YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2023/4762 E.  ,  2024/2093 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Alacaklı tarafından borçlu hakkında başlatılan ilamlı takipte, borçlu vekilinin icra mahkemesine başvurusunda; ilama aykırı bir şekilde düzenlenen icra emrinin ve takibin iptalini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince; borçlu hakkında verilen Moskova Tahkim Mahkemesinin A40-73682/17-129-99F sayılı iflas kararının, İstanbul ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.03.2021 tarih ve 2019/639 Esas 2021/366 Karar sayılı ilamıyla tanındığı, borçlunun iflası nedeniyle müflisi temsil yetkisi sona eren vekilin icra mahkemesine başvuru hakkının olmadığı gerekçesiyle şikayetin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, hükmün borçlu tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.
Hukuk davalarına yönelik olarak yabancı mahkemelerden alınmış olan ilamların tanınması için öncelikle 5718 sayılı MÖHUK'un 50. maddesi gereğince yabancı mahkemenin kanunlarına göre kesinleşmiş bir karar olmalıdır. Kesinleşmiş karara ilişkin tanıma şartları ise 5718 sayılı MÖHUK'un 54. maddesinde düzenlenmiştir.
Somut olayda; Rusya Federasyonu Moskova Tahkim Mahkemesinin 30/08/2017 tarih ve A40-73682/17-129-99F sayılı kararıyla borçlunun iflasına karar verildiği, bu kararın İstanbul ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.03.2021 tarih 2019/639 Esas 2021/366 Karar sayılı ilamı ile tanınmasına karar verildiği, işbu kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 45. Hukuk Dairesinin 19.01.2022 tarih, 2021/814 Esas, 2022/39 Karar sayılı ilamı ile borçlunun tacir olup olmadığı araştırılmaksızın verilen tanıma kararının hatalı olduğu gerekçesi ile HMK 353/1/a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi sonucunda davanın yeniden görülmek üzere İstanbul ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/120 Esasına kaydedildiği, takipsizlik nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasına ve yasal süresinde yenilenmediği gerekçesi ile açılmamış sayılmasına karar verilerek işbu kararın da 21.9.2022 tarihinde kesinleştiği görülmektedir.
Bu durumda, borçlu hakkında verilmiş Rusya Federasyonu Moskova Tahkim Mahkemesinin 30.08.2017 tarih ve A40-73682/17-129-99F sayılı kesinleşmiş iflas kararının, Türkiye’de tanınmasına dair İlk Derece Mahkemesi ilamının bölge adliye mahkemesi kararı ile ortadan kaldırılmış olması ve henüz verilmiş bir tanıma kararının bulunmaması nedeniyle yabancı mahkeme kararı ile verilen iflas kararının Türkiye’de hüküm ifade etmeyeceği anlaşıldığından şikayetçi borçlunun, vekili vasıtasıyla ilama aykırılık şikayetinde bulunma hakkı olduğunun kabulü gerekir.
O halde; mahkemece, işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi ve istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.
SONUÇ :Borçlunun temyiz isteminin kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 20.03.2023 tarih ve 2022/318 E. - 2023/571 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, İstanbul 19. İcra Hukuk Mahkemesinin 19.11.2021 tarih ve 2019/283 E. - 2021/1566 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 05.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.