YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2023/9213 E.  ,  2024/4996 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
DAVALILAR : ..., ..., ..., ..., ..., ...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacı/borçlu T.C. Mersin Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü Vekilinin aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2- HMK. nın 332. maddesi uyarınca yargılama giderlerine, bu kapsamda harca ilişkin hususlarda mahkemece re' sen karar verilir.
Karar-ilam harcı harçtan muaf olmamak koşulu ile davayı kaybeden tarafa yükletilmesi gereken bir harç türü olup, diğer yargılama giderlerine katılarak kabul/redde göre oranlanamaz.
Davanın kısmen kabulü halinde dahi davacıya harç yükletilemez.
Açılan davada davalının/davalıların tamamının harçtan muaf olduğu hallerde davanın kabul yada kısmen kabulüne karar verildiğinde karar ilam harcı ile davacının yaptığı harç masraflarına ilişkin olarak;
“ – Davalı/davalılar harçtan muaf olduğundan davalı/davalılar aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,
- Davacının yatırdığı başvuru harcı, peşin harcın karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacıya iadesine “ şeklinde karar verilmelidir.
Harç masrafları yargılama giderlerine katılarak harçtan muaf olan tarafa yükletilemez.
Davada harçtan muaf olan davalının yanında harçtan muaf olmayan davalı/davalılar var ise karar ilam harcı ile davacının/davalının yaptığı harç masrafları harç masrafının kabul redde göre oranlanmayacağı gözden kaçırılmadan harçtan muaf olmayan davalı/davalılara yükletilmelidir.
Kanun yoluna başvuruya ilişkin harçlarda da hukuki durum aynıdır.
Ayrıca hüküm kurulurken tereddüt ve çelişki yaratılmamalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak hüküm kurulurken 492 sayılı Harçlar Kanunu' nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olan ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 4/a ve 5/a bentlerinde harçtan muaf olduğu belirtilen davacı/borçluya, " davalıların yaptığı istinaf harcının iadesi " gerekirken, hüküm fıkrasının 5/b bendinde diğer yargılama giderlerine katılarak harçtan muaf olan davacı/borçluya harç yükletilmesi hatalı olup, bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç:
Adana Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi' nin 17.10.2023 tarih ve 2021/3251 E. 2023/1848 K. sayılı kararının, hüküm fıkrasının, 5/b numaralı bendinin hükümden çıkartılarak, yerine;
"b- Davacı/borçlu harçtan muaf olduğundan davalı tarafın yatırdığı 221,40 TL. istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davalı tarafa iadesine,
- Davalıların istinaf aşamasında yaptığı harçlar hariç toplam 844,50 TL. yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine, " bendinin yazılmasına, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, harç alınmasına yer olmadığına, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 20.05.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi.