YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2023/5919 E.  ,  2023/5093 K.
"İçtihat Metni"

Borçlunun ödeme şartını ihlâl suçundan sanık ...'ın 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun 340. maddesi gereğince 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına ilişkin İstanbul 16. İcra Ceza Mahkemesinin 02.03.2021 tarihli ve 2019/679 Esas, 2021/203 sayılı kararı aleyhine ... Bakanlığı'nın 13.05.2023 gün ve 94660652-105-34-8605-2022-Kyb sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 21.06.2023 tarihli ve KYB- 2023/58108 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 29.09.2009 tarihli ve 2009/16.HD-188 Esas, 2009/205 sayılı ilâmında yer alan, ''... Hapsen tazyik yaptırımında amaç, bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak olduğundan, alt sınırdan belli bir ceza belirlenmesi gerekmemekte, yükümlülük yerine getirilene kadar ve en çok 3 ay süreyle kişinin yükümlülüğüne uygun davranması için zorlanması söz konusu olmaktadır... Ancak, ilk taksitin ödenmemesi üzerine 3 aya kadar hapsen tazyik kararının tamamının infazı halinde takip eden taksitlerin ödenmemesi durumunda artık borçlunun cezalandırılması olanağı kalmayacaktır. Bir başka anlatımla, ilk taksitin ödenmemesi nedeniyle maddede öngörülen cezanın tamamının infazı hâlinde, yaptırım uygulama olanağı kalmadığından, diğer taksitlerin ödenmemesi ayrıca bir taahhüdü ihlâl kabahatini oluşturmayacaktır... Zira, her bir taksit için ayrı ayrı hapsen tazyik kararı verilmesi halinde, bu kararların her biri infaz yeteneğine sahip olup, usulüne uygun bir şekilde kaldırılmadığı sürece, Yasanın aradığı en çok 3 aya kadar tazyik hapsi verilebileceği kuralını aşacak şekilde infaz edilmeleri söz konusu olabilecektir. Yerel Mahkemece yapılması gereken, borçlunun ilk taksiti ödememek suretiyle ödeme taahhüdüne aykırı davranması nedeniyle 3 aya kadar hapsen tazyikine ilişkin ilk hükmün infazını bekleyerek, eğer kabahatli, bu hapsen tazyik kararının yerine getirilmesinden sonra borcu öder ise, ödenmeyen diğer taksit yönünden kalan süre kadar hapsen tazyik kararı vermektir. Yerel Mahkemece, ilk taksitin ödenmemesi nedeniyle verilen hapsen tazyik kararının infaz edilip edilmediği araştırılmadan, son taksitin ödenmemesi nedeniyle yapılan şikâyet üzerine, borçlunun yeniden 3 aya kadar hapsen tazyik ile cezalandırılması yasaya aykırı olup, kararın bu nedenle yasa yararına bozulması gerekirken, Özel Dairece yasa yararına bozma isteminin reddine karar verilmesi isabetli değildir.'' şeklindeki açıklamalar ile, 2004 sayılı Kanun’un "Borçlunun ödeme şartını ihlali halinde ceza" başlıklı 340. maddesinde yer alan "111 inci madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı öderse tahliye edilir; ödemelerini tekrar keserse, hakkında tazyik hapsine yeniden karar verilir. Ancak, bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez." şeklindeki düzenleme karşısında, aynı borç ilişkisi nedeniyle sanık hakkında bir defaya mahsus olmak üzere 3 aya kadar tazyik hapsine karar verilebileceği nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre, borçlu sanığın İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün 2018/12412 sayılı icra takip dosyasından kaynaklı borcu nedeniyle 21.02.2019 tarihli toplam 69.375,60 Türk lirası olarak belirlenen borcunu 8 taksit halinde ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, 15.07.2019 ve 15.08.2019 tarihlerinde ödemesi gereken 10.000,00'er Türk lirası olmak üzere toplamda 20.000,00 Türk lirası tutarlı iki taksiti ödemediği gerekçesiyle müşteki vekilinin şikayeti üzerine İstanbul 16. İcra Ceza Mahkemesinin 02.03.2021 tarihli ve 2019/679 Esas, 2021/203 sayılı kararı ile 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmış ise de, aynı taahhüdün 21.02.2019 ve 15.04.2019 tarihli toplamda 10.000,00 Türk lirası tutarlı iki taksiti ödemediğinden bahisle müşteki vekilinin yaptığı şikayet üzerine, bahse konu Ceza Genel Kurulu kararında belirtilen şekilde İstanbul 7. İcra Ceza Mahkemesinin 04.02.2021 tarihli ve 2019/382 Esas, 2021/63 sayılı kararı ile sanığın 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği gözetilmeksizin, borçlu sanık hakkında İstanbul 16. İcra Ceza Mahkemesinin 02.03.2021 tarihli ve 2019/679 Esas, 2021/203 sayılı kararı ile açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde cezalandırılmasına karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden İstanbul 16. İcra Ceza Mahkemesinin 02.03.2021 tarihli ve 2019/679 Esas, 2021/203 sayılı kararının CMK’nın 309/4-d. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanık hakkında ödeme şartını ihlal eyleminden dolayı hükmolunan tazyik hapsinin kaldırılmasına, bu eylemle ilgili olarak sanık hakkında tazyik hapsi infaz edilmekte ise salıverilmesine; 19.09.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.