YARGITAY 3. CEZA DAİRESİ

3. Ceza Dairesi         2023/16739 E.  ,  2024/2589 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2022/170E., 2022/305K.
SUÇ : Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme,
TC.Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs, Silahlı terör örgütüne üye olma
HÜKÜM : Mahkumiyet, Hüküm verilmesine yer olmadığına
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Red - Bozma

Sanıklar hakkında bozma üzerine anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme suçundan kurulan hükümlerin temyiz edilmesi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;
a. Milli Savunma Bakanlığının tüm suçlardan, T.C. ...'nın Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından ve ...’nın Türkiye Cumhuriyeti Hükumetini ortadan kaldırmaya teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından müsnet suçların niteliği itibarıyla doğrudan doğruya zarar görmemeleri nedeniyle davaya katılmalarına ilişkin kararlar hukukî değerden yoksun olup hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden, temyiz istemlerinin 5271 sayılı CMK’nın 298/1 inci maddesi gereğince REDDİNE,
b. Diğer temyiz taleplerine konu hükümleri; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286 ncı maddesinin birinci ve 307 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle gereği düşünüldü:
Sanık ... ile sanıklar müdafiilerinin duruşmalı inceleme istemlerinin, İlk Derece Mahkemesinde, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesi doğrultusunda, savunmaya yeterli imkanın sağlanması ve bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması, temyiz denetiminde sınırsız şekilde yazılı savunma imkanının kullanılabilme olanağının bulunması karşısında savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından, 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanun'un 94 üncü maddesi ile değişik CMK’nın 299/1 inci maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.06.2018 tarihli ve 2018/21 Esas, 2018/118 sayılı kararı ile sanıklar hakkında ayrı ayrı, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs, TC.Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs ve Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs suçlarından 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ayrı ayrı beraat; silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 314 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 3713 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi, 53 üncü maddesi, 58 inci maddesinin altıncı, yedinci, dokuzuncu fıkraları ve 63 üncü maddesi uyarınca mahkumiyet kararları verilmiştir.
2. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 11.06.2019 tarihli ve 2018/2155 Esas, 2019/446 sayılı kararı ile sanıklar hakkında, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs, TC.Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs ve Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs suçlarından beraat kararlarına yönelik istinaf başvurularının esastan reddine; silahlı terör örgütüne üye olma suçundan kurulan mahkumiyet kararına yönelik istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
3. Bölge Adliye Mahkemesi kararının sanıklar ve müdafiileri, katılanlar vekilleri ve Cumhuriyet savcısının temyizi üzerine üzerine; Yargıtay 3. Ceza Dairesinin, 15.03.2022 tarihli ve 2021/4368 Esas, 2022/1454 Karar sayılı ilamı ile sanıklar hakkında, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs, TC.Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs ve Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs suçlarından beraat ve silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkumiyet kararlarının bozulmasına karar verilmiştir.
4. Yargıtay bozma kararı üzerine; İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesinin, 16.12.2022 tarihli ve 2022/170 Esas, 2022/305 sayılı kararı ile, sanıklar hakkında ayrı ayrı, TC.Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından hüküm verilmesine yer olmadığına; anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 37 nci maddesinin birinci fıkrası delaletiyle aynı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası, 3713 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi delaletiyle birinci maddesi, 62 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci, üçüncü fıkraları, 58 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca mahkumiyet kararları verilmiştir.
5. İlk Derece Mahkemesi kararının sanık ... ve müdafii, sanıklar ... ve ... müdafii, katılanlar vekilleri ve o yer Cumhuriyet savcısı tarafından temyizi üzerine, dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 10.04.2023 tarihli ve red-bozma görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Sanık ... ve müdafiinin temyiz sebepleri özetle:
1. Sanığın TSK'nın emir komuta zincirine itaat ederek kendisine söylenen yere gittiği fakat durumun hukuka ve anayasaya aykırılığını anladığı anda görev yerine dönüş yaptığına,
2. Rütbe, tecrübe ve konumunun lehine değerlendirilmesi gerektiğine,
3. Atılı suçların unsurlarının oluşmadığına,
4. Kışla dışına çıktıkları saatte resmi makamlardan eylemin darbe olduğuna ilişkin bir açıklama bulunmadığına,
5. Sanık hakkında hata hükümlerinin uygulanması gerektiğine,
6. Sanığın beraatine karar verilmesi gerektiğine,
7. Sair temyiz sebepleri ve sair hususlara, ilişkindir.
Sanıklar ... ve ... müdafiinin temyiz sebepleri özetle:
1. Atılı suçların unsurlarının oluşmadığına,
2. Eksik inceleme ile karar verildiğine,
3. Hata hükümlerinin uygulanma şartlarının tartışılmadığına,
4. Sanıklar gibi birlikten dışarı çıkan askerlerin seçilmiş kişiler olduklarının ispat edilemediğine,
5. Sanıkların inisiyatif kullanma rütbesinde ve konumunda olmadıklarına, durumlarının TCK'nın 30/4 üncü maddesi bağlamında değerlendirilmesi gerektiğine,
6. Sanıkların anayasayı ihlal ve darbeye teşebbüs fiillerine katkılarından söz edilemeyeceği gibi dolayısıyla müşterek fail olduklarının da kabul edilemeyeceklerine,
7. Sair temyiz sebepleri ve sair hususlara, ilişkindir.

