YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2022/12717 E.  ,  2023/3924 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1662 E., 2022/1785 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/380 E., 2022/459 K.

Taraflar arasındaki meskeniyet şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Borçlu vekili şikayet dilekçesinde; ... 3. İcra Dairesinin 2021/547 Esas sayılı dosyasında müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleşmesi üzerine müvekkilinin adına kayıtlı olan haline münasip evin haczedildiğini, 103 davet kağıdının tebliği ile haczin öğrenildiğini ileri sürerek İİK'nın 82/12. maddesi uyarınca haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP
Alacaklı vekili cevap dilekçesinde; aslolan borcun ödenmesi olduğunu, iddiaların gerçek dışı olduğunu ayrıca haczedilmezlik şikayetine konu olan taşınmaz üzerine ipotek tesis edilmesi sebebiyle şikayette bulunulamayacağını beyan ederek şikayetin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; borçlunun şikayette bulunmasına engel bir durumun olmadığı, haczedilmezlik şikayeti ile ilgili olarak alınan bilirkişi raporuna göre de, hacizli taşınmaz değerinin 662.000,00 TL ve borçlunun oturduğu muhit itibariyle haline münasip ev değerinin 300.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunun usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle şikayetin kısmen kabulü ile, ... 3. İcra Müdürlüğünün 2021/547 sayılı takibinde dava konusu ... ili Karatay ilçesi 40 Mahallesi 25636 ada 6 parsel 6 nolu bağımsız bölüm taşınmazın borçlunun haline münasip ev alması için gerekli olan 300.000,00 TL den az olmamak üzere satışın yapılarak 300.000,00 Tl sinin davacıya, bakiyesinin ise dosya borcuna mahsuben hak sahiplerine ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuran
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı borçlu vekili istinaf dilekçesinde; ... 7. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/404 Esas sayılı dosyasında, şikayet konusunun aynı olduğunu ve mahkemece haczin kaldırılmasına karar verildiğini, işbu dosyada ise eksik bilirkişi raporu temel alınarak hatalı karar verildiğini, hacizli taşınmazda borçlu, eşi, annesi, kızı ve torununun ikamet ettiğini, ( 2+1) 300.000,00 TL değerindeki evin haline münasip olmadığını beyan ederek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı alacaklı vekili istinaf dilekçesinde; hacizli taşınmazın borçlunun haline münasip evi olmadığını, alınan bilirkişi raporunda borçlunun oturması gereken ev değeri 475.000,00 TL tespit edilmişse de, bu değerin fahiş olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı olarak yapılan incelemede, mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre hacizli taşınmazın keşif tarihi itibariyle değerinin 662.000,00 TL olduğu borçlunun ekonomik ve sosyal duruluna göre haline münasip ev değeri keşif tarihi itibariyle 300.000,00 TL olarak tespit edildiği, raporun objektif verilere, borçlunun ekonomik ve sosyal durumuna uygun olarak hazırlanması sebebiyle hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle tarafların istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK.nun 353/1-b-1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Taraf vekilleri istinaf dilekçelerindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, meskeniyet şikayetine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
İİK'nın 82/1-12. maddesi

3. Değerlendirme
İİK'nın 82. maddesinin 1. fıkrasının 12. bendi gereğince; borçlunun "haline münasip" evi haczedilemez. Bir meskenin borçlunun haline uygun olup olmadığı adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki "aile" terimi, geniş anlamda olup, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar. İcra mahkemesince, borçlunun sözü edilenlerle birlikte barınabileceği haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tespit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise İİK'nun 82/3. maddesine göre satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarıda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı hak sahiplerine ödenmelidir.
Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu unsurları içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.
Somut olayda, meskeniyet şikayetine konu taşınmazla ilgili olarak mahkemece yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda; ... ili Karatay ilçesi 40 mahallesinde bulunan 25636 ada 6 parsel sayılı taşınmazın 25.02.2022 tarihi itibariyle emsallerine göre brim değerinin 4.062,00 TL olduğu, buna göre brüt 163 m2 olan hacizli taşınmazın keşif tarihi itibariyle( 25.02.2022) değerinin 662.000,00 TL olduğu, borçlunun 2+1 haline münasip ev değerinin ise keşif tarihi itibariyle Karatay'da 300.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Dairemizin 2022/11873 Esas sayılı temyiz dosyasında ise yine borçlunun aynı taşınmazla ilgili olarak meskeniyet şikayetinde bulunduğu, Mahkemece 23.04.2022 tarihinde alınan bilirkişi raporunda, emsal karşılaştırma yöntemine göre taşınmaz brim değerinin 2.925,00 TL, buna göre 162 m2 olan hacizli taşınmazın 02.03.2022 tarihi itibariyle değerinin 475.000,00 TL olduğu, Meram ve Karatay'da davacının yaşayabileceği 3+1 haline münasip ev değerinin 475.000,00 TL civarında olduğu tespit edilmiştir.
Aynı taşınmaza ilişkin olarak Dairemizin temyiz incelemesine konu olan dosyasından ve Dairemizin 2022/11873 Esas sayılı temyiz dosyasından alınan bilirkişi raporları arasında uzun zaman aralığı bulunmamasına rağmen tespit edilen miktarlar arasında çok fark bulunduğu ve raporlar arasında çelişkinin olduğu anlaşılmıştır.
O halde mahkemece üç kişilik bilirkişi heyeti oluşturulup, bilirkişi raporları arasındaki açık çelişki giderilerek şikayetçinin meskeniyet şikayeti hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1) Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,

2) İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

01.06.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.