YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2023/4236 E.  ,  2023/4394 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/645 E., 2023/876 K.
DAVA TARİHİ : 17.11.2022
HÜKÜM/KARAR : Ret/Kısmen Kabul/İlK Derece Mahkemesi kararının kaldırılması/Yeniden hüküm
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 6. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/862 E., 2022/776 K.

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayeti üzerine yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddi ile şikayetçi aleyhine % 1 oranında para cezasına hükmedilmiştir.

Kararın şikayetçi ve ihale alıcısı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince ihale alıcısının istinaf başvurusunun esastan reddine; ret gerekçesinin düzeltilmesi yönünden şikayetçinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve şikayetin reddi ile şikayetçi aleyhine % 1 oranında para cezasına hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nin 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi:

I. DAVA
Şikayetçi icra mahkemesine başvurusunda; ihalesi yapılan taşınmazın 1/4 oranda hissedarı olduğunu,
1.Borçlunun vesayet altında olduğunu ve taşınmazda vesayet şerhi olduğunu, şartnamede ve ilanda bu hususa yer verilmediğini, kısıtlı borçlunun işlemlerden haberdar olmaması sebebiyle vasi ve alacaklı hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, icra müdürlüğünün vesayet makamına başvurması gerektiğini, TMK'nın 462. maddesi uyarınca kısıtlının taşınmaz alıp satamayacağını,

2.İhaleye başkaca iştirakçilerin katılımının engellendiğini, alıcı şirket yetkilisi ile isimleri bildirilecek olan tanıkların ihaleden önce görüştüğünü ve düşük bedelle ihale yapıldığını, ihaleye fesat karıştırıldığını,
3.İhaleye elektronik ortamda katılım olmadığını, yasa değişikliği ve gerekli elektronik ortam ve usule uyulmadığını,

4.Satış ilanının usulüne uygun şekilde yapılmadığını, ulusal gazetede ilan, birinci ve ikinci ihale gün ve sürelerinin yetersiz ve kısa tutulduğunu,

5.İlgililere ve paydaşlara tebliğlerin geçerli bir şekilde yapılmadığını,

6.Taşınmaz üzerine sonradan tesis edilen yükümlülüklerinin dikkate alınmadığını,

7.Mükellefiyetler listesinin hazırlanmadığını, şartnamenin ilgililerin incelemesine hazır bulundurulmadığını, katılımın zorlaştırıldığını, KDV oranı, harç, vergiler, tellaliye ödeme usul ve şeklinin yanlış belirtildiğini,

8.Taşınmazda prefabrik bina, asma katlarda 360 metrekarelik ofis katları bulunduğu halde şartname ve ilana yazılmadığını, arsa niteliğinde gösterildiğini, muhdesat bilgilerine ve eklentilerine yer verilmediğini, kıymet takdirinde de belirtilmediğini ve yüzeysel tespit yapıldığını,

9.Taşınmazın imar nitelikleri ve imar çapının yanlış değerlendirildiğini,

10.KDV oranının yanlış hesaplandığını,

11.Son takyidatlı tapu kaydının istenmediğini, vesayet şerhinin dikkate alınmadığını,

12.Taşınmazın kıymetinin ve bedelinin düşük belirlendiğini,

13.Şikayetçi asıla ve diğer ilgililere satış ilanının usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini,

14.Diğer hissedar ...nın kıymet takdirine itirazı üzerine görülmekte olan Antalya 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/609 Esas sayılı dosyasının sonucunun beklenmediğini,

