YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2023/5836 E.  ,  2024/1784 K.
"İçtihat Metni"K A N U N Y A R A R I NA B O Z M A
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/405 E., 2023/500 K.
İNCELEME KONUSU
KARAR : Mahkumiyet
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Alkol veya uyuşturucu maddenin etkisi altındayken araç kullanma suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, Samsun Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 06/12/2021 tarihli ve 2021/39655 soruşturma, 2021/12772 esas, 2021/1051 sayılı seri muhakeme usulüne tabi talepnamenin kabulü ile sanığın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 179/3 maddesi delaletiyle 179/2 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 250/4. maddeleri gereğince 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Kanun'un 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/12/2021 tarihli ve 2021/1317 esas, 2021/1360 sayılı kararının 14/12/2021 tarihinde kesinleşmesini müteakip, sanığın denetim süresi içinde 29/01/2023 tarihinde işlediği kasıtlı suçtan mahkum olduğunun ihbar edilmesi üzerine, hakkında basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle hükmün açıklanmasına ve sanığın 5237 sayılı Kanun'un 179/3 maddesi delaletiyle 179/2, 52/2, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 250/4 ve 251/3. maddeleri gereğince 2.700,00 Türk Lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 28/03/2023 tarihli ve 2023/405 esas, 2023/500 karar sayılı kararının 18/04/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmakla,

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 14/07/2023 tarihli ve 94660652-105-55-11936-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04/09/2023 tarihli ve KYB-2023/85455 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04/09/2023 tarihli ve KYB-2023/85455 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Her ne kadar, seri muhakeme usulü uygulanarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık hakkında, denetim süresi içerisinde kasıtlı suçtan mahkum edildiğinin ihbarı üzerine dosyanın yeniden ele alınmasını müteakip, atılı suçun bu defa basit yargılama usulü kapsamında olduğundan bahisle basit yargılama usulü uygulanarak mahkumiyetine karar verilmiş ise de;

24/10/2019 tarihli ve 30928 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 23. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 250. maddesinde seri yargılama usulünün, 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 251. maddesinde ise basit yargılama usulünün yeniden düzenlendiği, iki farklı müessese olan seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulünün muhakeme sürecini kısaltmayı, işlenen suça karşı etkili ve hızlı bir karşılık vermeyi amaçladığı,

Bu düzenlemelere göre, seri muhakeme usulünün, kanunda katalog halinde verilen suçlarda, soruşturma evresi sonunda Cumhuriyet Savcısı tarafından kamu davası açılması için yeterli şüpheye ulaşıldığında ve bu suçlarla ilgili olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde uygulanacağı, seri muhakeme uygulanması halinde sonuç olarak belirlenen cezadan yarı oranında indirim yapılacağı, basit yargılama usulünde belirli bir yaptırım ağırlığına kadar olan suçlar bakımından kovuşturma evresinde duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yargılamanın tamamlanabilmesine imkan sağlandığı, basit yargılama usulü uygulanması halinde ise sonuç olarak belirlenen cezadan dörtte bir oranında indirim yapılacağı, ancak seri yargılama usulü uygulanan ve bu uygulamanın savcılık aşamasında ve kovuşturma aşamasında itiraz edilmeksizin şüpheli tarafından kabul edildiği dosyalarda, mahkemesince suçun aynı zamanda basit yargılama usulü kapsamında kaldığı değerlendirilerek basit yargılama usulü uygulanıp karar verilemeyeceği,

Sanığın yargılama konusu eyleminin, 5237 sayılı Kanun'un 179/3. maddesi kapsamında yer alan “Alkol veya uyuşturucu maddenin etkisi altındayken araç kullanma" suçuna ilişkin olduğu ve atılı suçun 5271 sayılı Kanun'un 250/1-a maddesine göre seri muhakeme usulü ile anılan Kanun'un 251/1. maddesine göre basit yargılama usulüne tabi olduğu,

Somut dosya kapsamında, 16/10/2021 tarihinde işlemiş olduğu anılan suç nedeniyle, sanık hakkında Samsun Cumhuriyet Başsavcılığınca 06/12/2021 tarihinde seri muhakeme usulüne tabi olarak düzenlenen talepname üzerine, Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/12/2021 tarihli kararı ile sanığın mahkumiyetine ve kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, denetim süresi içerisinde kasıtlı suç işlendiğinden bahisle dosyanın yeniden ele alınması üzerine sanık hakkında basit yargılama usulü uygulanarak hükmün açıklanmasına karar verilmiş ise de, sanığın geleneksel soruşturma ve kovuşturma yöntemlerine alternatif oluşturulan düzenlemelerden olan seri muhakeme usulünden soruşturma aşamasında faydalandığı ve seri muhakeme usulü hükümlerinin uygulanması nedeniyle cezasından 1/2 oranında indirim yapıldığı gözetilmeden, atılı suç nedeniyle sanık hakkında basit yargılama usulü tatbik edilmesiyle ayrıca 1/4 indirim oranından yararlandırılarak karar verilmesinde,

Kabule göre de,
5271 sayılı Kanun'un 231. maddesi uyarınca açıklanması geri bırakılan hükmün, sanığın denetim süresi içinde yeni bir suç işlemesi sebebiyle yeniden ele alınıp hükmün açıklanmasına karar verildiğinde, aynı Kanun'un 231/11. maddesi hükmü uyarınca önceki hükümde değişiklik yapılmadan aynen açıklanması, ancak kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumu değerlendirerek, cezanın yarısına kadar belirlenecek bir kısmının infaz edilmemesi ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine dair cezanın bireyselleştirilmesi hükümlerinin tatbik edilebileceği, bunun dışındaki hususlarda hükmün değiştirilemeyeceği, denetim süresi içerisinde suç işlediği anlaşılan sanık hakkında hükmün aynen açıklanması gerektiği nazara alındığında, Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/12/2021 tarihli kararıyla sanığın 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve anılan hükmün aynen açıklanması gerektiği halde, tayin olunan hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmeden açıklanmasına karar verilmesi yerine, yazılı şekilde adli para cezası seçenek yaptırımına çevrilerek karar verilmesinde, isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1.Alkol veya uyuşturucu maddenin etkisi altındayken araç kullanma suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, Samsun Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 06/12/2021 tarihli ve 2021/39655 soruşturma, 2021/12772 esas, 2021/1051 sayılı seri muhakeme usulüne tabi talepnamenin kabulü ile sanığın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 179/3 maddesi delaletiyle 179/2 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 250/4. maddeleri gereğince 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Kanun'un 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/12/2021 tarihli ve 2021/1317 esas, 2021/1360 sayılı kararının 14/12/2021 tarihinde kesinleşmesini müteakip, sanığın denetim süresi içinde 29/01/2023 tarihinde işlediği kasıtlı suçtan mahkum olduğunun ihbar edilmesi üzerine, hakkında basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle hükmün açıklanmasına ve sanığın 5237 sayılı Kanun'un 179/3 maddesi delaletiyle 179/2, 52/2, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 250/4 ve 251/3. maddeleri gereğince 2.700,00 Türk Lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 28/03/2023 tarihli ve 2023/405 esas, 2023/500 karar sayılı kararının 18/04/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

2.İnceleme konusu hükümde, seri muhakeme usulü uygulanarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık hakkında, denetim süresi içerisinde kasıtlı suçtan mahkûm edildiğinin ihbarı üzerine dosyanın yeniden ele alınmasını müteakip, önceki hükümde değişiklik yapılmadan aynen hükmün açıklanması yerine atılı suçtan, bu defa basit yargılama usulü kapsamında olduğundan bahisle basit yargılama usulü uygulanarak ve aynen açıklanması gereken cezanın seçenek yaptırıma çevrilmesi suretiyle sanığın mahkumiyetine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.Samsun 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 28/03/2023 tarihli ve 2023/405 esas, 2023/500 karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

17.04.2024 tarihinde karar verildi.