YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2023/600 E.  ,  2024/2047 K.
"İçtihat Metni"
Mahkemesi :Ceza Dairesi
Ek Karar Tarihi : 24.03.2021
Suç : Taksirle öldürme
Hüküm : İstinaf başvurusunun kabulü ile; 5271 sayılı Kanunun 280/2. maddesi uyarınca yeniden yapılan yargılama sonucu kurulan mahkumiyet, temyiz isteminin reddine ilişkin ek karar

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; sanık ... müdafii,sanık ... ve müdafii, sanık ... müdafii, sanık ... müdafii ve katılanlar vekilleri tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir.

Sanık ... müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 299/1. maddesi gereği takdîren reddine karar verilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince sanıklardan ...,... ve ...'ün taksirle öldürme suçundan ayrı ayrı 5237 sayılı TCK’nın 85/2, 62. maddeleri uyarınca 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına,sanıklardan ... ve ...’in ayrı ayrı 5237 sayılı TCK’nın 85/2, 62, 50/4-1a, 52/4. maddeleri uyarınca 48.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş,

Bölge Adliye Mahkemesince sanık ... müdafii, sanık ... müdafii, sanık ... ve sanık ... müdafii, sanık... müdafi, katılan ... ve diğerleri vekili,katılan ... ve diğerleri vekili,katılan... vekili ve mahalli Cumhuriyet savcısının istinaf başvurularının kabulüne karar verilerek 5271 sayılı CMK'nın 280/1-g maddesi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280/2. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile;

Sanıklardan ..., ... ve ... hakkında taksirle öldürme suçundan ayrı ayrı 5237 sayılı TCK'nın 85/2, 62/1 ve 63/1. maddeleri uyarınca 6 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve mahsuba, temyiz yolu açık olmak üzere,

Sanıklardan ... ve ... hakkında taksirle öldürme suçundan ayrı ayrı 5237 sayılı TCK’nın 85/2, 62, 50/1-a, 52. maddeleri uyarınca 60.800 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve mahsuba, 5271 sayılı Kanun'un 286/2-c maddesi gereğince kesin olarak karar verildiği, sanık ... müdafinin temyiz talebi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 24.03.2021 tarihli ek kararı ile temyiz başvurusunun reddine dair karar verildiği,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca sanıklar müdafilerinin ve katılanlar vekillerinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükümlerin onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyasının Daireye tevdi edildiği anlaşılmıştır.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Sanık ... ve sanık ... müdafinin temyiz istemi; eksik incelemeye,sanıkların kusuru olmadığına, sanık ...’in şantiye şefi olmadığı,makine öğretmeni olup şantiye şefliği yapamayacağına, ceza miktarına ilişkindir.

Sanık ... müdafinin temyiz istemi; sanık ...’ın şantiye şefi olmadığına,işin anahtar teslim ...’a devredildiğine,eksik incelemeye, fazla ceza verildiğine, hükmedilen hapis cezasının paraya çevrilmesi gerektiğine ilişkindir.

Sanık ... müdafinin temyiz istemi; temyiz ret kararının hatalı olduğuna,sanığın kusuru olmadığına ilişkindir.

Katılan ... ve diğerleri vekilinin temyiz istemi; tüm sanıklar hakkında bilinçli taksir hükümleri uygulanması gerektiği,olay yerinde çığ tehlikesinin hava şartları itibariyle yüksek olduğu,buna rağmen çalışma yapıldığı,meteorolojinin çığ tehlikesi uyarılarına rağmen işi durdurma,tahliye,kar perdesi önlemlerinin alınmadığı,az ceza verildiği,katılanlar için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.

Katılan ... ve diğerleri vekilinin temyiz istemi; sanıklar Hasan, Abdulhamit ve Kamil hakkında aynı cezaya hükmedilemeyeceğine, bu sanıklar hakkında eksik inceleme yapıldığına, tünel ağzının projeye aykırı değişmesine rağmen çalışma yaptıran sanıkların olası kasttan yargılanması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR
1. İlk Derece Mahkemesince, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede;

