YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2023/5917 E.  ,  2023/5341 K.
"İçtihat Metni"

Ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan sanık ...'ın, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 337/a, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 62 ve 50/1-a maddeleri uyarınca 1.500,00 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair ... 1. İcra Ceza Mahkemesinin 27.01.2015 tarihli ve 2014/154 Esas, 2015/80 Sayılı kararı aleyhine ... Bakanlığının 12.05.2023 gün ve 94660652-105-42-5922-2021-Kyb sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 21.06.2023 gün ve KYB-2023/58292 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
... 1. İcra Mahkemesinin dosyanın ihya edilmesine ilişkin 19.12.2022 tarihli ve 2014/154 esas, 2015/80 sayılı ek kararı gözetilerek onaylı dosya sureti üzerinden yapılan incelemede,
Dosya kapsamına göre, müşteki vekilinin ... 5. İcra Müdürlüğünün 2019/5896 esas sayılı dosyası kapsamında borçlu VBS Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şirketinin ticaret sicil kayıtlarındaki "Büsan Organize Sanayi Bölgesi 10653 Sk. No:6 Karatay ..." adresine menkul haczi için gittiklerinde, anılan şirketin faaliyetine son verdiğini anladıklarını belirterek şirket yetkilisinin ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan cezalandırılmasını talep etmesi üzerine yapılan yargılama sonucunda, ... 1. İcra Ceza Mahkemesince borçlu şirketin üç yıl önce faaliyetini sonlandırdığı halde ticaret sicil kayıtlarına göre faal göründüğü gerekçesiyle şirket müdürünün ticareti usulüne aykırı terk etmek suçundan cezalandırılmasına karar verilmiş ise de,
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "Ticareti terk edenler" başlıklı 44. maddesinde "Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicili memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazete’de ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mütat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemiyen tacir beyanda bulunmamış sayılır." şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun'un "Ticareti terk edenlerin cezası" başlıklı 337/a maddesinde "44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikâyeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." şeklinde yer alan düzenlemelere nazaran,
2004 sayılı Kanun'un 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan eylemin, yalnızca ticareti terk keyfiyetinin onbeş günlük süre içinde kayıtlı olduğu ticaret sicili memurluğuna bildirilmemesi değil, bununla birlikte anılan Kanun'un 44. maddesine uygun olarak bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerinin bulunduğu bir mal beyanında bulunulmamasının müeyyidesi olduğu, bu durumda, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 136. maddesinde sayılan kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif ticaret şirketlerinde ticaretin terki söz konusu olmayıp, ortaklık ilişkisinin sona erdirildiği, 2004

sayılı Kanun'un 44. maddesi ile getirilen mal beyanında bulunma yükümlülüğünün, gerçek kişi tacirler için geçerli olduğu, yukarıda sayılan ticaret şirketlerini kapsamadığı, ticaret şirketlerinin müdür veya yetkililerinin 2004 sayılı Kanun’un 337/a maddesinde yaptırıma bağlanan ticareti terk suçunu işlemelerinin yasal olarak mümkün olmadığı ve bu durumda atılı suçun da oluşmayacağı gözetilmeden, limited şirket yetkilisi olan sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, ... 1. İcra Ceza Mahkemesinin 27.01.2015 tarihli ve 2014/154 esas, 2015/80 sayılı kararının CMK’nın 309/4-d. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca bozma nedeninin daha hafif bir cezayı gerektirdiği belirlendiğinden,
"Sanık ...'ın, üzerine atılı ticareti usulüne aykırı terk etmek suçunun yasal unsurlarının oluşmaması nedeniyle CMK’nın 223/2-a maddesi gereğince beraatine,"
"Yargılama giderinin müşteki üzerinde bırakılmasına"
Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.