YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2023/3165 E.  ,  2023/4071 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2022/1117 E., 2022/1414 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 28.03.2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 31.10.2016-10.11.2017 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kalan davacı hakkında yapılan yargılama sonunda beraat kararı verildiğinden bahisle davacının maddi ve manevi zararlarının tazmini için 1.000.000,00 TL maddi, 2.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 08.04.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içerisinde açılmadığını, zararın koruma tedbirinden kaynaklanmadığını ve talep edilen miktarın fahiş olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

3. Bolu 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.05.2022 tarihli ve 2022/90 Esas, 2022/123 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 27.09.2022 tarihli ve 2022/1117 Esas, 2022/1414 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ... davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 11.03.2023 tarih, 2022/143514 sayılı tebliğnamesi ile hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğundan bahisle hükmün bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının rektörlük maaşının kendisine ödenmediğini dolayısıyla maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığına ve hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü:
Mahkeme gerekçesinde "... Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde profesör unvanıyla kamu görevlisi olan davacının 11.09.2014 tarihinde göreve başladığı, aynı zamanda Iğdır Üniversitesi rektörlüğünü yürütmekte olduğu, son maaşının 15 Ekim 2016 tarihinde ödenmiş olduğu, 30.10.2016 tarihinde gözaltına alındığı ve 06.11.2016 tarihinde tutuklandığı, 15 Kasım 2016 tarihinde 2837.74 TL (Ekim 16 günlük maaşının 1/3'ü ve Kasım maaşının 1/3'ü) kişi borcu şeklinde maaşından kesinti yapıldığı, tutuklu bulunduğu sürece tarafına maaşının 2/3'ünün ödendiği, KHK ile görevinden ihraç edilmediği, hakkında yürütülen adli tahkikatın beraat ile sonuçlandığı, 29.05.2019 tarihinde göreve başladığı ve 26.07.2019 tarihinde (19.03.2018 - 14.06.2019 tarihlerini kapsayan) ve 17.12.2019 tarihinde (30.10.2016 - 18.03.2018 tarihlerini kapsayan) maaş ödemesinin tarafına yapıldığı anlaşılmaktadır. Eksik maaş ödendiği iddiası bulunmamaktadır. Talep maaşlara ait faizin de ödenmesine ilişkindir. Eksik ödenen maaşının verilmemesi halinde ise davacının idari yargı mercilerine başvurabileceği, bu kapsamda eksik ödenen maaştan kaynaklı maddi zararının tazminat davasında hüküm altına alınamayacağı açıktır. Davacının görevine iade edilmesi ve açıkta bulunduğu döneme ilişkin maaşlarının geriye dönük olarak kendisine ödenmesi hasebiyle maddi zararının oluşamayacağı değerlendirilmiştir. Maaşlara ait faizin de ödenmesi isteminin, normatif dayanağı bulunmayan sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet verici mesnetsiz bir istem olduğu ve CMK m. 141 kapsamında davaya konu edilemeyeceği aşikardır.... Yargıtay uygulamalarına göre manevi tazminatın belirlenmesinde nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklu kaldığı süre vb. hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar elde edeceği parasal değer dikkate alınıp hak ve nesafet ilkelerine göre takdiren (davacının sosyal, ekonomik ve mesleki durumu ve gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği süre, adli tahkikata tabi tutulduğu suçun nevi gözetilerek) 37.000,00 TL manevi tazminatın 31/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü:
İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE
Tazminat davasının dayanağını oluşturan Iğdır 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/159-2021/5 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 31.10.2016-10.11.2017 tarihleri arasında 375 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 14.03.2022 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle davanın 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, kanunda öngörülen yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

1.Davacının öğretim üyesi olarak görev yaptığı üniversiteden başka bir başka üniversitenin rektörlüğünü yürüttüğü sırada ilgili koruma tedbiri uygulandığı, 29.05.2019 tarihinde öğretim üyesi olarak görevine tekrar başladığı ve maaş ödemelerinin kendisine geriye dönük olarak ödendiği, rektörlük vazifesine devam etmemesinin idari bir işlem niteliğinde olup koruma tedbirinden kaynaklanmadığı dolayısıyla alamadığı rektörlük maaş ödemesinin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasına konu edilemeyeceği anlaşıldığından davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

2.Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından davacının hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiş, açıklanan gerekçeyle manevi tazminatın yetersiz olduğundan bahisle bozma öneren tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 27.09.2022 tarihli ve 2022/1117 Esas, 2022/1414 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bolu 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.10.2023 tarihinde karar verildi.