15.Salgın hastalık ve pandemi kuralları ortadan kalktığı halde o dönemde hazırlanmış taşınmaz açık artırma ilanının 6. maddesi ile teminat akçelerinin yatırılmasının sınırlandırılmasının yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek 10.11.2022 tarihli taşınmaz ihalenin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP
Alacaklı, hissedarın ihalenin feshini istemekte hukuki yararının bulunmadığını, hissedarların kıymet takdirine itiraz etme hakkı olmadığını, şikayetçiye yapılan tebligatın usulüne uygun olduğunu, diğer ilgililere yapılan tebliğ işleminin usulsüz olduğunu ileri süremeyeceğini, şikayet konusu edilmeyen hazırlık işlemlerinin fesih nedeni olarak ileri sürülemeyeceğini, kısıtlılık şerhinin satışa engel olmadığını, ihaleye fesat karıştırıldığı iddialarının asılsız olduğunu, birinci açık artırmaya katılım olmadığını, tanık dinletme talebine muvafakat etmediklerini ileri sürerek şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhale alıcısı, Haşim Balaban'ın taraf sıfatı olmadığından bu kişi yönünden şikayetin pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, şikayetin hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, hissedarların kıymet takdirine itiraz etme haklarının olmadığını, satış ilanının şikayetçiye 11.08.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, diğer ilgililere yapılan tebliğ işlemlerinin usulsüzlüğünün şikayetçi tarafından ileri sürülemeyeceğini, vesayet şerhinin satışa engel olmadığını, ihale bedelinin İİK'nın 129/1 maddesindeki koşulları taşıdığını, şikayet konusu edilmeyen hazırlık işlemlerinin fesih nedeni yapılamayacağını, iddiaların yerinde olmadığını, şikayetin reddi ile % 10 oranında para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
A. Gerekçe ve Sonuç
Şikayetçiye satış ilanın 11.08.2022 tarihinde tebliğ edildiği ve hazırlık işlemlerine yönelik süresi içerisinde şikayet hakkını kullanmadığından bu hususların fesih nedeni olarak ileri sürülemeyeceği, borçlu kısıtlının vasi hakkında suç duyurusu bulunduğuna ve borçlu kısıtlının taşınmaz alıp satamayacağına ilişkin iddiaların ihalenin feshi sebeplerinden olmadığı, ihaleye nasıl fesat karıştırıldığı somutlaştırılamadığı gibi, ihale alıcısının şikayetçiye ulaşmasının ihaleye fesat karıştırma olarak kabul edilemeyeceği, ihaleye başlanırken elektronik ortamda teklif olup olmadığının duyurularak başlandığı ve teklif olmadığının tespit edildiği, şikayetçinin diğer ilgililere satış ilanının tebliğ edilmediği ya da usulsüz tebliğ edildiği hususunu ihalenin feshi sebebi olarak ileri süremeyeceği, şikayetçinin kıymet takdirine itiraz etmediği, diğer hissedarın kıymet takdirine itirazını ihalenin feshi sebebi olarak ileri süremeyeceği, diğer iddiaların ihalenin feshi sebebi oluşturmadığı, ihalenin feshini gerektirecek kamu düzenine ilişkin hukuka aykırılık da bulunmadığı gerekçesi ile şikayetin reddi ile takdiren ihale bedeli olan 30.925.000,00 TL'nin %1'i oranında para cezasının borçludan tahsili ile Hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi ve ihale alıcısı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
B.1.Şikayetçi İstinaf Sebepleri
Şikayetçi, mahcuzun niteliklerinde esaslı hatalar olduğunu, KAKS emsal oranı 1,00 olduğu halde 0,80 olarak gösterildiğini, kıymet takdir raporunun tebliğ edilmediğini, bu sebeple kıymet takdir raporuna itiraz edilemediğini, bu sebeple ihalenin feshi aşamasında değerlendirilmesi gerektiğini, kıymet takdirinde taşınmazda bulunan prefabrik ... asma katları ve idare binasının dikkate alınmadığını, KDV oranının yanlış hesaplandığını, taşınmazdaki vesayet şerhinin dikkate alınmadığını, buna göre şartname düzenlenmesi ve vesayet makamına bildirilmesi gerektiğini, vasinin değiştirilmesi için açılan davanın beklenmesi gerektiğini, alacaklı vasi hakkında açılan soruşturmaların devam etmekte olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

B.2.İhale Alıcısı İstinaf Sebepleri
İhale alıcısı, % 1 olarak hükmedilen para cezasının % 5 olarak düzeltilmesi için kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
C.1.Gerekçe ve Sonuç
İstinaf dilekçesinde ileri sürülmeyen ve kamu düzenine ilişkin olmayan iddiaların fesih nedeni olarak değerlendirilmediği, şikayetçiye satış ilanının istinaf dilekçesinde de kabul edildiği gibi 11.08.2022 tarihinde tebliğ edildiği, bundan sonra yedi gün içinde taşınmazın kaks emsal oranının hatalı yazıldığı, taşınmazın üzerindeki yapıların yazılmadığı, KDV oranının fazla yazıldığı, borçlunun kısıtlı olduğu bilgisine yer verilmediği iddialarıyla şikayet yoluna başvurmadığından bu nedenlere dayalı olarak ihalenin feshini isteyemeyeceği, diğer hissedar ...nın İİK 128/a maddesine göre kıymet takdir değerine ilişkin şikayet hakkı bulunmadığı, kıymet takdirine itiraza ilişkin şikayetin sonucunun beklenmesinin gerekmediği, şikayetin kabulü ile taşınmazın değerinin yükseltilmiş olmasının da fesih nedeni olmadığı, bu husus istinaf dilekçesinde ileri sürülmemiş ise de kamu düzeninden olduğundan incelendiği, borçlunun kısıtlanmış olmasının ve borçlu kısıtlının kendi vasisi hakkında suç duyurusunda bulunmuş olmasının ihalenin yapılmasına engel olmadığı, vesayet kararının ihalesi yapılan taşınmazın tapu kaydına işlenmiş olmasının, icra memurluğunun vesayet mahkemesine başvurmasını gerektirecek bir husus olmadığı, ihale bedelinin yüksek olması, hak arama hürriyetinin kısıtlanmaması ve şikayet sebepleri gözetildiğinde para cezasının ihale bedelinin %1'i oranında 309.250,00 TL olarak belirlenmesine karar verilmiş olmasının hukuka uygun olduğu gerekçesi ile ihale alıcısının istinaf başvurusunun esastan reddine, ret gerekçesinin düzeltilmesi bakımından şikayetçinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, şikayetçinin ihalenin feshi isteminin reddine, İİK'nın 134/2 maddesi gereğince ihale bedelinin % 1'i oranında belirlenen 309.250,00 TL para cezasının şikayetçiden alınarak Hazineye verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi, duruşma talepli olarak, istinaf dilekçesi içeriğini tekrarlamış, bundan başka ihaleye başkaca iştirakçilerin katılmasının engellendiğini, alıcı şirket yetkilisi ile diğer alıcı adaylarının öncesinde görüştüklerini ileri sürerek ve ayrıca şikayet dilekçesinde ileri sürülen diğer fesih nedenleri doğrultusunda kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ihalenin feshi şikayetine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
İİK'nın 127, 128, 134 maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.