T.C.... vekilinin temyiz sebepleri özetle:
1. Mahkemece bozma kararına uyulmasına rağmen uyma kararının hüküm ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde sanıkların anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçuna yardım etme suçundan cezalandırılmasına karar verilmesinin hukuk ve yasaya aykırı olduğuna,
2. Kararın hüküm kısmında, TCK'nın 37/1 inci maddesi delaletiyle yazılarak müşterek fail olarak cezalandırılması delalet maddesi olarak gösterilirken hükmolunan ceza bireyselleştirilirken TCK'nın 39/2-c maddesi delaletiyle 39/1 inci maddesi uygulamak suretiyle cezada indirime gidilerek hükmün karıştırılmış olduğuna,
3. Sanıkların atılı suçu işleme kastıyla hareket ettiklerinin tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamı ile sabit olduğuna,
4. Dosya kapsamına göre sanıkların savunmalarına hukuken itibar edilemeyeceğine,
5. Sair temyiz sebepleri ve sair hususlara, ilişkindir.
T.B.M.M. Başkanlığı vekilinin temyiz sebepleri özetle:
1. Sanıklar hakkında, anayasayı ihlal suçunda TCK'nın 39/2-c maddesinin uygulanması suretiyle eksik ceza tayin edildiğine,
2. Sanıkların örgüt üyeliği suçundan mahkumiyet ile anayasayı ihlal, T.C. Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs ve TBMM Başkanlığını ortadan kaldırmaya teşebbüs suçlarından müşterek fail olarak cezalandırılmalarına karar verilmesi gerektiğine,
3. Eksik inceleme ile karar verildiğine,
4. Sair temyiz sebepleri ve sair hususlara, ilişkindir.
Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri özetle:
1. Örgüt ile organik irtibatlarının bulunduğu kabul edilen sanıkların üzerlerine atılı suçlar yönünden Yargıtay bozma ilamında bahsedildiği üzere örgüt ile kurdukları bağ nedeniyle darbe teşebbüsünden önceden haberdar olduklarının anlaşıldığına,
2. Sanıkların üzerlerine atılı anayasayı ihlal suçunu müşterek fail olarak gerçekleştirdiklerine,
3. Sair temyiz sebepleri ve sair hususlara, ilişkindir.
III- OLAY VE OLGULAR
Temyizin kapsamına göre;
İlk Derece Mahkemesince atılı anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme suçunun sanıklar tarafından işlendiğinin kabulü ile ayrı ayrı mahumiyet kararları verilmiş, TC. Hükümetini ortadan kaldırmaya teşebbüs ve Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından ayrı ayrı hüküm verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Bozma sonrası İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.09.2022 tarihli duruşmasında Dairenin, sanıkların eylemlerinin 5237 sayılı Kanunun 37 nci maddesinin birinci fıkrası delaletiyle 309 ncu maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen suçu oluşturacağı gerekçesine dayanan 15.03.2022 tarihli ve 2021/4368 Esas, 2022/1454 Karar sayılı bozma ilamına, anılan kanun'un 37 nci maddesinin birinci fıkrası yönünden bir ihtirazi kayıt da gösterilmeksizin uyulmuş olasına ve Ceza Genel Kurulunun 19.12.2006 tarih, 8-310 Esas 8-305 Karar sayılı içtihadının sarahatına nazaran "uyma kararı"nın ara kararı niteliğinde olmayıp, davanın esasını çözümleyen kararlardan olduğu, bozmaya uyulmakla yerel mahkemenin bozma kararında gösterilen esaslara göre işlem yapıp karar verme zorunluluğunun doğduğu, sonradan bu kararın bir kısmından veya tümünden, açıkça ya da zımnen dönülerek, ilk hükmün aynen ve yeniden kurulmasının, uyma kararının hüküm ve sonuçlarını ortadan kaldırmayacağı gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı bulunmuştur.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, sanık ... ve müdafii, sanıklar ... ve ... müdafii, katılanlar T.C.... ve ... vekilleri ve O yer Cumhuriyet savcısının temyiz istemleri yerinde görüldüğünden sair yönleri incelenmeyen İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesinin, 16.12.2022 tarihli ve 2022/170 Esas, 2022/305 sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, müsnet suçun niteliği ve mevcut delil durumuna nazaran sanığın tutukluluk halinin devamına,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

20.02.2024 tarihinde karar verildi.