YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

12. Ceza Dairesi         2022/9824 E.  ,  2023/3517 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2022/368 E., 2022/309 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
KARAR : Davanın kısmen kabulü
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Davacının tazminat talebi hakkında dairemizce verilen bozma kararı üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 nci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 25.06.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 08/09/2013 tarihinde görevlilerince yakalanarak gözaltına alındığını, 12/09/2013 tarihinde silahlı terör örgütüne üye olma, tehdit suçlarından Van 2 nolu hakimliğince (TMK 10 maddesi ile Görevli) tutuklandığını, hakkında Van 5.Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığını ve mahkemenin 2014/97 esas numarasına kaydedildiği, özel yetkili mahkemelerin lağvedilmesiyle yargılama Bitlis Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/126 esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunduğunu, Bitlis Ağır Ceza Mahkemesinin 03/03/2015 tarih ve 2014/126-2015/87 E-K sayılı kararı ile müvekil ...'ın beraatine karar verildiğini, beraat kararının 11/03/2015 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilinin haksız ve hukuka aykırı olarak tutuklandığını, tutuklu kaldığı süre içerisinde maddi ve manevi birçok zarara uğradığını, dava dilekçesinde ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle; davanın kabulü ile gözaltı tarihi olan 08/09/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacı lehine 23.000,00 TL maddi, 30.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 53.000,00 TL tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 10.07.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddine, bu olmadığı takdirde yasaya, usule ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı olarak açılan davanın reddine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

3. Mardin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.12.2015 tarihli ve 2015/278 Esas, 2015/462 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.609,76 TL maddi, 25.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

4.Mardin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.12.2015 tarihli ve 2015/278 Esas, 2015/462 Karar sayılı kararının davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 06.06.2022 tarihli ve 2022/1748 Esas, 2022/4445 Karar sayılı ilâmıyla;

"1- Davacının 08.09.2013 - 03.03.2015 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kaldığı süreye ilişkin olarak tazminat talebinde bulunulduğu dikkate alınarak, belirtilen tarih aralığına ilişkin olarak 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplama yapılarak 15.408,74 TL'nin maddi tazminat olarak davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken, hatalı bilirkişi raporunun hükme esas alınması suretiyle maddi tazminatın fazla tayini,

2- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, "
Nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

5. Hukukî Süreç başlığı altında (4) numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verilerek gereklerinin yerine getirildiği anlaşılmıştır.

6.Mardin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 26.09.2022 tarihli ve 2022/368 Esas, 2022/309 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.408,74 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
7. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 01.12.2022 tarihli, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davalı vekilinin temyiz sebepleri
1.Davanın reddi gerektiğine,

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğuna,

3.Hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı olduğuna,

4.Sair nedenlere,ilişkindir.

III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;

Yerel Mahkemenin Kabulü
Tazminata konu Bitlis Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/126 esas, 2015/87 karar sayılı dava dosyasının celbi ile yapılan incelemesinde, davacının müsnet suçtan dolayı 08/09/2013 tarihinde kolluk görevlilerince yakalanarak gözaltına alındığı, 12/09/2013 tarihinde tutuklandığı, hakkında Bitlis Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, mahkemenin 2014/126 esas sayılı sırasına kaydının yapıldığı, davacının 03/03/2015 tarihinde tahliyesine karar verildiği, 03/03/2015 tarihli yargılama davacı sanığın müsnet suçlardün ayrı ayrı beraatine karar verildiği, iş bu kararın 11/13/2015 tarihinde kesinleştiği, bu yönüyle açılan davanın 3 aylık süresi içerisinde açıldığının anlaşıldığı, aynı konuda açılmış bir başka davasının bulunmadığı, dosyada herhangi bir mahsup kararının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Davacının gözaltında ve tutuklulukta kaldığı dönemine ilişkin gelirinin ne kadar olduğunu gösterir belge sunmadığından tazminat hesabında asgari ücret tutarlarının esas alındığı, Yargıtay 12. Ceza Dairesi Başkanlığının 12/11/2018 tarih, 2018/5100 Esas, 2018/10610 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; maddi tazminatın ay ve aydan arta kalan günler esas alınarak hesaplama yapıldığı, buna göre; davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı 2013 yılında net asgari ücret tutarının 803,68 TL olduğu dikkate alındığında gözaltında ve tutuklulukta geçen 08/09/2013-03/03/2015 tarihleri arasındaki 541 gün için kazanç kaybı hesap edilmiş olup, gözaltında ve tutuklulukta geçen 541 gün için 15.408,74-TL maddi tazminatın davacı vekilinin talebi doğrultusunda gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine, davacının sosyal ve ekonomik durumu, gözaltında geçirmiş olduğu süreler de nazara alınarak takdiren 30.000,00 TL manevi tazminatın davacı vekilinin talebi doğrultusunda gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan Bitlis Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/126 Esas – 2015/87 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma ve terör örgütüne üye olma suçlarından 08.09.2013 - 03.03.2015 tarihleri arasında 541 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 11.03.2015 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanunda öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.
Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden
1.Davanın reddi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden;
5271 sayılı Kanun’un "Tazminat istemi" kenar başlıklı 141 inci maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında;

e) Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,

Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler.

Bu itibarla kanunda öngörülen yasal şartlar oluştuğundan maddi ve manevi tazminat talebinin kısmen kabulünde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğuna ilişkin temyiz sebebi yönünden;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklulukta kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiştir.

3.Hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı olduğuna ilişkin temyiz sebebi yönünden;
5271 sayılı Kanun’un "Tazminat istemi" kenar başlıklı 142 inci maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(9)Tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî
avukatlık ücreti ödenir. Ancak, ödenecek miktar Tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip
edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar
için belirlenen maktu ücretten fazla olamaz.
...
Hükmü karşısında davacının talep ettiği miktar bakımından hükmedilen vekâlet ücretinde hukuka aykırılık görülmemiştir

4.Sair nedenlere ilişkin temyiz sebebi yönünden;
Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, incelenen dosya kapsamına göre delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, tazminat talebinin kısmen kabulü yönünde verilen kararın dosya kapsamına uygun bulunduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz istemi reddedilmiştir.

V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Mardin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 26.09.2022 tarihli ve 2022/368 Esas, 2022/309 Karar sayılı kararında davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesi neticesinde herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 02.10.2023 tarihinde karar verildi.