YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2023/4469 E.  ,  2023/3119 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2022/238 E., 2023/47 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 15.10.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin uluslararası nakliyede kullanmış oldukları 73 SF 018 plakalı ticari araçları 13.04.2012 tarihinde şoför ...'ın sevk ve idaresinde iken Diyarbakır iline vardığından deposunun delik olduğunu fark ettikten sonra yakının boşa akmaması için bulduğu ilk sahaya girerek deposunu tamir etmek amacıyla depodaki yakıtı variller boşalttığı sırada kolluk güçlerinin duruma müdahale ettiğini ve kaçakçılık suçundan dolayı işlem yapılarak hem ... zapt altına alındığını hem de aracın trafik tescil kaydına satılamaz - devredilemez tedbir şerhi konulduğunu, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından iddianame düzenlendiğini, Diyarbakır 1. Asliye Ceza Mahkemesinde 2012/449 E sayılı dosyasında nihai kararında ... ile ilgili olarak aracın müsaderesine yer olmadığına, karar kesinleştiğinde ... üzerindeki tedbirin kaldırılarak aracın ruhsat sahibine iadesine yönelik karar kurulduğunu, temyiz aşamasından sonra Yargıtay tarafından onandığını, bu aşamadan sonra kesinleşme tebliğinin yapılmadığını, 21.08.2015 tarihinde kesinleşmeyi öğrendiklerini, dosyanın Yargıtay aşamasındayken Diyarbakır Gümrük Müdürlüğü birimleri tarafından haberleri olmadan 24.07.2014 tarihinde aracın tasfiye edilerek 55.935,86 TL'ye satıldığını, bunun üzerine depo edilen paranın taraflarına iadesi iade edilmesi için dilekçe verdiklerini, taraflarına sadece 19.611,87 TL anapara olmak üzere toplam faizi ile beraber 24.960,00 TL ödendiğini, davacı şirketin aracın ticari gelirlerinden yoksun kaldığını ve aracın Diyarbakır Gümrük Müdürlüğü tarafından satılmasının ayrı bir mağduriyete yol açtığını belirterek, davacı şirketin bu mağduriyet karşısında uğramış olduğu tüm maddi zararlar için 750.000,00 TL maddi ve yaşadıkları manevi acı ve ızdırap karşısında 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davacıya ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 27.10.2015 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle zamanaşımı, mükerrer dava ve dava yetkisi bakımından incelenmesi gerektiği, tazminat koşullarının oluşmadığını, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu, ancak davadan faiz talep edilebileceğini ve davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

3. Cizre 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.08.2017 tarihli ve 2015/92 Esas, 2017/340 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

4. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 29.01.2018 tarihli ve 2017/3889 Esas, 2018/332 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesi kararının davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 22.06.2022 tarihli ve 2021/4505 Esas, 2022/4888 Karar sayılı kararı ile "tazminata konu el koymaya sebep kaçakçılık suçunun ilk el koyma işlemine esas soruşturma veya kovuşturma devam ederken yapılıp yapılmadığın tespit edilerek, soruşturma veya kovuşturma devam ederken yapılmış ise davanın reddine, diğer halde ise el koymanın sicile şerh verilmek sureti ile yapılması yerine fiilen el koyma işleminin yapılması ve aracın iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olan davacı şirkete ait olduğunun anlaşılmasından sonra makul süre içerisinde iade edilmemesi nedeniyle CMK'nın 141/1-j maddesi uyarınca tazminat koşullarının oluştuğu gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi" nedeniyle bozulmasına ve dava dosyasının 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

6. Cizre 2. Ağır Ceza Mahkemesi bozma ilamı doğrultusunda gerekli tahkikatı yaptıktan sonra 10.02.2023 tarihli ve 2022/238 Esas, 2023/47 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilerek dava dosyası, 5271 sayılı Kanun'un 307 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca doğrudan temyiz merciine gönderilmiştir.

7. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 11.05.2023 tarihli tebliğnamesi ile temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
1. Davacı vekilinin temyiz istemi; davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

2. Davalı vekilinin temyiz istemi; davanın reddi halinde yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılamayacağına ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Cizre 2. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde; "... ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/167 Esas sayılı dosyasına ilişkin cevabi yazısının ekinde bulunan ... takyidat bilgisinden 73 SF 018 araca ait ilk şerhin 22/12/2005 tarihinde ... 1. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından 2005/1331 Değişik iş numarası ile konulduğu, ikinci işlemin de 17/04/2012 tarihinde yapıldığının anlaşıldığı, yine dosya kapsamında bulunan ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2005/1311 Değişik iş ile ... üzerine şerh konulduğunun anlaşıldığı, 2005/1331 olarak gösterilen değişik iş numarasının sehven yazıldığı kanaatine varıldığı, tazminata konu el koymaya sebep kaçakçılık suçunun ilk el koyma işlemine esas soruşturma veya kovuşturma devam ederken yapılıp yapılmadığın tespit edilmesi için ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2007/167 Esas sayılı dosyasının dosyamızın arasına alındığı, yapılan incelemede 20/02/2009 tarihinde mahkemece karar verildiği ancak dosyanın Yargıtay incelemesinden geçerek 13/06/2013 tarihinde bozulduğu, dolayısıyla kovuşturma aşamasının sonlanmadığı, bahsi geçen ... için ikinci kez kaçakçılıktan şerh işlemi yapılma tarihinin 17/04/2012 olduğu, yani ilk işleme ilişkin kovuşturma devam ederken ikinci kez kaçakçılıktan şerh işlemi yapıldığı anlaşılmakla, Yargıtay bozma ilamı göz önüne alındığında CMK'nın 141/1-j maddesi kapsamında koşulları oluşmaması nedeniyle davacının maddi ve manevi tazminat talebinin ayrı ayrı reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

IV. GEREKÇE
1. Tazminat talebinin dayanağı olan Diyarbakır 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/449 Esas – 2013/438 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olan davacı şirkete ait kamyona 5015 sayılı Kanuna muhalefet suçunda kullanıldığından bahisle 13.04.2012 tarihinde el konulduğu, yapılan yargılama sonunda sanığın mahkumiyetine hükmedilerek karar kesinleştiğinde kamyonun davacı şirkete iadesine karar verildiği, kararın 30.04.2015 tarihinde kesinleştiği, elkoyma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı anlaşılmıştır.

A. Davacı Vekilinin Temyiz İsteği Yönünden;
5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesinde eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı halde el konulan veya zamanında geri verilmeyen, kişilerin tazminat isteyebilecek olduğu düzenlenmiş olup, aynı Kanun'un 128. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen el koyma kararlarının sicile şerh verilmek suretiyle icra olunacağı belirtilmiştir. Bunun istisnası ise 5607 sayılı Kanunun 10. maddesinde düzenlenmektedir. 10. maddenin 2 numaralı bendinde yer alan düzenlemeye göre aracın kaçakçılıkta kullanılması nedeniyle soruşturma ve kovuşturma devam ederken, kaçakçılık suçunun işlenmesinde tekrar kullanılması halinde, el konulan ... alıkonulur. Sahibinin aracın değeri kadar teminatı alıkoyma tarihinden itibaren otuz gün içinde gümrük idaresine teslim etmesi halinde, ... sahibine iade edilir. Aksi takdirde, tasfiye idaresi tarafından soruşturma ve kovuşturma sonucu beklenmeksizin derhal tasfiye olunur. Dört numaralı bentte yer alan düzenlemeye göre ise, tasfiyenin satış suretiyle gerçekleşmesi halinde, satıştan elde edilen gelirden taşıtın muhafaza edilmesi ve satışı için gerekli olan bütün masraflar karşılandıktan sonra kalan miktar, kovuşturma sonucuna göre işlem yapılmak üzere emanet hesabına alınır.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamına göre davacıya ait kamyona ... 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2007/167 Esas sayılı ceza dosyası kapsamında 22.12.2005 tarihinde sicile şerh verilmek suretiyle el konulduğu, bu el koyma işlemine esas kovuşturma tamamlanmadan 13.04.2012 tarihinde tazminat davasına konu el koyma işleminin gerçekleştiği göz önünde bulundurulduğunda, ikinci kez suçta kullanılan kamyona fiilen el koyma koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

B. Davalı Vekilinin Temyiz İsteği Yönünden;
Davalı aleyhine herhangi bir yargılama giderine hükmedilmediği anlaşılmakla, davalı vekilinin bu hususa yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Cizre 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 10.02.2023 tarihli ve 2022/238 Esas, 2023/47 Karar sayılı kararında davacı vekili ve davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Cizre 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.09.2023 tarihinde karar verildi.