YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2023/4496 E.  ,  2024/1890 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
SAYISI : 2023/446 E., 2023/582 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekilinin tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacının haksız gözaltı, tutuklama ve el koyma nedeniyle 200.000,00 TL maddi, 400.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden faizine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 9.961,96 TL maddi, 16.200,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının maddi tazminatın gözaltı tarihinin de hesap edilmesi gerektiği bu nedenle maddi tazminatın eksik olduğundan 9.986,89 TL'ye, manevi 50.000,00 TL'ye indirilmesi ve buna göre değişen vekalet ücretinin 9.597,90 TL olması gerektiğinden düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; müvekkilinin tutuklulukta kalınan süre, müvekkilinin ticari işletmesinin kapatılmış olması, müvekkilinin esnaf olması, paranın alım gücü, ekonomik ve maddi durumu dikkate alındığında çok düşük olduğunu, davacının tutuklama tarihinde inşaat emlak alım satım ve otel işletmeciliği ile uğraştığını, bu maddi kaybı dikkate alınmadığını, maddi tazminatın asgari ücret üzerinden hesap edilmemesi gerektiğini, işletmenin 3 ay süre kapalı kalmasının tazminat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, hükmedilen vekalet ücretinin ve manevi tazminatın eksik olduğunu, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan...1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/252 Esas, 2020/472 Karar sayılı ceza dosyasında suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, göçmen kaçakçılığı yapmak ve bir kimseyi fuhuşa teşvik etmek veya yaptırmak veya aracılık ettirmek veya yer temin etmek suçundan 08.05.2013 - 16.05.2014 tarihleri arasında 373 gün gözaltında ve tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, kararın 25.01.2022 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş kararın davacı asile tebliğ edilmediği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, tutukluluğunun infaz edildiği, tutuklulukta geçen sürelerin başka bir dosyadan mahsup edilmediği, davacının tazminat isteyemeyecek kişilerden olmadığı, davacının her ne kadar 1 gün gözaltında kalmış ise de davacı tarafından gözaltında kaldığı süre tazminat istemine konu edilmediğinden hesaplama yalnızca tutuklulukta kaldığı süreleri kapsar şekilde 352 gün üzerinden yapıldığı, davacı her ne kadar Zorman İnş. Tur. İth. San. Dış Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı ve şirket müdürü olduğu, tutuklu kaldığı süreçte zarara uğradığını iddia etmiş ise de; UYAP entegrasyon sorgusunda,...SGK İl Müdürlüğü ve...Vergi Dairesi'nden gönderilen cevabi yazıların incelenmesinde; davacının tutuklu kaldığı süreçte asgari ücreti aşan bir kazanç kaybının bulunmadığı, aksini ispatlar şekilde davacı tarafından dosyaya başkaca bilgi, belge, delil sunulmadığı da nazara alınarak davacının gelir kaybı Yargıtay İçtihatları doğrultusunda tutuklu kaldığı döneme ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplandığı, davacı her ne kadar ceza evi giderlerine ve yol masraflarına ilişkin zararı Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin örnek kararları doğrultusunda tazminat kapsamında değerlendirilmediği, davacının haksız yere özgürlüğünden yoksun kaldığı, özgürlüğünden yoksun kaldığı zaman dahilinde çektiği elem ve üzüntünün davacıyı manevi çöküntü içerisinde bırakıp bu şekilde zarara uğramasına sebebiyet vermiş olduğu, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, cezaevine alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, cezaevinde kaldığı süre, talep ettiği miktar gözönünde bulundurularak zenginleşme sonucu doğurmayacak şekilde hak ve nesafet kuralları dikkate alınarak manevi tazminata hükmedildiği, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurularının, düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin hükmedilen maddi tazminatın eksik olduğuna, tazminatın asgari ücret üzerinden hesap edilmemesi gerektiğine, işletmenin 3 ay süre kapalı kalmasının tazminat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine, hükmedilen vekalet ücretinin eksik olduğuna ve sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

24.04.2024 tarihinde karar verildi.