YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2022/12796 E.  ,  2023/5384 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki haczedilmezlik şikayeti ve istihkak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince haczedilmezlik şikayetinin ve istihkak davasının reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı 3. kişi ve davalı alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalının birleşen dava yönünden katılma yoluyla istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl dava yönünden şikayetin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, birleşen davanın reddi ile davalı birleşen davada vekille temsil edildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince nispi hesaplanan 20.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı 3. kişi vekili asıl dava dilekçesinde: müvekkili Belediyenin şirketi olan ... Tic.Ltd.Şti.’nin borcu nedeniyle, başlatılan takipte alacaklının talebiyle Emiralem Zeytinyağı fabrikasında bulunan iş makineleri üzerine haciz konulduğunu, belediyenin sahibi olduğu, kullanım ve işletme hakkının Menaş şirketine ait olan zeytinyağı fabrikasının haczinin İİK hükümlerine ve mevzuata aykırı olduğunu, haciz yapılan fabrikanın kar amacı gütmediğini, kamu yararı amacıyla kurulduğunu, haczin Belediye Kanununun 15. maddesine de aykırı olduğunu iddia ederek iş makinelerine konulan haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; borçlu sıfatı olmadığı halde Belediyenin sahibi olduğu, kullanım hakkı ise Menaş’a ait olan Zeytinyağı Fabrikasında yapılan haciz işleminin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek istihkak davasının kabulüyle haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Alacaklı vekili cevap dilekçesinde; borçlarını ödememiş olması nedeniyle borçlunun faaliyet gösterdiği adrese hacze gidildiğini, mahalde borçluya ait evraklar bulunduğunu, söz konusu işletmenin sadece kamu yararı gözeten bir işletme olması için bu faaliyet alanını toplu taşıma gibi kamu için olmazsa olmaz bir faaliyet olması gerektiğini beyan etti.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile haczedilen malların kamu hizmetinin yürütülmesinde doğrudan doğruya rol oynamayan, herzaman için satın alma yolu ile temin edilmesi mümkün mallardan olduğu, fiilen haczedilip götürülmeleri halinde aksayacak herhangi kamusal hizmet ve faaliyetin bulunmadığı gerekçesiyle şikayetin reddine,

Birleşen dava yönünden; borçlu şirketin tek pay sahibinin Menemen Belediyesi olduğu, şirketi her dönem belediye başkanının temsil ettiği gibi yetkilisinin de bu kişiler olduğu, davacı ... Belediyesi ile adı geçen borçlu şirket arasında tam bir organik bağ bulunduğu İİK 97/a maddesinde düzenlenen yasal mülkiyet karinesinin aksi davacı-üçüncü kişi tarafından kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı 3. kişi ve davalı alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı 3. kişi vekili istinaf dilekçesinde; 05.07.2019 tarih 78 karar nolu Menemen Belediyesi Meclis kararı ile Menemen Belediyesinin sahibi bulunduğu, kullanım ve işletme hakkı belediye şirketi olan MENAŞ’a devredilmiş bulunan Emiralem Zeytinyağı Fabrikasında bulunan iş makineleri üzerine haciz konulduğunu, haciz işlemi yapılan Emiralem Zeytinyağı Fabrikası kar amacı gütmeyen, yöre halkının kullanımına tahsis edilen, köylüye destek vermek amacıyla topladıkları zeytinlerin yağa dönüştürüldüğü ve çok düşük ücret karşılığında hizmet sunulan, küçük çapta ve kamu yararı amacıyla kurulmuş olan bir fabrika olduğunu, kullanım hakkı şirkete ait olsa da fabrika ve iş makinelerinin belediyeye ait olduğunu, kamu hizmeti gören, kamu yararı bulunan menkul ve gayrimenkullerin haczinin mümkün olmadığını, haczin Belediye Kanunu 15. maddeye aykırı olduğunu, borçlu belediyenin, borçlarını zaten maddi durumu kötü durumda olduğu için ödeyemediğini, belediye ve borçlu şiretin ayrı kuruluş kanunlarına, ayrı bütçelere, ayrı tüzel kişiliklere sahip olduğunu iddia etmiştir.

Alacaklı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme tarafından davanın reddi yönünde verilen kararın hukuka uygun olduğunu, birleşen davanın istihkak davası olması ve davanın niteliği gereği vekalet ücretinin karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca nispi olarak hesaplanması gerektiğini iddia ederek yerel mahkemece maktu vekalet ücreti kısmına dair verilen hükmün kaldırılarak müvekkil lehine nispi vekalet ücreti ödenmesi yönünde hüküm kurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile haciz yapılan adresin Menemen Belediyesi Emiralem Zeytin Yağı Fabrikası olduğu, borçlu şirketin ticaret sicil kayıtlarına göre tek hakim ortağının davacı ... olduğu, şirketi her dönem belediye başkanının temsil ettiği, yetkilisinin de başkan olduğu, davacı ... ile borçlu şirket arasında organik bağ bulunduğu, davacı belediyenin 3. kişi olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, dava dilekçesi ekinde sunulan 05.07.2019 Tarih ve 78 sayılı Meclis Kararının davacı belediyeyi 3. kişi konumuna taşımayacağı kanaatine varılarak istihkak iddiasının reddi kararında isabetsizlik görülmediği, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 11/3 maddesine göre, dava değeri üzerinden nispi vekalet ücreti hesaplandığında, hükmedilmesi gereken vekalet ücretinin 20.500,00 TL olduğu, mahkemece 1.360,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, davacının asıl davadaki haczedilmezlik şikayeti yönünden istinaf başvurusu üzerine kamu düzeni yönünden yapılan incelemesinde ve davalının katılma yoluyla birleşen davadaki vekalet ücreti yönünden istinaf başvuru nedeninin yerinde olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl dava yönünden şikayetin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, birleşen dava yönünden davanın reddi ile davalı birleşen davada vekille temsil edildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince nispi hesaplanan 20.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde: müvekkili belediyenin sahibi bulunduğu, kullanım hakkı Meclis kararı ile belediyeden ayrı tüzel kişiliği bulunan, Menaş Şirketine devredilen Zeytinyağı fabrikasına ait iş makinelerinin müvekkili belediyenin borcu nedeniyle haczedildiğini, haciz işlemi yapılan Emiralem Zeytinyağı Fabrikasının kar amacı gütmeyen, yöre halkının kullanımına tahsis edilen, köylüye destek vermek amacıyla toplanan zeytinlerin yağa dönüştürüldüğü ve çok düşük ücret karşılığında hizmet sunulan, küçük çapta ve kamu yararı amacıyla kurulmuş olan bir fabrika olduğunu, kamu kurumunun mallarının satılıp yenisi alınsın diyerek haczi mümkün kılınırsa, hizmetlerin yerine getirilemeyeceğini iddia ederek kararın bozulmasını talep etti.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, haczedilmezlik şikayeti ile istihkak davasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İİK'nın 82.,97. ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı/3. kişi tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Yukarıda açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 269,85 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.