YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2023/3671 E.  ,  2023/2516 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/8 E., 2023/74 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Davacı hakkında dairemizce verilen bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.Davacı vekili 10.02.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 22.04.2009 tarihinde gözaltına alınıp, 26.04.2009 tarihinde tutuklandığını, yargıtay kararı ile 13.09.2012 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama sonucunda davacının beraat ettiğini, müvekkilinin çiğ köfteci olduğunu ve aylık 5.000,00 TL gelirinin bulunduğunu, haksız tutuklama nedeniyle manevi zarara uğradığını, bu nedenle 250.000,00 TL maddi ve 150.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili 25.01.2016 tarihli dilekçesinde; talep edilen tazminatlara tutuklama tarihinden faiz uygulanması bakımında ıslah talebinde bulunmuştur.
Davacı vekili 10.01.2023 tarihli dilekçesinde; 3.000.000,00 TL maddi ve 3.000.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden faiz uygulamasına dair ıslah talebinde bulunmuştur.

2.Davalı vekili 26.06.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının tazminat talebinin yasaya aykırı olduğundan reddi gerektiğini, mahkemenin yetkili olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davacı hakkında aynı talep nedeniyle derdest dosya bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, davacının beraat kararının kesinleşmediğini, davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin hukuki dayanağının bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, öne sürmüştür.

3.İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.03.2016 tarihli ve 2015/104 Esas, 2016/97 Karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulü ile 25.677,855 TL maddi, 130.000,00 TL manevi tazminatın ıslah tarihinden yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

4.İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.03.2016 tarihli ve 2015/104 Esas, 2016/97 Karar sayılı kararının davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 05.10.2020 tarihli ve 2020/833 Esas, 2020/4759 Karar sayılı kararı ile; davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı sürelere ilişkin olarak 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplama yapılarak 25.261,14 TL’nin maddi tazminat olarak davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, manevi tazminatın fazla olduğunu, talep gereğince hükmolunan maddi ve manevi tazminat miktarlarına tutuklama tarihi olan 26.04.2009 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğinden bahisle davalı vekilinin ve davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile bozulmasına karar verilmiştir.

5.İstanbul 2. Ağır Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.12.2020 tarihli ve 2020/276 Esas, 2020/339 Karar sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak 25.261,14 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminat tazminatın tutuklama tarihinden faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

6.İstanbul 2. Ağır Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.12.2020 tarihli ve 2020/276 Esas, 2020/339 Karar sayılı kararının davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 28.11.2022 tarihli ve 2021/5723 Esas, 2022/9120 Karar sayılı kararı ile; manevi tazminatın eksik olduğundan bahisle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile bozulmasına karar verilmiştir.

7.İstanbul 2. Ağır Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.02.2023 tarihli ve 2023/8 Esas, 2023/74 Karar sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak 40.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

8.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığın 04.04.2023 tarihli tebliğnamesi ile davalı vekilinin ve davacı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A.Davacı vekilinin temyiz istemi;
Davacı hakkında maddi tazminatın tutuklandığı dönem asgari ücret üzerinden hesap edilmemesi gerektiğine, tazminat davasının uzun sürmesinden dolayı hükmedilen miktarın eksik olduğuna, bu nedenle davacı hakkında 3.000.000,00 TL maddi, 3.000.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğine, ıslah hususunda Yargıtay kararlarının dikkate alınması gerektiğine, ilişkindir.

B.Davalı vekilinin temyiz istemi;
Davanın süresinde açılmadığından reddi gerektiğine, davacı hakkında derdest dosya bulunup bulunmadığının araştırılmadığına, manevi tazminatın fazla olduğuna, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin fazla olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Tazminat talebinin dayanağı olan Bakırköy 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/118 Esas – 2014/428 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 22.04.2009 – 13.09.2012 tarihleri arasında 1240 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 19.12.2014 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı belirlenerek ve bozma ilamına da uyularak 40.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan Bakırköy 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/118 Esas – 2014/428 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 22.04.2009 – 13.09.2012 tarihleri arasında 1240 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 19.12.2014 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Dairemizin 28.11.2022 tarih ve 2021/5723 Esas - 2022/9120 Karar sayılı bozma ilamı öncesi, 17.12.2020 tarihli maddi tazminata ilişkin hükmün açıkça onanmadıkça kesinleşmiş sayılamayacağı gözetilmeden, bozma sonrası yapılan yargılama sonunda maddi tazminat konusunda karar verilmemiş ise de bu hususta mahallinde her zaman karar verilmesi mümkün görülmüştür.

A.Davacı vekilinin temyiz istemi;
1.Davacı vekilinin ıslah talebi yönünden;
Davacı vekilinin dava dilekçesinde faiz talep etmemesine karşın 25.06.2016 tarihli dilekçesinde talep edilen tazminat miktarına tutuklama tarihinden yasal faiz talep ettiği, bozma sonrası 10.01.2023 tarihli dilekçesinde ise 3.000.000,00 TL maddi, 3.000.000,00 TL manevi tazminat faiz talep ettiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 176 ıncı maddesinin 2 inci bendinde “Aynı davada, taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir.” hükmü gereğince ıslah yoluna bir kez başvurulacağından davacı vekilin ıslah talebi yerinde görülmemiştir.

2. Hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz talebi yönünden;
Bozma öncesi Davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3.Hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğuna yönelik temyiz talebi yönünden;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuş ve tebliğnamede onama isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

B.Davalı vekilinin temyiz istemi;
1.Davanın süresinde açılmadığına yönelik temyiz talebi yönünden;
Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dosyası kapsamında, davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 19.12.2014 tarihinde kesinleştiği, gözaltı/tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un "Tazminat istemi" kenar başlıklı 142 inci maddesinde düzenlenen "karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir."... hükmü karşısında somut olay değerlendirildiğinde 10.02.2015 tarihinde iş bu dava açıldığından süresinde açılmadığından reddi gerektiğine ve tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 141 ve devamı maddelerine göre, maddi ve manevi tazminat hakkı bulunduğundan, davalı vekilinin, davacının maddi ve manevi tazminat talebinin reddi gerektiğine yönelik temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2. Davacı hakkında derdest dosya bulunup bulunmadığına dair araştırma yapılmadığına yönelik temyiz talebi yönünden;
Hazine zararına yol açan mükerrer davalara ilişkin ödemelerin önlenmesinin temini ve kamu kaynaklarının etkili, verimli ve hukuka uygun kullanılması bakımından, aynı konu ve nedene dayalı olarak açılmış başka bir dava olup olmadığının ilgili birimlerden sorulduğu, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden de araştırma yapıldığı, davacı hakkında aynı talep nedeniyle başka dosyanın bulunmadığı anlaşıldığından davalının temyiz talebi yerinde görülmemiştir.

3.Hükmedilen manevi tazminatın fazla olduğuna yönelik temyiz talebi yönünden;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunduğundan davalı vekilinin manevi tazminatın fazla olduğuna yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

4.Davacıya hükmedilen vekalet ücretinin fazla olduğuna yönelik temyiz talebi yönünden;
5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin 9 uncu bendi uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu göre davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünün (A-3) nolu paragrafında açıklanan nedenle İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.02.2023 tarihli ve 2023/8 Esas, 2023/74 Karar sayılı kararına yönelik davacı vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.09.2023 tarihinde karar verildi.