YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2022/12426 E.  ,  2023/4258 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/527 E., 2022/1194 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret/Kaldırma
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 16. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/996 E., 2020/850 K.

Taraflar arasındaki kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte imzaya itiraz ve şikayet uyuşmazlığından dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile takibin muteriz borçlu yönünden durdurulmasına, tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararın alacaklı ve borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; alacaklının istinaf başvurusunun esastan reddine, borçlunun istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına yeniden hüküm kurulmak suretiyle, takibinin (davacı) borçlu yönünden durdurulmasına, İİK m. 170/4 uyarınca alacaklı bonoları takibe koymada ağır kusurlu bulunduğundan takibe konu asıl alacak olan 166.500,00 TL'nin takdiren %20'si oranında hesaplanan 33.300,00 TL tazminatın alacaklıdan alınarak, borçluya verilmesine, 166.500,00 TL asıl alacak üzerinden %10 oranında hesaplanan 16.650,00 TL para cezasının alacaklıdan tahsili ile hazineye irat kaydına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. İTİRAZ VE ŞİKAYET
Borçlu İcra Mahkemesine başvurusunda; takibe konu edilen çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını, imzaya itiraz ettiğini, savcılığa şikayette bulunulduğunu, takip talebine uygun ödeme emri düzenlenmediğini belirterek takibin iptali ile alacaklı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Alacaklı, yetkili hamil olduklarını, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, haksız itirazın reddi gerektiğini, ödeme emrinin takip talebine uygun düzenlendiğini belirterek itirazın reddine ve tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
A. Gerekçe ve Sonuç
Mahkemece alınan 15.06.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre takibe konu edilen çek üzerindeki ciranta imzasının muteriz borçluya ait olmadığı gerekçesiyle imzaya itirazın kabulü ile borçlu yönünden başlatılan takibin durdurulmasına, borçlunun tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı ve borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
1-Alacaklı, cevap dilekçesi içeriğini tekrar ederek, raporun fotokopi evraklar incelenerek hazırlandığını bu nedenle hükme esas alınamayacağını, evrak asılları getirtilerek inceleme yapılması gerektiğini belirterek itirazın kabulü yönündeki kararın (kötü niyet tazminatının reddi kararı hariç) kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2-Borçlu, alacaklının imzanın kendisine ait olup olmadığını bilebilecek durumda olduğunu bu nedenle mahkeme kararının tazminat talebinin reddine dair kısmının hatalı olduğunu belirterek alacaklı aleyhine tazminat ve para cezası hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
C.1.Gerekçe ve Sonuç
Takip dayanağı çekin kambiyo vasfında olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun konusunda uzman bilirkişi tarafından, yeteri kadar mukayeseye esas evrak aslı celp edildikten sonra incelemenin gerektirdiği cihazlar kullanılarak hazırlandığı, raporun fotoğraflarla da desteklendiği, bu hali ile bilirkişi raporunun hükme dayanak yapmaya elverişli olduğu gerekçesiyle alacaklının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Borçlunun istinaf başvurusu bakımından; takip alacaklısı-davalının, davacı borçludan hemen sonraki ciranta olduğu ve şeklen yüz yüzelik söz konusu olduğu, aksinin alacaklı tarafından ispatlanamadığı, bu durumda alacaklının muteriz imzasının adı geçene ait olup olmadığını bilebilecek durumda olması, çekteki imzanın muteriz borçlunun eli ürünü olduğunu kontrol etmeden ya da imzanın huzurunda atılmasını sağlamadan çeki alan alacaklı imzaya itirazı kabul edilene karşı başlattığı takipte ağır kusurlu kabul edileceğinden mahkemece, tazminat ve para cezası ile sorumlu tutulması gerekirken tazminat talebinin reddine karar verilmesinin isabetli bulunmadığı gerekçesiyle borçlunun istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, Ankara 7. İcra Müdürlüğü'nün 2019/14258 Esas sayılı takibinin (davacı) borçlu yönünden durdurulmasına, İİK m. 170/4 uyarınca alacaklı bonoları takibe koymada ağır kusurlu bulunduğundan takibe konu asıl alacak olan 166.500,00 TL'nin takdiren %20'si oranında hesaplanan 33.300,00 TL tazminatın davalı/alacaklıdan alınarak, davacı/borçluya verilmesine, 166.500,00 TL asıl alacak üzerinden %10 oranında hesaplanan 16.650,00 TL para cezasının davalı/alacaklıdan tahsili ile hazineye irat kaydına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Alacaklı, kötü niyetli ve ağır kusurlu olmadıklarını, yüz yüzelik olması halinde ağır kusurun bulunduğunun kabul edilemeyeceğini, ticari faaliyet neticesinde elde ettikleri çek nedeniyle takibe geçmeleri nedeniyle kendilerine kusur atfedilemeyeceğini, haksız olarak takibe itiraz edildiğini, alacaklarına kavuşamadıkları gibi tazminat ve para cezası nedeniyle mağduriyetlerinin arttığını belirterek kararın kaldırılmasına ve itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte imzaya itiraz ve şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
İİK'nın 170, HMK'nın 211. madde hükümleri

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup alacaklının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.