YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2023/6697 E.  ,  2024/3191 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi
DAVALILAR : 3 Kişi : T.C. Hazine Ve Maliye Bakanlığı
Borçlu : ...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;
Borçlu ve ipotekli taşınmaz malikleri aleyhine başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte, alacaklı vekilinin icra müdürlüğüne müracaat ederek takibe konu taşınmazlardan Kayseri ili, Talas ilçesi, 580 ada 1 parsel 61 ve 63 numaralı bağımsız bölümler üzerindeki İİK'nun 150/c maddesine göre konulan şerhin kaldırılmasını talep etmesi üzerine, icra müdürlüğünce, takip dosyasında satış yapıldığından takip çıkış miktarı üzerinden %11,38 oranında tahsil harcı yatırılması halinde işlem yapılmasına karar verildiği, alacaklı vekilinin icra mahkemesine başvurusunda, alacağın haricen tahsili karinesinin somut olaya uygun olmadığını, bir kısım taşınmazın ihale edildiğinden ve ihale bedelleri üzerinden tahsil harcının tahsil edildiğinden bahisle takibe konu taşınmazlardan birinin üzerindeki İİK'nun 150/c maddesine göre konulan şerhin kaldırılmasının talep edilmesi halinde tahsil harcının takip çıkışı üzerinden değil, 580 ada 1 parsel 61 ve 63 numaralı bağımsız bölümler üzerindeki ipotek miktarı üzerinden alınması gerektiğini ileri sürerek icra müdürlüğünün takip çıkışı üzerinden tahsil harcı alınması kararının iptaline karar verilmesini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince bir kısım taşınmazlardaki İİK’nin 150/c maddesine göre konulan şerhin kaldırılması talebinin, alacağın haricen tahsil edildiği yönünde değerlendirilmesi ve tahsil harcının alacağın tamamı üzerinden ödenmesi gerektiği gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiği, alacaklı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın alacaklı vekili tarafından temyiz edildiği görülmektedir.
TMK'nin 851 ve 881. maddelerinde ifadesini bulan ve muhtemel bir alacağın teminatı olarak tesis edilen üst sınır (limit) ipoteğinde, borcun ulaşacağı miktar belirsiz olduğundan, taşınmazların ne miktar için teminat teşkil edeceği, ipotek akit tablosundaki limitle sınırlandırılmıştır. TMK'nin 875. maddesinde belirtilen ve ipotekle teminat altına alınan ana borç, faiz, icra takip giderleri ve taraflarca kararlaştırılan eklentilerden oluşan toplam borç miktarının, bu limiti aşması mümkün değildir (HGK. 24.05.1989 tarih, 1989/11-294 E, 1989/378 K). İpoteğin üst sınır ipoteği olması halinde, borçlu, sadece ipotek akit tablosunda belirtilen miktar ile sınırlı olarak sorumludur.

492 Sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarifenin "(B) İcra ve iflâs harçları" bölümünün "I-İcra harçları" başlıklı fıkrasının 3/c bendinde tahsil harcı "haczedilen veya rehinli malların satılıp paraya çevrilmesi suretiyle tahsil olunan paralardan %11,38 oranında uygulanır" şeklinde düzenleme yapılmıştır.
492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 23. maddesinde ''Her ne sebep ve suretle olursa olsun, icra takibinden vazgeçildiğinin zabıtnamaye yazılması için vazgeçilen miktara ait tahsil harcının yarısı alınır. Ancak haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse tahsil harcı tam olarak alınır'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Şikayete konu takip dosyası incelendiğinde; alacaklı banka tarafından 7 adet taşınmaz hakkında takibe geçildiği, toplam ipotek limiti olan 2.265.000,00 TL nin tahsilinin talep edildiği, şikayete konu Kayseri ili,Talas ilçesi, 580 ada 1 parsel 61 ve 63 numaralı bağımsız bölümler üzerine tesis edilen 7615 yevmiye nolu, 22/06/2017 tarihli, 490.000 TL bedelli 1. derece limit ipoteğinin, asıl borçlunun bankadan kullandığı ve kullanacağı kredilerin teminatı olmak üzere üst sınır ipoteği olarak kurulduğu, ipotekli taşınmazlardan Nevşehir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 919 ada 1 parsel, A Blok 17, 35 ve 53 numaralı taşınmazların 01/03/2021 tarihinde ihale edildiği ve ihale bedeli 420.000,00 TL üzerinden %11,38 oranında hesaplanan 47.796,00 TL harcın 04/08/2021 tarihinde tahsil edildiği, Kayseri ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 2290 ada 1 parsel 29 numaralı bağımsız bölümün 03/09/2021 tarihinde ihale edildiği ve ihale bedeli 420.000,00 TL üzerinden %11,38 oranında hesaplanan 47.796,00 TL harcın 30/06/2022 tarihinde tahsil edildiği anlaşılmaktadır.
İİK'nun 150/c fıkrası gereğince ipoteğe konu taşınmazlardan birinin üzerindeki şerhin kaldırılmasına yönelik alacaklı vekilinin talebi, Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre, alacağın tamamının haricen tahsil edildiğine karine teşkil etmekte ve tahsil harcının %11,38 oranında uygulanması için tüm taşınmazların değil taşınmazlardan birinin satılması yeterli olup, 492 Sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarifenin B/I-3. Fıkrası c bendinde yazılı "haczedilen veya rehinli malların satılıp paraya çevrilmesi suretiyle tahsil olunan paralardan" alınması gereken %11,38 oranında tahsil harcı alması kararı isabetli olmakla birlikte, takip talebi ve ödeme emrinde, toplam ipotek limiti olan 2.265.000,00 TL nin tahsilinin talep edildiği, bir kısım taşınmazların ihale edildiği ve ihale bedeli üzerinden tahsil harçlarının tahsil edildiği, aynı alacak için mükerrer tahsil harcı alınamayacağı nazara alındığında, toplam ipotek limiti üzerinden %11,38 oranında hesaplanan tahsil harcı miktarından,takip dosyasından tahsil edilmiş olan tahsil harçlarının mahsubu ile bakiye harcın tahsili halinde İİK'nun 150/c maddesine göre konulan şerhin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken icra müdürlüğünce takip çıkışı üzerinden tahsil harcının alınmasına yönelik kararı yerinde değildir.
O halde icra mahkemesince, şikayetin kısmen kabulü ile toplam ipotek limiti üzerinden 492 Sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarifenin B/I-3. Fıkrası c bendi uyarınca %11,38 oranında hesaplanan tahsil harcı miktarından, takip dosyasından tahsil edilmiş olan tahsil harçlarının mahsubu ile bakiye harcın tahsili halinde İİK'nun 150/c maddesine göre konulan şerhin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi ve alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

SONUÇ :
Alacaklının temyiz isteminin kısmen kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi'nin 12.06.2023 tarih ve 2022/267 E. - 2023/1068 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Ankara 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 25.11.2021 tarih ve 2021/899 E.- 2021/1339 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 02.04.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi.