YARGITAY 12. CEZA DAIRESI

12. Ceza Dairesi         2023/5942 E.  ,  2024/2577 K.
"İçtihat Metni"K A N U N Y A R A R I N A B O Z M A
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/16 E., 2023/336 K.
İNCELEME KONUSU
KARAR : Mahkumiyet
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Alkol veya uyuşturucu madde etkisi altındayken araç kullanma suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, Samsun Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 22.01.2020 tarihli ve 2020/2013 soruşturma, 2020/876 esas, 2020/52 sayılı seri muhakeme usulüne tabi talepnamenin kabulüne, sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 179/3. maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 179/2, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 250/4.maddeleri gereğince 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Kanun'un 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl denetim süresine tâbi tutulmasına dair Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.01.2020 tarihli ve 2020/95 esas, 2020/100 sayılı kararının 30.01.2020 tarihinde kesinleşmesini takiben, sanığın denetim süresi içerisinde 09.04.2022 tarihinde işlediği kasıtlı suçtan mahkûm edildiğinin ihbarı üzerine, basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda hükmün açıklanmasına, sanığın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 179/3. maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 179/2, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 250/4 ve 251/3. maddeleri gereğince 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 27.02.2023 tarihli ve 2023/16 esas, 2023/336 sayılı kararının 16.03.2023 tarihinde kesinleştiğinin anlaşılması ile;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 27.07.2023 gün ve 94660652-105-55-9134-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.09.2023 tarihli ve KYB-2023/90815 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.09.2023 tarihli ve KYB-2023/90815 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Her ne kadar, seri muhakeme usulü uygulanarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık hakkında, denetim süresi içerisinde kasıtlı suçtan mahkûm edildiğinin ihbarı üzerine dosyanın yeniden alınmasına müteakip, atılı suçun bu defa basit yargılama usulü kapsamında olduğundan bahisle basit yargılama usulü uygulanarak mahkûmiyetine karar verilmiş ise de;

24/10/2019 tarihli ve 30928 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 23. maddesi ile değişik 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 250. maddesinde seri yargılama usulünün, 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 251. maddesinde ise basit yargılama usulünün yeniden düzenlendiği, iki farklı müessese olan seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulünün muhakeme sürecini kısaltmayı, işlenen suça karşı etkili ve hızlı bir karşılık vermeyi amaçladığı,

Bu düzenlemelere göre, seri muhakeme usulünün, kanunda katalog halinde verilen suçlarda, soruşturma evresi sonunda Cumhuriyet Savcısı tarafından kamu davası açılması için yeterli şüpheye ulaşıldığında ve bu suçlarla ilgili olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde uygulanacağı, seri muhakeme uygulanması halinde sonuç olarak belirlenen cezadan yarı oranında indirim yapılacağı, basit yargılama usulünde belirli bir yaptırım ağırlığına kadar olan suçlar bakımından kovuşturma evresinde duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yargılamanın tamamlanabilmesine imkan sağlandığı, basit yargılama usulü uygulanması halinde ise sonuç olarak belirlenen cezadan dörtte bir oranında indirim yapılacağı, ancak, seri yargılama usulü uygulanan ve bu uygulamanın savcılık aşamasında ve kovuşturma aşamasında itiraz edilmeksizin şüpheli tarafından kabul edildiği dosyalarda, mahkemesince suçun aynı zamanda basit yargılama usulü kapsamında kaldığı değerlendirilerek basit yargılama usulü uygulanıp karar verilemeyeceği,

Sanığın yargılama konusu eyleminin, trafik güvenliğini kasten tehlikeye sokma suçuna ilişkin olduğu ve atılı suçun 5271 sayılı Kanun'un 250/1-b. maddesine göre seri muhakeme usulü ile 5271 sayılı Kanun'un 251/1. maddesine göre basit yargılama usulüne tabi olduğu,