... Çaykara ilçesi Kavlatan mevkiinde yapılmakta olan Balkodu-2 HES inşaatının asıl iş vereninin BTA Anonim Şirketi olduğu, BTA A.Ş. adına hareket eden HES inşaatının genel şantiye şefinin sanık ... olduğu, BTA firmasının inşaat yapım işini ... A.Ş.'ye verdiği, sanık ...’in ... AŞ’nin yetkilisi olduğu, ... şirketinin de bu işi ...Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne devrettiği, sanık ...’in ...firmasının yetkilisi olduğu, sanık ...’ün ...şirketinde makine sorumlusu ve fiilen şantiye şefi olarak görev yaptığı, ...şirketinin de işi kazada ölen taşeron ...'e verdiği,Özgür’ün bulduğu işçilerin ...şirketine bağlı olarak şantiyede çalıştığı, HES inşaatının iş sağlığı ve güvenliği hizmetini Mevlana İş Sağlığı şirketinin yürüttüğü, sanık ...'nun bu firmaya bağlı olarak şantiyede iş güvenliği uzmanı olarak görev yaptığı,

HES inşaatının yapıldığı bölgenin eğimli, yamaç, seyrek orman örtüsü, rüzgarlı ve yoğun kar yağışı olması gibi özelliklerinden dolayı riskli alanda olduğu, 07/01/2015 tarihinde etkili kar yağışının bölgede başladığı ve 3 gün boyunca devam ettiği, ... Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünce 07/01/2015 tarihinde yoğun kar yağışı, fırtına ve soğuk havadan dolayı meydana gelebilecek olumsuzluklara karşı ilgililerin ve vatandaşların uyarıldığı, gerekli duyuruların da yapıldığı, yine Meteoroloji 11. Bölge Müdürlüğünce de, 08/01/2015 tarihinde, Doğu Karadeniz'de yüksek kar örtüsü ve dik eğime sahip olan bölgelerde çığ tehlikesinin olması nedeniyle 08/01/2015 tarihinde dikkatli olunması gerektiğine dair uyarıların yapıldığı,

Olay günü ...şirketine bağlı çalışan ölen işçiler ile katılan işçi ..., müşteki ... ve müşteki ...'nun, şantiye şefi gibi çalışan sanık...'e, "bu şartlarda çalışma yapamayacaklarını" söylemelerine rağmen...'in tüm sorumluluğu üzerine aldığını belirterek "gitmenizi istiyorum" demesi sonucu, ölenler ile müştekilerin çığ olayının yaşandığı bölgeye gittikleri, burada jeneratör tamiri ve bakımı yapmak için uğraştıkları, jeneratörün çalışacak durumda olmaması sebebiyle şantiyede bulunan kamyonun aküsünü söküp jeneratöre getirmek için tanık İdris'in kullanmış olduğu iş makinesine diğer müştekiler Cenk ve Bülent'in de binerek iş makinesinin ağız kısmına aküyü koyarak geri geri geldikleri sırada büyük bir kar kütlesinin üzerlerinden ve yan taraflarından geçtiği, İdris, Bülent ve Cenk'in iş makinesinde oldukları için kurtuldukları, beş işçinin ise çığ altında kalarak öldüğü, yapılan otopsi raporlarında ölümlerin “göğüs ve karın basısına bağlı mekanik asfiksi” sonucu gerçekleştiğinin tespit edildiği olayda;

Soruşturma aşamasında 01.06.2015 tarihli bilirkişi heyet raporu ve kovuşturma aşamasında alınan 08.03.2018 tarihli bilirkişi heyet raporlarında, sanıklardan ..., Adulhamit Akgül ve ...'in asli kusurlu olarak, sanıklardan temyiz dışı ... ve sanık ...'nun tali kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği tespitleri yer almıştır
Sanık ...’un tabiat şartlarının ağırlaşmasına karşın tünel inşaatında önlemleri önceden almadığı/aldırmadığı, çevrede kış aylarında kar ve tipi olduğu ve sık sık çığ düştüğünün bilindiği ve bu konuda meteorolojinin raporlar yayınlayarak çığ tehlikesinden bölgede yaşayanları haberdar ettiği, buna rağmen çığ oluşmasını engelleyici saptırma, geciktirme, durdurma ve ortama uyum sağlama gibi kalıcı pasif önlemler, zeminin iyileştirilmesi, çalışılan yerin değiştirilmesi ve kar örtüsünü sabitlemek gibi kalıcı aktif önlemler ve çalışma alanına girişin yasaklanması, çalışma yerinin boşaltılması, yol dedektörü ve sinyalizasyonla tehlikeli bölgelerin belirlenmesi gibi geçici pasif önlemler almayıp, çığın oluşmasını engelleyecek saptırma barajı, geciktirme tümseği, durdurma barajı, zonlama, teraslama, kar perdesi veya kar çiti vs önlemler alınmaksızın çalışmaların sürdürülmesi, tünel içi çalışmalar hariç, çevre çalışmaların da doğa şartlarına bağlı olduğu, işverenin işe ancak olaydan bir hafta önce ara verdiği ve tutanak düzenlendiği, bu durumdan da asıl işverene bilgi verildiği, buna rağmen şantiyede bulunan işçilerin tahliye edilmemesi, işçilere iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin gereği gibi verilmemesi, işçilere kişisel koruyucu malzemelerinin verilmemesi, etkin bir şekilde denetim yapmaması nedeniyle asli kusurlu olduğu,

