YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2023/3781 E.  ,  2023/2517 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2022/2014 E., 2022/2330 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Davacı hakkında dairemizce verilen bozma kararı üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.Davacı vekili 02.12.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kasten öldürme suçundan 02.11.2016 tarihinde tutuklandığını, 19.02.2015 tarihinde tahliye edildiği, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, müvekkilinin köy korucusu olduğunu ve aynı zamanda çitçilik yaptığını, tazminata esas dosyada vekalet ücreti ödemek zorunda kaldığını, manevi zarara uğradığını, haksız tutuklama nedeniyle 303.600,00 TL maddi, 1.000.000,00 TL manevi tazminata yakalama tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Davalı vekili 20.12.2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süresinde açılıp açılmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, talep edilen tazminat miktarlarının fazla olduğunu, faiz isteminin reddi gerektiğini, davacı kendi ihmal ve kusuruyla tutuklanmasına neden olduğundan tazminat talep edemeyeceğini, davacı ile vekil arasında muvafakat ilişkisinin araştırılması gerektiğini, öne sürmüştür.

3.Şırnak 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.03.2017 tarihli ve 2016/88 Esas, 2017/96 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 36.769,20 TL maddi tazminatın 40.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

4.Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 30.01.2018 tarihli ve 2017/4214 Esas, 2018/361 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurularının kabulüne karar verilerek 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca maddi tazminatın 31.830,35 TL olması gerektiği, manevi tazminatın ise 45.000,00 TL olması gerektiğinden bahisle bu kısımların değiştirilmesi suretiyle düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 30.01.2018 tarihli ve 2017/4214 Esas, 2018/361 Karar sayılı kararının davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 17.10.2022 tarihli ve 2021/4593 Esas, 2022/6831 Karar sayılı kararı ile; maddi tazminatın fazla olduğundan 31.382,96 TL olması gerektiği, manevi tazminatın ise eksik olduğundan bahisle davacı vekilinin ve davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına ve dava dosyasının 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

6.Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin,29.12.2022 tarihli ve 2022/2014 Esas, 2022/2330 Karar sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulü ile 31.382,96 TL maddi ve 95.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

7.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 17.04.2023 tarihli tebliğnamesi ile davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A.Davacı vekilinin temyiz istemi;
Davacı lehine tazminat ücretini artmasına rağmen vekalet ücretinin değiştirilmediği, manevi tazminatın eksik olduğuna, davacının ceza evi masraflarının maddi tazminat olarak ödenmesi gerektiğine, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin maddi tazminat olarak verilmesi gerektiğine bu nedenle hükmedilen maddi tazminatın eksik olduğuna, ilişkindir.

B. Davalı vekilinin temyiz istemi;
İstinaf merci tarafından eksik inceleme ve araştırma yapıldığına, tazminat koşullarının oluşmadığına, hükmedilen tazminat miktarlarının fazla olduğuna, vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenmesi gerektiğine, ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince; davacının Şırnak Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/690 Esas – 2016/104 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, kasten öldürme suçundan 02.11.2011 – 19.02.2015 tarihleri arasında tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verilen davacı lehine bozma ilamına da uyularak 31.382,96 TL maddi, 95.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden işleyecek yasal faiz ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan Şırnak Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/690 Esas – 2016/104 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, kasten öldürme suçundan 02.11.2011 – 19.02.2015 tarihleri arasında 1205 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 12.03.2016 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

A.Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
1. Manevi Tazminat Miktarına İlişkin Temyiz İstemi Yönünden;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti edildiği belirlenmiştir.

2.Ceza Yargılaması Sırasında Ödenen Ücretin Maddi Tazminata Dahil Edilmesine İlişkin İstem Yönünden;
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilmelidir.
Anılan içtihadı birleştirme kararı ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilmemesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

3.Ceza evi Masraflarının Maddi Tazminata Dahil Edilmesine İlişkin İstem Yönünden;
Ceza evi harcamaları koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında maddi tazminat miktarına dahil edilmemesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

4. Vekalet Ücretinin Eksik Olduğuna Yönelik Temyiz Talebi Yönünden;
5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin 9 uncu bendindeki “Tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödenir. Ancak, ödenecek miktar Tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamaz” hükmü gereğince bölge adliye mahkemesince davanın kısmen kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karar tarihi dikkate alınarak, yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen 17.400,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmemesi hukuka aykırı bulunmuştur.

B.Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;
Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, incelenen dosya kapsamına göre delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, incelenen dosya kapsamına göre, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir manevi tazminat tayin edildiği ve asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiş olup, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR
Gerekçe bölümünün (A-4) paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 29.12.2022 tarihli ve 2022/2014 Esas, 2022/2330 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi gereği hüküm fıkrasına "17.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Şırnak 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.09.2023 tarihinde karar verildi.