Somut dosya kapsamında, 01/01/2020 tarihinde işlemiş olduğu anılan suç nedeniyle, sanık hakkında Samsun Cumhuriyet Başsavcılığınca 22/01/2020 tarihinde seri muhakeme usulüne tabi olarak düzenlenen talepname üzerine, Samsun 4.Asliye Ceza Mahkemesinin 22/01/2020 tarihli kararı ile sanığın mahkûmiyetine ve kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, denetim süresi içerisinde kasıtlı suç işlendiğinden bahisle dosyanın yeniden ele alınması üzerine sanık hakkında basit yargılama usulü uygulanarak hükmün açıklanmasına karar verilmiş ise de, sanığın geleneksel soruşturma ve kovuşturma yöntemlerine alternatif oluşturulan düzenlemelerden olan seri muhakeme usulünden soruşturma aşamasında faydalandığı ve seri muhakeme usulü hükümlerinin uygulanması nedeniyle cezasından 1/2 oranında indirim yapıldığı gözetilmeden, atılı suç nedeniyle sanık hakkında basit yargılama usulü tatbik edilmesiyle ayrıca 1/4 indirim oranından yararlandırılmasının her iki kurumun mahiyetiyle bağdaşmadığı gibi mahkemesince sanık hakkındaki hüküm açıklanırken açıklanması geri bırakılan hükümde değişiklik yapılmaksızın mevcut haliyle açıklanması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir"

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1.5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının;
"Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar."

Şeklinde düzenlendiği belirlenmiştir.

2.5271 sayılı Kanun'un 250 nci maddesinde yer alan, "Soruşturma evresi sonunda aşağıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde seri muhakeme usulü uygulanır" şeklinde düzenlendiği belirtilmiştir. Aynı Kanun'un geçici 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentlerinde yer alan, "(c) 250 nci maddede düzenlenen seri muhakeme usulü ile 251 ve 252 nci maddelerde düzenlenen basit yargılama usulüne ilişkin hükümler, 1/1/2020 tarihinden itibaren uygulanır." "(d) 1.1.2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz." şeklinde düzenlendiği belirtilmiştir.

3.Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanık hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, Samsun Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 22.01.2020 tarihli ve 2020/2013 soruşturma, 2020/876 esas, 2020/52 sayılı seri muhakeme usulüne tabi talepnamenin kabulü ile sanığın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 179/3 maddesi delaletiyle 179/2 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 250/4. maddeleri gereğince 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve 5271 sayılı Kanun'un 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.01.2020 tarihli ve 2020/95 esas, 2020/100 sayılı kararının 30.01.2020 tarihinde kesinleşmesini müteakip, sanığın denetim süresi içinde 09.04.2022 tarihinde işlediği kasıtlı suçtan mahkum olduğunun ihbar edilmesi üzerine, hakkında basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle hükmün açıklanmasına ve sanığın 5237 sayılı Kanun'un 179/3 maddesi delaletiyle 179/3-2 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 250/4 ve 251/3 ve TCK'nın 50/1-a, 52/3-2. maddeleri gereğince 900.00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.02.2023 tarihli ve 2023/16 esas, 2023/336 sayılı kararının itiraz edilmeksizin 16.03.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

4.5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231 inci maddesi uyarınca açıklanması geri bırakılan hükmün, sanığın denetim süresi içinde yeni bir suç işlemesi sebebiyle yeniden ele alınıp hükmün açıklanmasına karar verildiğinde, aynı Kanun'un 231 inci maddesinin on birinci fıkrası uyarınca önceki hükümde değişiklik yapılmadan aynen açıklanması, ancak kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getirmeyen sanığın durumu değerlendirilerek, cezanın yarısına kadar belirlenecek bir kısmının infaz edilmemesi ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine dair cezanın bireyselleştirilmesi hükümlerinin tatbik edilebileceği, bunun dışındaki hususlarda hükmün değiştirilemeyeceği gözetilmeden, yasal zorunluluk hali de bulunmadığı halde, inceleme konusu hükümde, seri muhakeme usulü uygulanarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık hakkında, denetim süresi içerisinde kasıtlı suçtan mahkûm edildiğinin ihbarı üzerine dosyanın yeniden ele alınmasını müteakip, önceki hükümde değişiklik yapılmadan aynen hükmün açıklanması yerine atılı suçtan, bu defa basit yargılama usulü kapsamında olduğundan bahisle basit yargılama usulü uygulanarak mahkumiyetine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup Kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.Samsun 4.Asliye Ceza Mahkemesinin 27.02.2023 tarihli ve 2023/16 esas, 2023/336 karar sayılı kararın 5271 sayılı CMK'nın 309.maddesinin üçüncü fıkrası gereği, aleyhe tesir etmemek koşuluyla oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3.5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.05.2024 tarihinde karar verildi.