YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2024/1469 E.  ,  2024/6399 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davalı/alacaklı ... vekilinin aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2- HMK'nın 332. maddesi uyarınca yargılama giderlerine, bu kapsamda harca ilişkin hususlarda mahkemece re'sen karar verilir.
Karar-ilam harcı harçtan muaf olmamak koşulu ile davayı kaybeden tarafa yükletilmesi gereken bir harç türü olup, diğer yargılama giderlerine katılarak kabul/redde göre oranlanamaz.
Davanın kısmen kabulü halinde dahi davacıya harç yükletilemez.
Açılan davada davalının/davalıların tamamının harçtan muaf olduğu hallerde davanın kabul yada kısmen kabulüne karar verildiğinde karar ilam harcı ile davacının yaptığı harç masraflarına ilişkin olarak;
“–Davalı/davalılar harçtan muaf olduğundan davalı/davalılar aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,
-Davacının yatırdığı tüm harçların karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacıya iadesine “ şeklinde karar verilmelidir.
Harç masrafları, yargılama giderlerine katılarak harçtan muaf olan davalı/davalılara yükletilemez.
Davada harçtan muaf olan davalının yanında harçtan muaf olmayan davalı/davalılar var ise karar ilam harcı ile davacının yaptığı harç masrafları harç masrafının kabul redde göre oranlanmayacağı gözden kaçırılmadan harçtan muaf olmayan davalı/davalılara yükletilmelidir.
Kanun yoluna başvuruya ilişkin harçlarda da hukuki durum aynıdır.
Ayrıca HMK'nın 297/2. maddesi uyarınca hüküm kurulurken tereddüt ve çelişki yaratılmamalıdır.
Somut uyuşmazlıkta, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak hüküm kurulması sırasında Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olan davalı/alacaklı ...'ne ilk derece yargılaması yönünden karar-ilam harcı yükletilmesi hatalı olup, bozma sebebi ise de, bu ESAS NO : 2024/1469

yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ:
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesinin 13.12.2023 tarih ve 2023/272 E. 2023/2430 K. sayılı kararının, hüküm fıkrasının, 2 numaralı bendinin harç ve masrafa ilişkin "Alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubuna bakiye 189,15 TL karar harcının davalı alacaklıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı borçlu tarafından yapılan 117,70 TL ilk masraf ve 1.242,50 TL dosya masrafı olmak üzere toplam 1.360,20 TL yargılama giderinin davalı alacaklıdan alınarak davacı borçluya verilmesine," paragraflarının hükümden çıkartılarak, yerlerine;
"-Davalı/alacaklı ... harçtan muaf olduğundan harca hükmedilmesine yer olmadığına,
-Davacının yatırdığı başvuru harcı ile peşin harcın karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacıya iadesine,
-Davacının yaptığı harçlar hariç toplam 1.242,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine," paragraflarının yazılmasına, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, harç alınmasına yer olmadığına, 15.01.2024 tarih, AB2024 seri, 1827 sıra numaralı makbuz ile yersiz alınan 2.107,80 TL temyiz yoluna başvuru harcının isteği halinde davalı/alacaklı Ankara Defterdarlığı Muhakemat Müdürlüğüne iadesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 24.06.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.