YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ

12. Hukuk Dairesi         2022/11874 E.  ,  2023/3922 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1257 E., 2022/1459 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 7. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/404 E., 2022/356 K.

Taraflar arasındaki meskeniyet şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kararın davalı alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Borçlu vekili şikayet dilekçesinde; ... 3. İcra Müdürlüğünün 2021/900 Esas sayılı dosyasında müvekkili aleyhine takip başlatıldığını, takibin kesinleşmesinden sonra 25636 ada 6 parselde kayıtlı 6 numaralı bağımsız bölüm üzerine haciz konulduğunu, hacze konu taşınmazda haline münasip evi bulunduğunu ileri sürerek yargılama neticelenene kadar takibin durdurulmasını ve haczin iptalini talep etmiştir.
II. CEVAP
Alacaklı vekili cevap dilekçesinde; borcun ödenmemesi üzerine borçlu aleyhine takip başlatıldığını, taşınmaz üzerinde ipotek olduğunu, ipotek tesis edilen taşınmazla ilgili haczedilmezlik şikayetinde bulunulamayacağını, haczin hukuka uygun olduğunu beyan ederek talebin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... 3. İcra Dairesinin 2015/1508 Esas sayılı dosyasında borçlu aleyhine genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleşmesi üzerine borçluya ait olan taşınmaz üzerine haciz konulduğu, İİK'nın 82/12. maddesi uyarınca borçlunun haline münasip evinin haczedilemeyeceği, borçlunun emekli olduğu, eşi, annesi, kızı ve torunu ile birlikte yaşadığı, haline münasip evin tespiti için alınan raporda keşif tarihi itibariyle hacizli taşınmaz değerinin 475.000,00 TL, borçlu için haline münasip ev değerinin 475.000,00 TL olduğunun tespit edildiği dolayısıyla hacizli taşınmazın borçlunun haline münasip evi olduğu gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile; ... 3. İcra Müdürlüğünün 2021/900 E. sayılı dosyasında ... ili ... ilçesi ...., Mahalle 25636 ada 6 parsel, 2. Kat 6 Nolu bağımsız bölüm sayılı taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuran
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Şikayete konu taşınmazın haline münasip ev olmadığını, borçlunun bakmakla yükümlü olduğu kişi sayısına göre haline münasip ev değerinin yüksek tespit edildiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İİK'nın 82/12. maddesine göre borçlunun haline münasip evinin haczedilemeyeceği, kollukça hazırlanan ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanağına göre, borçlunun emekli olduğu, aylık gelirinin 1.800,00 TL olduğu, annesi, eşi ve torunu ile birlikte yaşadığı, mahkemece alınan 24.04.2022 tarihli bilirkişi raporuna göre, hacizli taşınmazın üç oda bir salon olduğu, 130,00 m2 net kullanım alanlı olduğu ve değerinin 475.000,00 TL tespit edildiği, ... ili Merkez ilçelerinde (..., ...) haline münasip mütevazi ev değerinin ise 475.000,00 TL civarında olduğu tespit edildiği, tapu kaydındaki ipoteğin 12.12.2017 tarihinde borcun ödenmesi sebebiyle fekkedildiği, alınan bilirkişi raporuna göre şikayete konu taşınmazın borçlunun haline münasip evi olduğundan, davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı alacaklı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre haline münasip evin mahcuz ile aynı nitelikte ve yakın semtler itibariyle belirlendiği bu durumun hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda haline münasip ev değerinin net olarak tespit edilmediğini, ...'nın mütevazi semtlerinin araştırmaya konu olmadığını beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, meskeniyet şikayetine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
İİK'nın 82/1-12. maddesi.

3. Değerlendirme
İİK'nın 82. maddesinin 1. fıkrasının 12. bendi gereğince; borçlunun "haline münasip" evi haczedilemez. Bir meskenin borçlunun haline uygun olup olmadığı adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki "aile" terimi, geniş anlamda olup, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar. İcra mahkemesince, borçlunun sözü edilenlerle birlikte barınabileceği haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tespit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise İİK'nın 82/3. maddesine göre satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarıda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı hak sahiplerine ödenmelidir.

Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu unsurları içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.

Somut olayda, meskeniyet şikayetine konu taşınmazla ilgili olarak mahkemece yapılan keşif sonucu düzenlenen 23.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda, ... ili ... ilçesi 40 mahallesinde bulunan 25636 ada 6 parsel sayılı taşınmazın emsal karşılaştırma yöntemine göre taşınmaz birim değerinin 2.925,00 TL, buna göre 162 m2 olan hacizli taşınmazın 02.03.2022 tarihi itibariyle değerinin 475.000,00 TL olduğu... ve ...'da davacının yaşayabileceği 3+1 haline münasip ev değerinin 475.000,00 TL civarında olduğu tespit edilmiştir.

Dairemizin 2022/12717 Esas sayılı temyiz dosyasında ise yine borçlunun aynı taşınmazla ilgili olarak meskeniyet şikayetinde bulunduğu, 25.02.2022 tarihi itibariyle emsallerine göre birim değerinin 4.062,00 TL, buna göre brüt 163 m2 olan hacizli taşınmazın keşif tarihi itibariyle (25.02.2022) değerinin 662.000,00 TL olduğu, borçlunun 2+1 haline münasip ev değerinin ise keşif tarihi itibariyle ...'da 300.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Aynı taşınmaza ilişkin olarak Dairemizin temyiz incelemesine konu olan dosyasından ve Dairemizin 2022/12717 Esas sayılı temyiz dosyasından alınan bilirkişi raporları arasında uzun zaman aralığı bulunmamasına rağmen tespit edilen miktarlar arasında çok fark bulunduğu ve raporlar arasında çelişkinin olduğu anlaşılmıştır.

O halde mahkemece üç kişilik bilirkişi heyeti oluşturulup, bilirkişi raporları arasındaki açık çelişki giderilerek şikayetçinin meskeniyet şikayeti hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

1) Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,

2) İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

01.06.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.