Sanık ...'in, alt işveren ...firması yetkilisi olarak, işyerinde yeterli denetim ve gözetim yapmadığı, asıl işvereni uyararak çığ tehlikesine karşı gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamadığı, işyerinde şantiye şefi bulundurmadığı, sözleşme yükümlülüğünü yerine getirmediği, işçileri denetimsiz çalıştırdığı, olaya konu işyerinde yetkin bir teknik personel de bulundurmadığı, işçilerin iş sağlığı ve güvenliği eğitimi alıp sertifikalandırılmasını kontrol etmediği, işçilere uygun ve güvenli iş ortamı sağlamaması nedeniyle asli kusurlu olduğu,

Sanık ...’ün tanık ifadelerine göre olaya konu çığ tehlikesi olan bölgede çalışmaya gitmemekte direnen işçilere baskı yaparak çığ bölgesine gönderdiği anlaşılmakla, meteoroloji müdürlüğünün bölgedeki çığ tehlikelerini yayınlamasına rağmen çevre ve doğa şartlarını araştırmadan,tehlikeli bölgede işçi çalıştırması nedeniyle asli kusurlu,

Sanık ...'in, ... İnşaat ile ...şirketi arasındaki sözleşmeye göre yüklenici Öz Seda’nın şantiyeye yüklenici temsilcisi ataması gerekirken atanmadığı, sanığın sözleşme gereklerinin yerine getirilmediğini takip etmediği, denetim ve gözetim yapılmadığı, işçilere iş güvenliği eğitimlerinin gereği üzere verilmediği, işçilere işbaşı eğitimlerinin verilmediği, belgelendirilmediği, işyerinde uyarı levhalarının olmadığı, risk değerlendirilme analizinde çığ tehlikesinin tariflenmediği, bu konuda iş güvenliği şirketinin uyarılmaması, işyerinde hiyerarşinin olmaması, işin başında yetkin bir teknik elemanın-mühendisin olmaması, işçilere verilen uygunsuz emirlerden, alınmayan tedbirlerden dolayı tali derecede kusurlu olduğu,

Sanık ...'nun ise, işçilere iş güvenliği eğitimi ve sertifika verdiğine, dair belgelerin dosyada olmadığı, risk değerlendirmesi analizi ve acil eylem planlarında çığ düşme riskini tarif etmediği,işverenin çığ tehlikesi ve alınabilecek önlemler hakkında uyarmadığı anlaşılmakla tali kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği anlaşılmakla;

Bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alınarak sanıklar hakkında TCK'nın 85/2. maddesinde düzenlenen taksirle öldürme suçundan mahkumiyet kararı verildiği anlaşılmaktadır.

2. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından duruşmalı yapılan inceleme neticesinde, İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda bir isabetsizlik görülmemiş; ancak, TCK'nın 3/1, 22/4 ve 61/1 maddeleri gereğince meydana gelen suçun işleniş şekli, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, sanıkların taksire dayalı kusur durumları dikkate alınarak temel cezanın alt sınırdan daha fazla uzaklaşılmak suretiyle belirlenmesi gerekirken sanıklar hakkında eksik ceza tayini ve asli kusurlu olan sanıklar hakkında tayin edilen uzun süreli hapis cezalarının adli para cezasına çevrilip çevrilmeyeceğinin tartışılmaması hukuka aykırı olduğundan CMK'nın 280/2 maddesi gereğince verilen mahkumiyet kararları kaldırılarak; sanıkların işledikleri sabit olan taksirle öldürme suçundan temel cezaların alt sınırdan biraz daha fazla uzaklaşılarak ayrı ayrı cezalandırılmalarına, asli kusurlu olan sanıklar hakkındaki uzun süreli hapis cezalarının adli para cezasına çevrilmemesine, tali kusurlu olan sanıklara tayin edilen uzun süreli hapis cezalarının adli para cezasına çevrilmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE ve KARAR
A. Sanık ... Hakkındaki Hükme Yönelik Temyiz İstemi Yönünden;
5271 sayılı Kanun'un 286/2-c maddesinde düzenlenen, hapis cezasından çevrilen seçenek yaptırımlara ilişkin ilk derece mahkemesi kararları ile ilgili olarak bölge adliye mahkemesince verilen; seçenek yaptırımlara ilişkin her türlü kararlar ve istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararların temyizinin mümkün olmaması karşısında, hükmedilen cezanın türü ve miktarı itibariyle istinaf başvurusu sonucu verilen kararın kesin olması nedeniyle sanık ... müdafinin temyiz isteminin reddine ilişkin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 24.03.2021 tarihli ve 2019/3959 Esas, 2021/733 Karar sayılı ek kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden, 5271 sayılı Kanun'un 296/2 maddesi gereğince, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİ İLE EK KARARIN ONANMASINA,

