YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2023/5543 E.  ,  2024/3549 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi
DAVALILAR : Alacaklılar : ..., ..., ..., ...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçi Bakanlık vekilinin aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2- HMK. nın 332. maddesi uyarınca yargılama giderlerine, bu kapsamda harca ilişkin hususlarda mahkemece re' sen karar verilir.
Karar-ilam harcı harçtan muaf olmamak koşulu ile davayı kaybeden tarafa yükletilmesi gereken bir harç türü olup, diğer yargılama giderlerine katılarak kabul/redde göre oranlanamaz.
Davanın kısmen kabulü halinde dahi davacıya harç yükletilemez.
Açılan davada davalının/davalıların tamamının harçtan muaf olduğu hallerde davanın kabul yada kısmen kabulüne karar verildiğinde karar ilam harcı ile davacının yaptığı harç masraflarına ilişkin olarak;
“ – Davalı/davalılar harçtan muaf olduğundan davalı/davalılar aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,
- Davacının yatırdığı tüm harçların karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacıya iadesine “ şeklinde karar verilmelidir.
Harç masrafları yargılama giderlerine katılarak harçtan muaf olan davalı/davalılara yükletilemez.
Davada harçtan muaf olan davalının yanında harçtan muaf olmayan davalı/davalılar var ise karar ilam harcı ile davacının yaptığı harç masrafları harç masrafının kabul redde göre oranlanmayacağı gözden kaçırılmadan harçtan muaf olmayan davalı/davalılara yükletilmelidir.
Kanun yoluna başvuruya ilişkin harçlarda da hukuki durum aynıdır.
Ayrıca hüküm kurulurken tereddüt ve çelişki yaratılmamalıdır.
Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince şikayetçinin, harçtan muaf olan T.C. Çevre Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanlığı olup, şikayetin harçsız yapıldığı gözden kaçırılarak "Şikayetçi harçtan muaf olduğundan harca hükmedilmesine yer olmadığına, " şeklinde karar verilmesi gerekirken, hem " 4- Peşin alınan harcın mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına" şeklinde, olmayan harcın mahsubuna karar verilmesi ve ayrıca

"5-Davacı kurum harçtan muaf olduğundan ALINAN harç alınmasına yer olmadığına " şeklinde yazılarak çelişkili hüküm kurulması hatalı olup, bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi kararlarının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç:
1- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi' nin 05.05.2023 tarih ve 2022/926 E. 2023/1428 K. sayılı kararının, 311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA,
2- Bakırköy 9. İcra Hukuk Mahkemesinin 02.11.2021 tarih ve 2021/46 E. 2021/685 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının 4 ve 5 numaralı bentlerinin hükümden çıkartılarak, yerlerine;
" 4- Şikayetçi harçtan muaf olduğundan harca hükmedilmesine yer olmadığına," bendinin yazılmasına,
" 6 " numaralı bent numarasının " 5 " olarak değiştirilmesine, İlk Derece Mahkemesi kararlarının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, şikayetçi Bakanlık harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 17/04/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.