davalı ...'nin gelirinin bulunmadığını, ortaklığın tasfiyesi amacıyla Mahkemenin 2015/361 E. sayılı dosyasıyla dava açtıklarını, söz konusu taşınmazların davalılar adına kayıtlı olması nedeniyle tasfiyede hak kaybı yaşanacağını ileri sürerek; davalılar adına kayıtlı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile ortak... adına tasfiye dosyasında (2015/361 E. sayılı) belirlenecek payı oranında tesciline karar verilmesini talep etmiş, 28.06.2021 tarihli tamamen ıslah dilekçesinde; ortaklık süresince kar payı dağıtımı yapılmadığını, sürekli yeni yatırımlarda değerlendirildiğini, davalıların ev hanımı ve öğrenci olarak gelirlerinin olmadığını, davalılara üzerine kayıtlı taşınmazların ortaklar adına alındığını, ortak...'in vekalet yetkisini kötüye kullanarak davalılar adına tescil yaptırdığını, müvekkilinin tescillere onayının bulunmadığını, ortağın kötüniyetli olduğunu davalıların bilmemesinin mümkün olmadığını, taleplerini tamamen ıslah ettiklerini belirterek; davalı ... adına kayıtlı 1750 ada 15 parseldeki ve davalı ... adına kayıtlı 4591 ada 5 parseldeki taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı ve ortak... adına elbirliği halinde tesciline, olmadığı takdirde ortaklık payına karşılık taşınmazların 1/2 oranındaki payının davacı adına tesciline, aksi takdirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla, 80.000,00 TL'nin davalı ...'den, 432.500,00 TL'nin davalı ...'dan dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili; davacının iddialarının doğru olmadığını, müvekkillerinin iş ilişkileri ile ilgilerinin bulunmadığını, davacının ne müvekkilleri ne de... ile adi ortaklığının bulunmadığını, İdris ile davacının 2009 yıllarında 70.000,00 Euro eklemesi ile ortak birkaç taşınmaz aldıklarını, bu taşınmazlardan 20.000,00 Euro kâr elde ettiklerini, İdris'in davacıya aldığı paranın karşılığı olarak 52.500,00 Euro ödediğini, toplamda 27.500,00 Euro borcu bulunduğunu, kar ve anapara ödenerek iş ilişkisinin sonlandırıldığını, süregelen ortaklık bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. Mahkemenin 21.12.2021 tarihli ve 2020/219 E., 2021/365 K. sayılı kararıyla; dava konusu edilen 4543 ada 7 parsel sayılı taşınmazın adi ortaklığın ortağı olduğu iddia edilen ... adına tapuya kayıtlı olduğu, dava konusu 1750 ada 15 parselde kayıtlı ve 4591 ada 5 parselde kayıtlı taşınmazların ortak olduğu iddia edilen ... tarafından alındığı ve ortak adına tescil edilmesinin uygun olacağı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile 1750 ada 15 parselde kayıtlı 9 nolu bağımsız bölümün ve 4591 ada 5 parselde kayıtlı 1.425,00 m2'lik taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile adi ortaklık ortağı olduğu iddia edilen diğer davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, davacının kendi adına 1/2 hissenin kaydı talebinin reddine, 4543 ada 7 parselde kayıtlı taşınmaz yönünden karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı, davalılar vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

3. Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2022 tarihli ve 2022/598 E., 2022/860 K. sayılı kararıyla; davanın inançlı işlem ve nam-ı müstear hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin olduğu, eldeki dava tamamen ıslah edilmesinden ötürü ıslah dilekçesinde talepler itibariyle değerlendirme yapılıp hüküm kurmak yerine dava dilekçesindeki talep üzerinden hüküm kurulmasının doğru olmadığı, öncelikle dava dilekçesindeki talep ve sonuç kısımları arasındaki çelişki açıklattırılması, sonrasında bu açıklamalar itibariyle özelikle ıslah yoluyla taraf değişikliğinin mümkün olup olmadığı bu meyanda ıslah dilekçesine usuli anlamda itibar edilip edilmeyeceğinin gerekçeli olarak değerlendirilmesi gerektiği, somut olayda; ortaklarla, davalı ... ve...arasındaki inançlı işleme ilişkin yazılı delil sunulmadığı gibi yazılı delil başlangıcı sayılabilecek bir delil de ibraz edilmediği, bu durumda davacı tarafa yemin teklif hakkı hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yargılamanın yeniden yapılması için dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmiştir.
4. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ıslah yolu ile taraf teşkilinin mümkün olmadığı, yemin hakkı hatırlatılmasına rağmen davacının yemin hakkını kullanmadığı, davanın ispat edilmediği gerekçesiyle; dahili davalı ... aleyhindeki talep bakımından karar verilmesine yer olmadığına, davalılar Selbi ve...yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; cevap dilekçesinde müvekkilinin 70.000,00 Euro ortaklığa sermaye verdiğinin ikrar edildiğini, ortaklık süresince kâr dağıtımı yapılmadığını, kazançlarla devamlı taşınmaz alındığını, davalının müvekkilinin bilgisi dışında ortaklığın mal varlığını gizlemek amacıyla davalı eşi ve oğlu adına tescil yaptırdığını, davalıların muvazaalı işlem yaptığını, bu nedenle yazılı delil gösterme mecburiyetinin bulunmadığını, tanık ve her türlü delille ispatlanabileceğini, tanık beyanları ve tasfiye dosyasına sunulan davalının el yazısı ile yazılan defterin sunulduğunu, dava arkadaşlığı nedeniyle davalı ...'in davaya dahil edilmesinde muvafakat gerekmediğini, kaldı ki davalının muvafakat ettiğini ileri sürerek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafın adi ortak olduğunu ileri sürdüğü...'i usuli bir gereklilik olarak davaya dahil etmesi ve taraf teşkili sağlamasının yerinde olduğu, davacı tarafın dava konu taşınmazların satın alınmasına dair inançlı işleme esas olmak üzere davalı ... ve...dan sadır olan yazılı belge veya yazılı delil başlangıcı ile ispatlayamadığı, yemin hakkı hatırlatılmasına rağmen kullanmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf sebeplerini tekrar ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, adi ortaklık adına alınan ve davalılar adlarına tescil edildiği iddia edilen taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ve tescili, olmadığı takdirde ortağın payına dair bedelin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 190 ıncı maddesi,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6 ncı maddesi,

3. 05.02.1947 tarihli ve 20/6 sayılı Yargıtay İçtihat Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; taraflar arasındaki hukuki ilişkiye yukarıda yer verilen içtihadı birleştirme kararının doğru şekilde uygulandığı, dava konusu taşınmazların ortaklığa ait olduğu iddiasının yazılı delille kanıtlanamadığı ve davacının yemin deliline başvurmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.