B. Sanıklardan ..., ... ve ... Hakkındaki Hükümlere Yönelik Temyiz İstemleri Yönünden;
Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve Kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, eyleme uyan suç vasfının doğru biçimde belirlendiği anlaşılmakla, sanıklar müdafilerinin ve katılanlar vekillerinin yukarıda ilgili bölümde ileri sürdüğü bu kapsamdaki temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

1- 5237 sayılı TCK'nın 85/2. maddesi uyarınca iki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası tayin edileceği düzenlenmiş olup, taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde; 5237 sayılı Kanun'un 61/1 ve 22/4 madde ve fıkralarında yer alan ölçütlerden olan failin kusuru, meydana gelen zararın ağırlığı, suçun işleniş biçimi ile suçun işlendiği yer ve zaman nazara alınmak suretiyle, aynı Kanun'un 3/1 maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerektiğinden;

Başlangıç ve gelişim süreci ile sonuçları Olay ve Olgular başlığı altında ayrıntılı olarak açıklanan somut olayda; asli kusurlu olarak beş kişinin ölümüne neden olan sanıklar hakkında, sanıkların kusur durumu öncelikle değerlendirilip, meydana gelen zararın ağırlığı dikkate alınarak alt sınırdan daha fazla uzaklaşılarak, temel cezanın belirlenmesi gerekirken, eksik ceza tayin edilmesi,

2- Dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere göre; bölgenin eğimli, yamaç, seyrek orman örtüsü ve rüzgarlı olması gibi özelliklerinden dolayı riskli alanda olduğu, 07/01/2015 tarihinde etkili kar yağışının bölgede başladığı ve 3 gün boyunca devam ettiği, ... Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünce 07/01/2015 tarihinde yoğun kar yağışı, fırtına ve soğuk havadan dolayı meydana gelebilecek olumsuzluklara karşı ilgililerin ve vatandaşların uyarıldığı; gerekli duyuruların da yapıldığı, buna ilişkin belgelerin dosyaya konulduğu, Meteoroloji 11. Bölge Müdürlüğünce, 08/01/2015 tarihinde, Doğu Karadeniz'de yüksek kar örtüsü ve dik eğime sahip olan bölgelerde çığ tehlikesinin olması nedeniyle 08/01/2015 ile 13/01/2015 tarihlerinde dikkatli olunması gerektiğine dair uyarıların yapıldığı ve bu durumla ilgili belgenin de dosyada yer aldığı, yapılan bilgilendirme ve uyarılardan haberdar olan sanıklar tarafından her ne kadar iş durdurma kararı verilse de işçilerin bölgeden tahliye edilmediği, olay günü ...şirketine bağlı çalışan ölen işçiler ile katılan işçi ..., müşteki ... ve müşteki ...'nun, şantiye şefi gibi çalışan sanık...'e, "bu şartlarda çalışma yapamayacaklarını" söylemelerine rağmen olaya konu jeneratörün arızasını gidermek için tünelden ayrılarak çalışma yaptırdıkları ifadelerden anlaşılmakla; çevre ve doğa şartlarını araştırmadan, işin risklerini hesaba katmadan, Meteoroloji ... Bölge Müdürlüğü ve İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'nün bölgedeki çığ tehlikesi uyarılarına rağmen, işin işçilerin de şantiyede olmayacağı şekilde tatil edilmemesi, tehlikeli bölgede işçi çalıştıran sanıklar hakkında bilinçli taksir hükmünün uygulanma koşullarının oluştuğu, sanıklar hakkında tayin edilen cezada 5237 sayılı TCK'nın 22/3 uyarınca artırım yapılması gerektiği gözetilmeksizin hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle katılanlar vekillerinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca takdîren Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

30.04.2024 tarihinde karar verildi.