YARGITAY 3. HUKUK DAİRESİ

3. Hukuk Dairesi         2023/3041 E.  ,  2024/1303 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/813 E., 2023/46 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/405 E., 2021/1219 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; davacı aleyhine Kızıltepe İcra Müdürlüğünün 2020/4927 E. sayılı dosyası ile davalı tarafından 322.650,62 TL borç yönünden takip başlatıldığını, borcun gerçeği yansıtmadığını, davacının faturadan kaynaklı borcunun olmadığını ileri sürerek; davacının icra dosyasından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili; borcun sebebinin Enerji Piyasaları Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin (EPTHY) 32 ve 33 üncü maddeleri uyarınca tüketilen enerji hesaplanarak oluşturulan elektrik faturası olduğunu, tahakkuk edilen faturalar ödenmediğinden icra takibi başlatıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu borca ilişkin tutanak ve belgelerin istenmesi üzerine, davalı şirket tarafından davaya konu borcun endeks faturaya ilişkin olduğu belirtildiği halde icra takibine dayanak faturaların ibraz edilmediği, menfi tespit davasında kural olarak hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı alacaklıda olduğu, icra takibine dayanak faturalar dosyaya sunulmadığından davalının alacağını ispatlayamadığı, davalı şirketin yerleşik uygulamalarına göre "Y" kodu ile başlayan faturalar usulsüz elektrik kullanımına ilişkin olsa da davaya konu borcun davacının kaçak veya usulsüz elektrik kullanmasından kaynaklandığı hususunda iddiada bulunulmadığı, nitekim davalı şirketin yetkisi dahilinde otomatik sayaç okuma sistemi ile uzaktan alınan endeks verilerine göre faturalandırma işlemini yapma imkanı bulunmadığı, kötü niyet tazminatı talep edilmediğinden bu hususta değerlendirme yapılmadığı gerekçesiyle; davanın kabulü ile davacının hakkında yürütülen icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin derhal durdurulmasına ve karar kesinleştiğinde icranın eski hale iadesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; tüketilen enerjinin hesaplanarak elektrik faturası oluşturulduğunu, tahakkuk edilen faturalar ödenmediğinden icra takibi başlatıldığını, davacının buğday ve mısır ekimi için sulu tarım yaptığını, bu sulamayı davalı şirketin elektrik enerjisi ile gerçekleştirdiğini, davacının sulu tarım yaptığı yere yakın doğal kaynak suyu veya dere bulunmadığını, aksine parselin yakınında trafo ve elektrik enerjisi akımını sağlayacak tesisatın mevcut olduğunu ve davacının elektrik enerjisi kullanma dışında sulama yapmak için herhangi bir imkânının bulunmadığını ileri sürerek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; menfi tespit istemine konu icra takibinin dayanağı olarak “Y” kodlu faturalar gösterilmiş ise de, davalının takip konusu borcun endekse dayalı tüketim faturalarından kaynaklandığını savunduğu, itirazın iptali davalarında olduğu gibi icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında da, davalı takip alacaklısının takip talebinde belirttiği borç sebebi ile bağlı olduğu, "Y" kodlu faturalar usulsüz enerji kullanım halinde düzenlendiği hâlde, eldeki menfi tespit davasında takibin tüketim endeksine dayalı faturadan kaynaklandığının ileri sürülmesi mümkün olmamakla birlikte, borç sebebinin takip talebinde sehven "Y" kodlu fatura olarak bildirildiği düşünülecek olsa dahi, bu durumda davalının tüketime dayalı fatura nedeniyle tahakkuk ve tahsil yetkisinin bulunmadığı, davacının menfi tespit talebinde haklı olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf sebeplerini tekrar ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklanan alacak nedeniyle başlatılan icra takibinden borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6 ncı maddesi,

2. 30.05.2018 tarihli Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında belirtilen gerekçeye, menfi tespit davasında ispat yükü üzerine olan davalı alacaklının takipte dayandığı belgeler dışında başka belgelere dayanamayacağının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.04. 2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.