YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2022/13860 E.  ,  2023/4058 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/4055 E., 2022/2986 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret/Kaldırma
TEMYİZ EDENLER : Davacı/3. Kişi, Davalı/Alacaklı
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 2. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/708 E., 2021/440 K.

Taraflar arasındaki istihkak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı alacaklı ve davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı alacaklı ve davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı üçüncü kişi vekili, haczin yapıldığı yerin müvekkiline ait olduğunu, borçlunun adresi olmadığını, haczin yapıldığı yapının 50 yıl önce müvekkil tarafından yapıldığını, yapım sırasında borçlunun çok küçük olduğunu, ileri sürerek davanın kabulü ile kargir yapının müvekkiline ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile haczin yapıldığı kargir yapının muris yedinde olduğu, davacı tarafından yapıldığının ispatlanamadığı, davacının haczedilen enkaz bedeli üzerinde mirastan kaynaklı hak sahibi olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile menkul hükmündeki yapının mülkiyetinin 1/4'ünün davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı alacaklı ve davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı alacaklı vekili, borçlunun tapusuz taşınmazda hak sahibi olması ve hala oturmaya devam ediyor olması nedeniyle İİK 97/a hükmü uyarınca 3. kişinin istihkak iddiasının reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davacı üçüncü kişi vekili, dava dilekçesini tekrarla, müvekkilin eşinin isminin bir evrakta geçmesi nedeniyle mülkiyetin müvekkilinin eşine ait olduğuna karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile haciz tarihinde taşınmazın Maliye Hazinesi adına kayıtlı olduğu, davacı 3. kişinin taşınmaz maliki olmadığı, hak iddia edilen taşınmaz üzerindeki üç katlı kalıcı nitelikte olan binadaki bağımsız bölümler üzerinde kat irtifakı/kat mülkiyeti kurulmadığı, 3. kişi adına tapuda kayıtlı bir taşınmaz bulunmadığından arzın mülkiyetine tabi mütemmim cüz niteliğindeki bina yönünden istihkak iddiasında bulunulamayacağını, icra mahkemesince mülkiyetin tespitine de karar verilmeyeceği hususunun gözardı edildiğini, davacının taşınmaz üzerindeki yapının maliki olmadığı gibi icra takip dosyasının da tarafı olmadığı, TMK 705/2 maddesi uyarınca şikayet hakkının bulunmadığı, bir başka deyişle, şikayetçinin mülkiyet hakkı tapu kütüğüne tescil edilmemiş olduğundan, icra mahkemesine başvurarak haczin kaldırılmasını talep edemeyeceği gerekçesi ile başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı alacaklı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili, istinaf mahkemesince lehlerine karar verilmişse de, istinaf mahkemesince dava konusu enkaz niteliğindeki taşınmazın tapu kaydının bulunmaması nedeniyle arza tabi olması ve taşınır hükümlerine göre haczedilemeyeceğinin belirtildiğini, ancak tapusuz taşınmazların enkaz niteliğinde olduğu ve taşınır hükümlerine göre haczedilmesi gerektiği Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında çok kere vurgulanmış olduğundan hatalı gerekçenin çıkartılması için kararın düzeltilerek onanmasını istemiştir.

Davalı alacaklı vekili 7.1.2023 tarihli dilekçe ile dosya borcu borçlu tarafından haricen ödendiğinden temyiz hakkından feragat ettiklerini, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini, davanın açılmasına borçlunun sebebiyet verdiğini, davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirine karar verilmesini istemiştir.

2.Davacı vekili, istinaf dilekçesini tekrarla borçlu ...'in söz konusu binanın bir bölümünde oturduğu kabul edilse dahi söz konusu taşınmazın maliki olacağı anlamına gelmediğini, müvekkilinin taşınmazı yaptırdığını, vergilerini ödediğini, ... kayıt belgesi aldığını, haciz memurları binanın içine dahi girmeden borçlunun beyanlarına göre haciz tutanağını hazırladıklarını, kabul anlamına gelmemekle birlikte bu malın eşlerin paylı mülkiyetinde olduğunu, eşlere eşit paylaştırılabileceğini belirterek kararın bozumasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, üçüncü kişinin İİK'nın 96 ncı vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nın 97 ve 99 uncu maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Davalı alacaklının temyizinin incelenmesinde,
Vekâletnamesinde kanun yolundan feragat yetkisi bulunan davalı alacaklı vekili 7.1.2023 tarihli dilekçesi ile temyiz isteminden feragat ettiğini açıkça, kayıtsız ve şartsız olarak bildirmiştir. Bu durumda, davalı vekilinin temyiz dilekçesinin feragat sebebiyle reddine karar vermek gerekmiştir.

3.Davacının temyizine gelince,
İstihkak davalarında, geçerli bir haczin varlığı davanın ön koşullarından biridir. Haczin mevcut olup olmadığının, mahkemece, davanın her aşamasında resen gözetilmesi gerekir. UYAP sisteminden yapılan kontrolde; alacaklı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulduktan sonra 07.01.2023 tarihli dilekçe ile dosyanın vazgeçme-feragat nedeniyle kapatılması, hacizlerin kaldırılması talep edilmiş, 16.1.2023 tarihli dilekçesi ile, haricen tahsil nedeniyle dosyanın kapatılması istenilmiş, tahsil harcının yatırıldığı görülmüş, İcra Müdürlüğünün 16.01.2023 tarihli kararı ile dosyanın haricen tahsil nedeniyle kapatılmasına karar verilmiştir. Bu bilgilere göre; mahkemece istihkak davasının konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, 6100 sayılı HMK'nın 331. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin takdirine karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;

1.Davalı alacaklı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.